Deri Mantarı ve Mide Bulantısı: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi

Genel Bakış

Deri mantarı, cildin yüzeyinde üreyen mantar adı verilen mikropların yol açtığı bir enfeksiyondur. Kaşıntı, kızarıklık, pullanma ve bazen su kabarcıklarıyla kendini gösterir. Mide bulantısı ise deri mantarının doğrudan bir belirtisi değildir; aynı dönemde görülen ayrı bir sağlık sorununa işaret edebilir. Bu iki durum birlikte olduğunda bir sağlık uzmanına danışmak önemlidir.

Deri mantarı çok yaygın bir enfeksiyondur. Ancak birlikte mide bulantısı görülmesi sık rastlanan bir durum değildir. Bulantı; mantarın yayılması, kullanılan ilaçlar ya da başka bir hastalıkla ilişkili olabilir.

Deri mantarı her yaşta görülebilir. Çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler daha hassastır. Mide bulantısı eklenmişse, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar daha dikkatli olmalıdır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Deride kaşıntılı kırmızı veya gümüşi pullu lekeler
• Döküntünün halka şeklinde yayılması
• Ciltte çatlaklar, yanma hissi
• Su kabarcıkları veya aşırı kuruluk
• Mide bulantısı, kusma veya iştahsızlık (deri mantarı dışı bir tabloyu düşündürür)

Çocuklarda belirtiler

• Vücudun çeşitli yerlerinde kaşıntılı, saçlı deride kepeklenme
• Huzursuzluk, ağlama, iştahsızlık
• Mide bulantısı ve kusma (küçük çocuklarda daha dikkat çekici olabilir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha az belirgin döküntü, daha koyu veya geniş lezyonlar
• Kuru cilt ve kaşıntı
• Bulantı, kusma, halsizlik ve bilinç bulanıklığı varsa ciddiye alınmalı

Nedenler

Ana nedenler

• Deri mantarı; ciltte, saçta veya tırnakta üreyen dermatofit adlı mantarların yol açtığı enfeksiyondur.
• Mide bulantısı; bazen mantar enfeksiyonuna verilen vücut tepkisi, bazen de kullanılan ilaçların yan etkisi olabilir.
• Aynı anda görülen bulantı, sindirim sistemi enfeksiyonu veya başka bir hastalığın işareti olabilir.

Risk faktörleri

• Sıcak, nemli iklim ve aşırı terleme
• Dar ve sentetik giysiler
• Ortak havlu, terlik, tarak kullanımı
• Obezite
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya tedaviler
• Stres ve yetersiz uyku

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli veya sürekli mide bulantısı/kusma
• Yüksek ateş eşliğinde yayılan döküntü
• Ciltte ağrı, şişlik, iltihap akıntısı
• Güçsüzlük, bayılma hissi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ciltte kaşıntılı döküntü birkaç haftadır sürüyorsa
• Hafif mide bulantısı birkaç günden uzun süre devam ediyorsa
• Deri sorununu kendi kendinize tedavi etmeyi denediniz ve iyileşme olmadıysa

Tanı

Doktor önce sizi dinler ve cilde bakar. Mantar şüphesinde deriden kazıma alınır ve laboratuvarda incelenir. Mide bulantısı için kan testleri ve gerekiyorsa görüntüleme istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Deri kazıntısının mikroskopta incelenmesi
• Mantar kültürü
• Kan testleri
• Semptomlara göre gereken diğer testler

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında size şikayetleriniz ve son dönemde kullandığınız ilaçlar sorulur. Teşhis genellikle birkaç gün içinde netleşir; bazen hemen tedaviye başlanabilir.

Tedavi

Tedavide iki ayrı konu ele alınır: deri mantarının kontrol altına alınması ve mide bulantısının nedeninin araştırılması. Mantar enfeksiyonu için doktorunuz cilt kremi veya ağızdan alınan antifungal ilaç önerebilir. Mide bulantısı ilaca bağlıysa ilaç düzeni değiştirilebilir; eğer başka bir neden varsa ona yönelik tedavi planlanır.

Evde kişisel bakım

• Ellerinizi sık sık sabunla yıkayın, cildinizi kuru tutun
• Banyodan sonra vücudunuzu ve ayak aralarını silerek kurulayın
• Pamuklu ve bol kıyafetler giyin
• Havlu, çarşaf ve terliği kişisel olarak kullanın
• Mide bulantısı için yağlı, baharatlı ve asitli yiyeceklerden kaçının, küçük porsiyonlar tüketin

Tıbbi tedaviler

Doktor gerekli görürse antifungal krem, losyon veya ağızdan ilaçlar reçete edebilir. Mide bulantısı için de antiemetik denen ilaçlar önerilebilir, ancak hangi ilacı ne sıklıkta kullanacağınızı yalnızca doktorunuz belirlemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Deri mantarı genellikle cerrahi gerektirmez. Çok ilerlemiş veya apseli bir enfeksiyon varsa küçük bir müdahale düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Doktorunuzun önerdiği tedaviyi düzenli uygulayın ve önerilen süreyi tamamlayın. Cildinizdeki iyileşme zaman alsa da düzenli kullanım önemlidir. Bulantı sürüyorsa günlük aktivitelerinizi planlarken belirtilerinize göre hareket edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Duş sonrası kurulanmak
• Spor sonrası terli kıyafetleri hemen değiştirmek
• Çıplak ayakla yürümemek
• Nemlendirici kullanırken mantar bölgesine dikkat etmek

Diyet ve egzersiz

Katı bir diyet kısıtlaması yoktur; ancak bulantı varsa az az, sık sık beslenmek faydalı olabilir. Bol su içmek ve dengeli beslenmek bağışıklığı destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciltteki görüntü ve sürekli bulantı kaygı yaratabilir. Bu durumun geçici ve tedavi edilebilir olduğunu kendinize hatırlatın. Uzun süren üzgünlük veya endişe hissediyorsanız bir uzmandan destek alın.

Önleme

Mantar enfeksiyonlarından korunmak için kişisel hijyen, kuru cilt ve kişisel eşyaların ayrılması yeterlidir. Mide bulantısını doğrudan önlemek mümkün olmamakla birlikte, dengeli beslenme ve yeterli uyku bağışıklığı güçlendirir.

Aşılar

Deri mantarı için bir aşı yoktur.

Tarama programları

Düzenli bir tarama önerilmez; şikayet olduğunda doktora başvurmak yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Mantar enfeksiyonu yayılabilir, tırnaklara ve saça zarar verebilir
• Ciltte bakteriyel enfeksiyon eklenebilir (selülit)
• Tedavi edilmeyen bulantı ve kusma sıvı kaybına yol açabilir
• İleri durumlarda ciddi cilt hasarı oluşabilir

Uzun vadeli görünüm

Zamanında ve doğru tedavi edildiğinde deri mantarları tamamen iyileşebilir. Mide bulantısının da altındaki neden belirlendiğinde bu şikayetler kontrol altına alınabilir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.