Egzersiz Sonrası Egzama: Nedenleri ve Baş Etme Yolları

Genel Bakış

Egzama (atopik dermatit), cildin kuru, kaşıntılı ve iltihaplı olduğu kronik bir cilt durumudur. Egzersiz sonrasında terleme, sürtünme ve cildin kuruması egzamayı tetikleyebilir veya mevcut belirtileri kötüleştirebilir. Bu durum, egzersiz yapmayı bırakmanız gerektiği anlamına gelmez; doğru önlemlerle cildinizi koruyarak aktif kalabilirsiniz.

Egzama toplumda sık görülür ve egzersiz sonrası alevlenme de egzama hastalarının birçoğunun hayatının bir döneminde karşılaştığı yaygın bir durumdur.

Egzama her yaşta görülebilir. Çocuklarda daha sık rastlanır, ancak yetişkinlerde ve yaşlılarda da devam edebilir. Kuru cilt yapısına sahip kişiler ve aktif egzama hastaları egzersiz sonrası belirtilere daha yatkındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kaşıntı
• Kızarıklık
• Ciltte kuruluk ve pullanma
• Yanma veya batma hissi
• Ciltte çatlaklar
• Egzersiz sonrası artan gerginlik ve kuruluk

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde ve çocuklarda yüz, saçlı deri, dirsek içleri ve diz arkalarında kızarıklık
• Kaşıntıya bağlı huzursuzluk ve uyku güçlüğü
• Cildin kaşınmasıyla oluşabilecek sıyrık ve kabuklanmalar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt daha kuru olduğu için egzersiz sonrası kuruluk ve pullanma daha belirgin olabilir
• Özellikle bacaklarda ve ellerde cilt kalınlaşması
• Sürtünmeye bağlı çatlaklar ve ağrı

Nedenler

Ana nedenler

• Egzersizde terleyen ciltte tuz birikmesi cildi tahriş edebilir.
• Sıcak ve nemli ortam cilt bariyerini zayıflatabilir.
• Sıkı, yünlü veya sentetik kıyafetler egzersiz sırasında sürtünmeye neden olabilir.
• Egzersiz sonrası sert sabunla yıkanmak veya uzun sıcak duş almak cildin kurumasını artırabilir.

Risk faktörleri

• Kuru cilt yapısına sahip olmak
• Aktif egzama hastası olmak
• Sık ve yoğun egzersiz yapmak
• Klorlu havuzda yüzmek
• Soğuk ve kuru havada dışarıda spor yapmak
• Çok sıcak veya çok soğuk suyla duş almak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Egzersiz sonrası belirtiler şiddetliyse, yaralar iltihaplanırsa veya ateş oluşursa aynı gün bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Egzama belirtileriniz haftada birden fazla tekrarlıyorsa,
• Kaşıntı uykunuzu veya günlük aktivitelerinizi etkiliyorsa,
• Cilt bakımına rağmen iyileşme olmuyorsa bir cilt doktoruna (dermatoloji) görünün.

Tanı

Doktorunuz cildinizi muayene eder, belirtilerinizi ve egzersiz alışkanlıklarınızı sorar. Teşhis genellikle muayene ve hikâyenize dayanarak konur.

Yapılabilecek testler

• Genellikle özel bir test gerekmez.
• Bazı durumlarda alerji testi yapılabilir.
• Ciltteki yaradan örnek alınarak enfeksiyon olup olmadığı kontrol edilebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer. Doktorunuz size cilt bakımı, nemlendirici kullanımı ve tetikleyicilerden kaçınma konusunda öneriler verecektir. Gerekirse uygun bir tedavi planı hazırlar.

Tedavi

Egzama tedavisinin temeli cilt bakımı ve tetikleyicilerden kaçınmaktır. Egzersiz sonrası cildin nemlendirilmesi ve tahrişin azaltılması hem tedavinin hem de korunmanın anahtarıdır.

Evde kişisel bakım

• Egzersizden sonra ılık (sıcak değil) duş alın ve süre 5-10 dakikayı geçmesin.
• Duştan sonra cildinizi yumuşak havluyla hafifçe kurulayın, iyice kurutmadan kokusuz bir nemlendirici sürün.
• Egzersiz sırasında terletmeyen, pamuklu ve bol kıyafetler giyin.
• Kaşıntıyı önlemek için kısa ve temiz tırnaklara dikkat edin.
• Egzersiz sonrası terli kıyafetleri hemen çıkarın ve cildi nefeslendirin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz uygun nemlendirici kremleri önerebilir veya iltihabı azaltmak için reçeteli bazı kremler yazabilir. Ayrıca cilt bariyerini destekleyen özel ürünler de önerilebilir. İlaçlar ve dozları mutlaka doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama için cerrahi bir tedavi gerekli değildir.

Bu durumla yaşamak

Egzama ile yaşamda cilt bakımını günlük bir rutin hâline getirin. Egzersizden sonra cildinizi hemen yatıştırmak, belirtileri büyük ölçüde kontrol eder.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten kaçınmaya çalışın.
• Günde bol su için.
• Kokusuz, parfümsüz temizlik ve cilt bakım ürünleri kullanın.
• Egzersiz için sabah veya akşam serin saatleri tercih edin.

Diyet ve egzersiz

Egzersiz yapmayı bırakmayın; aksine düzenli egzersiz stresi azaltarak cilde iyi gelebilir. Egzersiz öncesi hafif bir nemlendirici sürebilirsiniz. Ter emici, pamuklu spor kıyafetleri seçmek sürtünmeyi azaltır. Dengeli beslenmek cildin genel sağlığını destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kaşıntı ve görünüm kaygısı uykuyu, günlük yaşamı ve ruh hâlini etkileyebilir. Bu duyguları yaşamanın normal olduğunu kabul edin ve gerekirse bir uzmandan destek isteyin.

Önleme

Egzamayı tamamen önlemek mümkün olmasa da, düzenli cilt bakımı ve egzersiz sonrası doğru alışkanlıklarla alevlenmelerin çoğu önlenebilir veya şiddeti azaltılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte bakteri enfeksiyonu gelişebilir (akıntılı, kabuklu ve ağrılı yaralar).
• Kaşıntıya bağlı uyku bozuklukları yaşanabilir.
• Ciltte renk değişikliği ve kalınlaşma görülebilir.

Uzun vadeli görünüm

Egzama kronik bir durum olsa da doğru cilt bakımı, egzersiz düzeni ve uygun tedavi ile belirtiler çoğunlukla kontrol altına alınır. Sağlıklı, aktif ve kaliteli bir yaşam sürmeniz mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.