Aşırı terleme

Genel Bakış

Aşırı terleme (hiperhidroz), vücudun soğuması için gerekenden çok daha fazla ter üretmesi durumudur. Bu, genellikle eller, ayaklar, koltuk altları ve yüz gibi bölgelerde olur.

Evet, aşırı terleme oldukça yaygındır. Her 100 kişiden yaklaşık 3'ünde görülür.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak genellikle ergenlik döneminde başlar. Bazı ailelerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ellerde, ayaklarda, koltuk altlarında veya yüzde sürekli veya sık sık terleme
• Terleme, hava sıcak olmasa bile devam eder
• Terleme günlük aktiviteleri (örneğin yazı yazmak, el sıkışmak) zorlaştırır
• Ciltte tahriş, kızarıklık veya mantar enfeksiyonları gelişebilir

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle avuç içi ve ayak tabanlarında terleme görülür
• Uykuda terleme normaldir, ancak sık ve şiddetliyse dikkat edilmelidir
• Çocukta aşırı terleme varsa ve büyüme geriliği, ateş gibi belirtiler de varsa mutlaka doktora danışılmalıdır

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda aşırı terleme bazen kullanılan ilaçlara bağlı olabilir
• Ani başlayan terleme, kalp krizi gibi ciddi durumların habercisi olabilir
• Yaşlılarda gece terlemeleri, enfeksiyon veya başka bir hastalığın işareti olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Birincil (primer) hiperhidroz: Altta yatan bir hastalık yoktur, sinir sisteminin aşırı çalışmasından kaynaklanır
• İkincil (sekonder) hiperhidroz: Başka bir sağlık sorununa bağlıdır; örneğin tiroid hastalığı, diyabet, enfeksiyonlar, menopoz, bazı kanserler veya kullanılan ilaçlar

Risk faktörleri

• Ailede aşırı terleme öyküsü
• Ergenlik veya menopoz dönemi
• Obezite
• Stres ve kaygı bozuklukları
• Bazı ilaçlar (antidepresanlar, ateş düşürücüler gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Terleme, göğüs ağrısı, nefes darlığı veya baş dönmesi ile birlikteyse
• Yüksek ateş ve terleme varsa, özellikle bebeklerde veya yaşlılarda
• Kilo kaybı, gece terlemeleri ve sürekli yorgunluk varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Terleme günlük yaşamınızı (iş, sosyal ilişkiler) etkiliyorsa
• Evde yöntemler (antiperspiran gibi) işe yaramıyorsa
• Terleme aniden başladıysa veya şiddetlendiyse

Tanı

Doktorunuz size şikayetlerinizi sorarak ve fizik muayene yaparak başlar. Terlemenin ne zaman, hangi bölgelerde ve hangi durumlarda olduğu önemlidir.

Yapılabilecek testler

• Terleme testi (nişasta-iyot testi): Terlemenin yoğun olduğu bölgeye sürülen bir sıvı yardımıyla alan belirlenir
• Kan testleri: Tiroid fonksiyonları, kan şekeri gibi altta yatan nedenleri araştırmak için
• İdrar testleri: Bazı durumlarda hormon düzeylerini incelemek için

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce sağlık geçmişinizi dinler, ardından fizik muayene yapar. Gerekirse testler ister. Teşhis konulduktan sonra sizinle birlikte en uygun tedaviyi planlar.

Tedavi

Aşırı terleme tedavisinde amaç terlemeyi tamamen durdurmak değil, rahatsız edici seviyeyi azaltmaktır. Tedavi kişiden kişiye değişir ve genellikle basit yöntemlerden başlayarak giderek güçlendirilir.

Evde kişisel bakım

• Güçlü antiperspiranlar kullanmak (eczaneden alınabilir, doktorunuza danışarak)
• Pamuklu, bol giysiler tercih etmek
• Terlemeyi artıran baharatlı yiyecekler ve kafeinden kaçınmak
• Stresi yönetmek (nefes egzersizleri, yoga gibi)
• Günde birkaç kez duş almak ve kuru kalmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz durumunuza göre reçeteli antiperspiranlar, ağız yoluyla alınan ilaçlar (terlemeyi azaltan ancak yan etkileri olabilen ilaçlar), iyontoforez (elleri veya ayakları su içinde hafif elektrik akımına tutma) veya botulinum toksini enjeksiyonları (ter bezlerini geçici olarak felç eden bir tedavi) gibi seçenekleri değerlendirebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok şiddetli ve diğer tedavilere yanıt vermeyen durumlarda, göğüs boşluğundaki sempatik sinirlerin kesildiği bir ameliyat (sempatektomi) düşünülebilir. Bu işlem kalıcıdır ancak bazı yan etkileri olabilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda terleme kontrolü için yanınızda fazladan kıyafet, ter emici ped veya pudra taşıyabilirsiniz. Sosyal durumlarda kendinizi rahat hissetmek için küçük önlemler alabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde en az 2 litre su içmek (terle kaybedilen sıvıyı yerine koymak için)
• Alkol ve kafeini sınırlamak
• Düzenli uyumak
• Rahatlama teknikleri uygulamak (meditasyon, derin nefes)

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme önemlidir. Baharatlı yiyeceklerden, sıcak içeceklerden kaçınmak terlemeyi azaltabilir. Düzenli egzersiz terlemenin daha da artmasına neden olsa da genel sağlık için faydalıdır; egzersiz sonrası duş ve kuru kalmak önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Aşırı terleme utanç, kaygı ve sosyal çekilmeye yol açabilir. Bu duygular normaldir ve tedaviden sonra genellikle düzelir. Duygusal destek almak da önemlidir. Unutmayın, bu durum yalnız değilsiniz.

Önleme

Aşırı terlemeyi tamamen önlemek mümkün olmasa da, tetikleyicilerden kaçınarak ve erken müdahale ile etkileri azaltılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte mantar enfeksiyonları veya bakteriyel enfeksiyonlar (örneğin ayak mantarı)
• Ciltte tahriş, kızarıklık ve egzama
• Sosyal izolasyon ve düşük özgüven gibi psikolojik sorunlar
• İş ve günlük aktivitelerde zorluk

Uzun vadeli görünüm

Aşırı terleme tedavi edilebilir bir durumdur. Doğru tanı ve tedavi ile çoğu kişi şikayetlerini önemli ölçüde azaltabilir ve normal bir yaşam sürdürebilir. Tedaviye yanıt kişiden kişiye değişir, ancak umutsuzluğa kapılmamak önemlidir. Doktorunuz size en uygun seçeneği bulmanızda yardımcı olacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.