Hearing loss what it can mean

Genel Bakış

İşitme kaybı, bir veya iki kulağınızda sesleri duyma yeteneğinizin azalması veya tamamen kaybolmasıdır. Bu durum hafif (bazı sesleri duyamamak) ya da şiddetli (hiçbir sesi duyamamak) olabilir. Yaşla birlikte yaygın görülür, ancak her yaşta ortaya çıkabilir.

Evet, işitme kaybı çok yaygındır. Özellikle 65 yaş üstü yetişkinlerin yaklaşık üçte biri bir miktar işitme kaybı yaşar. Ayrıca yüksek sese maruz kalan gençler ve yetişkinlerde de sıkça görülür.

İşitme kaybı her yaştan insanı etkileyebilir: yeni doğan bebekler, çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılar. Bazı nedenler (genetik, enfeksiyon) her yaşta görülürken, yaşa bağlı işitme kaybı (presbikuzi) en çok 65 yaş üzerinde yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Konuşmaları takip etmekte zorlanma, özellikle kalabalık ortamlarda
• Televizyon ya da radyonun sesini açma ihtiyacı hissetme
• Sık sık karşınızdakinin tekrar etmesini isteme
• Telefon görüşmelerinde zorluk çekme
• Kulakta çınlama (tinnitus) hissi

Çocuklarda belirtiler

• Konuşma ve dil gelişiminde gecikme (örneğin, beklenen yaşta kelime söyleyememe)
• Sese tepki vermeme veya yüksek seste uyanmama
• Sık sık kulak enfeksiyonu geçirme
• Okulda dikkat dağınıklığı veya öğrenme güçlüğü
• Sizi çağırdığınızda duymuyormuş gibi davranma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Konuşmaları anlamakta zorlanma, özellikle kadın ve çocuk seslerinde
• Sosyal ortamlardan kaçınma, yalnızlaşma
• Depresyon belirtileri (üzüntü, ilgi kaybı)
• Denge sorunları ve düşme riskinde artış (iç kulakla ilişkili olabilir)
• Televizyonu çok yüksek sesle izleme

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanma (presbikuzi) – iç kulaktaki duyu hücrelerinin zamanla hasar görmesi
• Gürültüye uzun süreli maruz kalma (yüksek sesli iş ortamları, kulaklıkla yüksek sesle müzik dinleme)
• Kulak enfeksiyonları (orta kulak iltihabı, dış kulak yolu enfeksiyonu)
• Kulak kiri tıkaçları (serumen) – genellikle geçici işitme kaybına yol açar
• Genetik faktörler (ailede işitme kaybı öyküsü)
• Bazı ilaçların yan etkileri (ototoksik ilaçlar – doktorunuz size açıklayacaktır)
• Baş travması veya kulak zarının delinmesi

Risk faktörleri

• İlerleyen yaş (özellikle 60 yaş üstü)
• Yüksek sesli bir ortamda çalışmak (inşaat, fabrika, gece kulübü)
• Sürekli yüksek sesle kulaklık kullanmak
• Ailede işitme kaybı öyküsü
• Kronik hastalıklar (diyabet, yüksek tansiyon, kalp hastalığı)
• Sigara içmek (kan dolaşımını bozarak iç kulağa zarar verebilir)
• Sık kulak enfeksiyonu geçirmek (özellikle çocuklukta)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani işitme kaybı (birkaç saat veya gün içinde gelişen)
• Kulak travması veya ani baş dönmesi ile birlikte işitme kaybı
• Kulaktan kan veya sıvı gelmesi
• Şiddetli kulak ağrısı ve ateş

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yavaş yavaş ilerleyen işitme zorluğu
• Televizyon sesini sürekli açma ihtiyacı
• Sık sık tekrar isteme
• Kulak çınlaması
• Çocuğunuzda konuşma gecikmesi veya sese tepkisizlik

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi geçmişinizi dinler ve kulağınızı muayene eder. Ardından işitme testleri (odyometri) yaparak işitme kaybının tipini ve derecesini belirler.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (otoskop ile kulağın içine bakma)
• Odyometri (kulaklıkla sesleri duyup duymadığınızı test eden standart bir işitme testi)
• Timpanometri (orta kulağın hareketini ve kulak zarını değerlendiren test)
• Ses diyapazon testleri (hava ve kemik yoluyla işitmeyi karşılaştırır)
• Gerekirse görüntüleme (BT taraması veya MR)

Randevunuzda neler beklenir

İşitme testi ağrısızdır ve genellikle 20-30 dakika sürer. Sessiz bir odada oturur, kulaklık takar ve çeşitli sesleri duyduğunuzda bir düğmeye basarsınız. Doktorunuz test sonuçlarını size açıklayacak ve gerekirse ileri tetkik için sizi yönlendirecektir.

Tedavi

Tedavi, işitme kaybının nedenine ve şiddetine bağlıdır. Bazı durumlar ilaç veya cerrahi ile düzeltilebilirken, bazılarında işitme cihazları veya diğer yardımcı cihazlar ile işitme iyileştirilebilir.

Evde kişisel bakım

• Kulak kirini temizletmek için doktorunuza veya hemşirenize danışın; kulağınıza pamuklu çubuk sokmayın.
• Yüksek sesli ortamlardan kaçının. Eğer çalışıyorsanız kulak koruyucu kullanın.
• Kulaklıkla müzik dinlerken ses seviyesini %60'ın altında tutun ve saat başı mola verin.
• Kulak enfeksiyonlarından korunmak için kulağınızı kuru tutun ve su kaçmasını önleyin.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin.

Tıbbi tedaviler

İşitme kaybının tedavisinde doktorunuz, altta yatan nedene göre seçenekler sunar: Kulak kiri temizliği, enfeksiyonlar için antibiyotik tedavisi, orta kulaktaki sıvıyı boşaltmak için kulak tüpü takılması, işitme cihazları (kulağın içine veya dışına takılan cihazlar), koklear implant (iç kulağa cerrahi olarak yerleştirilen cihaz) veya kemik iletimli işitme cihazları. İlaç tedavisi sadece doktor tarafından reçete edilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı işitme kaybı türlerinde cerrahi gerekebilir: kulak zarı onarımı (timpanoplasti), kemikçik zincirinin onarımı, koklear implant veya orta kulak tümörlerinin çıkarılması. Cerrahi kararı doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

İşitme kaybı ile yaşamak zorlayıcı olabilir ancak birçok strateji ve yardımcı cihaz ile günlük hayatınızı kolaylaştırabilirsiniz. Konuşurken yüz yüze bakmak, ortamı sessiz tutmak, işitme cihazı kullanmak iletişimi iyileştirir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ailenize ve arkadaşlarınıza işitme kaybınız olduğunu ve nasıl yardımcı olabileceklerini anlatın (örneğin, sizinle konuşurken yüzünüze dönmeleri, yavaş ve net konuşmaları).
• Topluluk önünde konuşmaları dinlemek için mikrofon bağlantılı cihazlar veya alt yazı uygulamaları kullanın.
• Düzenli olarak işitme cihazlarınızın bakımını yapın ve pillerini değiştirin.
• Sosyal ortamlardan çekinmeyin; işitme kaybı olan kişiler için destek gruplarına katılın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet (meyve, sebze, tam tahıllar) ve düzenli egzersiz, kan dolaşımını iyileştirerek iç kulağın sağlığını koruyabilir. Yüksek tansiyon ve diyabeti kontrol altında tutmak da işitme kaybının ilerlemesini yavaşlatabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşitme kaybı, yalnızlık, hüzün ve depresyona yol açabilir. Bu duyguları yaşıyorsanız bir psikolog veya psikiyatristten yardım alın. İşitme kaybı tedavisi gördükten sonra sosyal yaşamınızın canlanması ruh halinizi de iyileştirebilir.

Önleme

Bazı işitme kaybı türleri (örneğin yaşlanma) tamamen önlenemez. Ancak gürültüye bağlı işitme kaybı ve enfeksiyonlara bağlı kayıplar büyük ölçüde önlenebilir.

Aşılar

Kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve menenjit aşıları, bu enfeksiyonlara bağlı işitme kaybını önlemeye yardımcı olur. Çocukluk çağı aşı takvimine uyulması önemlidir.

Tarama programları

Yeni doğan işitme taraması (Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından yapılmaktadır) ve okul çağı işitme testleri erken teşhis için önemlidir. Yetişkinlerde düzenli işitme kontrolü önerilmez, ancak belirtiler varsa doktora başvurulmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sosyal izolasyon ve yalnızlık
• Depresyon ve anksiyete (kaygı bozukluğu)
• İletişim güçlükleri nedeniyle iş ve okul hayatında başarısızlık
• Yaşlılarda düşme riskinde artış (denge sorunlarıyla birlikte)
• Demans (bunama) riskinde hafif bir artış (bazı araştırmalar işitme kaybının sosyal etkileşimi azaltarak zihinsel gerilemeyi hızlandırabileceğini göstermektedir)

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile işitme kaybı olan kişilerin çoğu normal bir yaşam sürdürebilir. İşitme cihazları, koklear implantlar veya diğer yardımcı cihazlar duyma keyfinizi büyük ölçüde artırabilir. Aileniz ve doktorunuzla işbirliği içinde olursanız, bu durumla başa çıkmak çok daha kolay olacaktır. Umutlu olun; siz yalnız değilsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.