Gözde uçuşan cisimler

Genel Bakış

Gözde uçuşan cisimler (floaters), gözün içindeki sıvıda oluşan küçük lekeler, iplikler veya noktalardır. Genellikle zararsızdırlar ve zamanla kaybolabilirler.

Evet, özellikle 50 yaş üstü kişilerde çok yaygındır. Miyop olanlar, göz ameliyatı geçirenler veya diyabet hastalarında daha sık görülür.

Her yaşta görülebilir, ancak orta yaş ve üzeri yetişkinlerde daha yaygındır. Miyop (uzağı iyi görememe) olanlar, göz travması geçirenler veya şeker hastalığı olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Görüş alanında hareket eden küçük noktalar, iplikler veya örümcek ağı benzeri şekiller görmek.
• Özellikle parlak bir zemine bakarken (örneğin beyaz duvar veya mavi gökyüzü) daha belirgin hale gelirler.
• Göz hareket ettirildiğinde uçuşan cisimler de hareket eder.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar uçuşan cisimleri tarif etmekte zorlanabilir, bu yüzden gözlerini ovuşturma veya odaklanma sorunu gibi belirtiler görülebilir.
• Ani görme değişiklikleri ve ışık çakmaları yine acil durum işaretidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte uçuşan cisimler daha yaygındır ve genellikle camsı sıvının (vitreus) büzülmesiyle oluşur.
• Yaşlı hastalarda ani artış veya ışık çakmaları retina dekolmanı (retina yırtılması) belirtisi olabilir ve acil müdahale gerektirir.

Nedenler

Ana nedenler

• Gözün içindeki jel benzeri camsı sıvının (vitreus) yaşla birlikte büzülüp sıvılaşması.
• Arka vitreus dekolmanı (vitreusun retinadan ayrılması) – genellikle zararsızdır.
• Göz içi iltihaplanma (üveit).
• Göz içi kanama (diyabet, travma veya yüksek tansiyona bağlı).

Risk faktörleri

• Yaş (50 yaş üstü).
• Miyop (uzağı görememe).
• Göz travması veya göz ameliyatı öyküsü.
• Diyabet, yüksek tansiyon veya göz iltihabı hastalıkları.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum olarak belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112’yi arayın veya acil servise gidin.
• Ani başlangıçlı ve çok sayıda uçuşan cisim fark ederseniz en kısa sürede göz doktoruna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uçuşan cisimler uzun süredir varsa ve değişmiyorsa, yıllık göz muayenesi sırasında doktorunuza bildirebilirsiniz.
• Eğer uçuşan cisimler günlük yaşamınızı belirgin şekilde etkiliyorsa, planlı bir randevu alın.

Tanı

Doktor göz bebeğinizi büyüten damlalar damlatarak gözünüzün içini aydınlatmalı bir aletle (oftalmoskop) detaylı şekilde inceler.

Yapılabilecek testler

• Göz bebeği büyütülerek yapılan kapsamlı göz muayenesi (dilate fundus muayenesi).
• Gerekirse göz ultrasonu (retina dekolmanı şüphesinde).

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında gözlerinize damla damlatılır, bir süre bulanık görebilirsiniz. Doktor karanlık bir odada gözünüzün arka kısmını inceler. Bu işlem ağrısızdır.

Tedavi

Çoğu durumda uçuşan cisimler için tedavi gerekmez. Zamanla belirtiler azalır veya kaybolur. Ancak altta yatan ciddi bir neden varsa (retina yırtığı gibi) tedavi gerekir.

Evde kişisel bakım

• Uçuşan cisimleri görmezden gelmeye çalışın; onlara odaklandıkça daha belirgin hale gelirler.
• Gözlerinizi yukarı-aşağı veya sağa-sola hareket ettirerek uçuşan cisimleri görüş alanınızdan uzaklaştırmayı deneyebilirsiniz.
• Parlak ışıklardan kaçının veya güneş gözlüğü takın.

Tıbbi tedaviler

Nadiren, uçuşan cisimler günlük yaşamı ciddi şekilde etkiliyorsa, lazer tedavisi (vitreoliz) veya cerrahi (vitrektomi) düşünülebilir. Bu tedavilerin riskleri vardır ve her hasta için uygun değildir. Doktorunuz durumunuzu değerlendirerek size en uygun seçeneği önerecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Vitrektomi (vitreus sıvısının alınması) yalnızca çok nadir durumlarda, uçuşan cisimlerin görüşü belirgin şekilde engellediği veya retinayı tehdit ettiği durumlarda yapılır. Bu kararı ancak uzman bir göz doktoru verebilir.

Bu durumla yaşamak

Uçuşan cisimler genellikle rahatsız edici olsa da çoğu insan zamanla bunlara alışır ve fark etmez olur. Günlük aktivitelerinizi etkilemez.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gözlerinizi ovuşturmaktan kaçının.
• Düzenli göz muayenesi yaptırın (yılda bir kez).
• Güneşli havalarda UV korumalı güneş gözlüğü takın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet veya egzersiz uçuşan cisimleri önlemez, ancak genel göz sağlığı için dengeli beslenmek (A, C, E vitaminleri, omega-3 yağ asitleri) ve tansiyon/şeker kontrolü önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uçuşan cisimler bazı kişilerde kaygı yaratabilir. Unutmayın ki çoğu zaman zararsızdır. Kaygınız günlük yaşamınızı etkiliyorsa doktorunuzla konuşun.

Önleme

Yaşa bağlı uçuşan cisimleri tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak göz travmalarından kaçınmak, diyabet ve yüksek tansiyonu kontrol altında tutmak riski azaltabilir.

Tarama programları

Düzenli göz muayeneleri, özellikle 50 yaş üstü ve miyop olanlar için retina sorunlarını erken tespit etmede önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uçuşan cisimler bir retina yırtığına bağlıysa ve tedavi edilmezse retina dekolmanı (retina ayrılması) gelişebilir, bu kalıcı görme kaybına yol açabilir.
• Göz içi kanama gibi başka nedenler varsa altta yatan hastalığın ilerlemesi görme kaybını artırabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu uçuşan cisim zararsızdır ve zamanla kendiliğinden düzelir veya belirginliğini kaybeder. Retina yırtığı gibi ciddi bir neden varsa, erken tanı ve tedavi ile görme kaybı önlenebilir. Düzenli takip ve doktorunuzla iletişim halinde olmak önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.