Gece Egzaması: Uykusuz Geceleri Rahatlatmanın Yolları

Genel Bakış

Egzama, cildin iltihaplanmasına ve kaşınmasına yol açan bir cilt rahatsızlığıdır. Gece egzaması, egzama belirtilerinin özellikle akşam ve gece arttığı durumu anlatır. Kaşıntı, uykuya dalmayı zorlaştırabilir ve gece boyunca sık sık uyanmaya neden olabilir.

Evet, egzama oldukça yaygındır. Her yaşta görülebilir ve birçok kişi gece kaşıntısının arttığını fark eder.

Egzama bebeklerde, çocuklarda ve yetişkinlerde görülebilir. Gece kaşıntısı, özellikle cildi kuru olanlarda ve atopik egzamaya yatkın kişilerde daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gece artan kaşıntı
• Kızarıklık
• Ciltte kuruluk ve pullanma
• Ciltte kabuklanma
• Uykuya dalmada güçlük ve gece uyanma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde ve çocuklarda gece kaşıntısı daha yoğun olabilir
• Yüz, dirsek içi ve diz arkasında kızarıklık görülebilir
• Kaşımaya bağlı çizgiler ve yaralar oluşabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt daha ince ve kuru olduğu için gece kaşıntısı belirgin olabilir
• El, kol ve bacaklarda yaygın kuruluk ve çatlaklar sık görülür

Nedenler

Ana nedenler

• Egzamanın kesin nedeni bilinmemekle birlikte bağışıklık sisteminin ciltte aşırı tepki vermesi rol oynar
• Genetik yatkınlık
• Cilt bariyerinin zayıf olması nedeniyle su kaybı ve tahriş edici maddelerin cilde sızması
• Gece vücut ısısının değişmesi ve kortizol seviyesinin düşmesi kaşıntıyı artırabilir

Risk faktörleri

• Kuru cilt
• Stres ve kaygı
• Terleme
• Yün gibi tahriş edici kumaşlar
• Ev tozu akarları
• Aşırı sıcak ortam veya kalın giysiler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte yaygın iltihap belirtileri, ağrı veya ateş varsa aynı gün doktora başvurun.
• Kaşıntı nedeniyle uyuyamıyorsanız ve evde bakım işe yaramıyorsa en kısa sürede doktorunuza görünün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Egzamanın şiddeti artıyorsa
• Ciltte iyileşmeyen yaralar oluştuysa
• Bebek ve çocuklarda gece kaşıntısı nedeniyle huzursuzluk varsa

Tanı

Doktorunuz cildinizi muayene eder, size belirtilerinizi ve uyku düzeninizi sorar. Genellikle egzama tanısı için özel bir test gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi
• Gerekirse doktorun uygun görmesi hâlinde alerji testi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz cildinizi inceledikten sonra kaşıntıya yol açabilecek faktörleri belirlemeye çalışır. Size gece bakım rutini ve gerekiyorsa tedavi önerir.

Tedavi

Egzama tedavisinde amaç kaşıntıyı azaltmak, cildin nemini korumak ve cilt bariyerini güçlendirmektir. Gece kaşıntısını hafifletmek için uyku öncesi cilt bakımı ve alışkanlık değişiklikleri çok önemlidir. Doktorunuz durumunuza göre tedavi seçenekleri belirler.

Evde kişisel bakım

• Uyumadan önce ılık (sıcak değil) bir duş alın ve cildi yumuşak bir havluyla hafifçe kurulayın
• Duştan sonra 3 dakika içinde nemlendirici krem sürün
• Pamuklu, yumuşak ve bol pijamalar giyin; yün ve sentetik kumaşlardan kaçının
• Yatak odasını serin tutun
• Tırnakları kısa kesin ve gece kaşımamak için pamuklu eldiven kullanın
• Uyku öncesi sakinleşmek için hafif bir kitap okuyun veya nefes egzersizi yapın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz cildin nemini sağlayan yumuşatıcı kremler, kaşıntıyı ve iltihabı azaltan reçeteli kremler veya ciddi durumlarda kısa süreli kullanılmak üzere ağızdan ilaç tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır; doz ve süreye doktor karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama için ameliyat gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Gece egzamasını yönetmek her gün düzenli cilt bakımı yapmayı gerektirir. Uyku rutininizi sabitleştirmek ve yatak odanızı rahatlatıcı hâle getirmek kaşıntıyı azaltabilir. Ateş basması ve terlemeyi önlemek için katmanlı giyinmek faydalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku saatleri belirleyin
• Stresi azaltmak için gün içinde yürüyüş yapın
• Akşam yemeğinde baharatlı ve aşırı şekerli besinlerden kaçının
• Sigara dumanından uzak durun
• Yatmadan önce kafeinli içeceklerden kaçının

Diyet ve egzersiz

Yeterli su içmek cildin nemlenmesine yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz, stresi azaltarak egzamayı dolaylı yoldan iyileştirebilir. Ancak egzersiz sonrası hemen duş almak ve cildi nemlendirmek önemlidir. Dengeli bir beslenme genel sağlığınızı destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gece kaşıntısı nedeniyle uyku bölünmesi, gerginlik ve kaygıya yol açabilir. Uykusuzluk, egzama belirtilerini de artırabilir. Kendinizi yorgun ve endişeli hissediyorsanız doktorunuza veya bir ruh sağlığı uzmanına danışın. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa veya yoğun umutsuzluk yaşıyorsanız hemen 112'yi arayın.

Önleme

Egzamayı tamamen önlemek mümkün olmasa da, belirtilerin azaltılması ve gece kaşıntısının önlenmesi için cilt bakımına dikkat etmek, tetikleyicilerden kaçınmak ve düzenli doktor kontrolüne gitmek önemlidir.

Aşılar

Egzama için özel bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Egzama için rutin bir tarama testi önerilmez; belirtiler olduğunda doktora başvurmak yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cildin sürekli kaşınması sonucu yaralar oluşabilir
• Yaralar iltihaplanabilir ve bakteri enfeksiyonu gelişebilir
• Uyku eksikliği nedeniyle yorgunluk, dikkat sorunları ve ruhsal gerginlik yaşanabilir

Uzun vadeli görünüm

Egzama çoğu insanda iyi yönetilebilen bir durumdur. Doğru tedavi ve bakım ile gece kaşıntısı büyük ölçüde azalır, uyku kalitesi düzelir ve günlük yaşam normale döner.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.