Boğuk işitme

Genel Bakış

İşitme bozukluğu, duymada azalma veya seslerin boğuk, net olmayan bir şekilde algılanmasıdır. Bazen kulağınızda tıkanıklık hissi olur, sanki pamuk tıkamış gibi. Bu durum geçici veya kalıcı olabilir.

Evet, işitme bozukluğu çok yaygındır. Dünya genelinde milyonlarca insanı etkiler ve yaşla birlikte sıklığı artar. Her 10 yetişkinden yaklaşık 1'inde bir miktar işitme kaybı vardır.

Herkesi etkileyebilir: yeni doğanlar, çocuklar, gençler ve yaşlılar. Özellikle yüksek sese maruz kalanlar, sık kulak enfeksiyonu geçirenler ve ileri yaştaki kişiler daha fazla risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Seslerin boğuk, kısık veya uzaktan geliyormuş gibi duyulması
• Kulakta dolgunluk veya tıkanıklık hissi
• Karşınızdaki kişiyi anlamakta zorlanma, özellikle kalabalık ortamlarda
• Kendi sesinizin yankı yapması
• Kulak çınlaması (tinnitus) - uğultu, vızıltı veya zil sesi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk sık sık kulağını çekiştiriyor veya ovuşturuyorsa
• Televizyonun sesini çok açması
• Söylenenleri tekrarlatması veya cevap vermemesi
• Konuşmada gecikme veya sesleri yanlış çıkarma
• Okul başarısında düşüş, dikkat dağınıklığı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yavaş yavaş gelişen, özellikle tiz sesleri duymada zorluk
• Kalabalık ortamda konuşmaları takip edememe
• Sosyal ortamlardan çekilme, iletişim azalması
• Kulak çınlaması sık görülür
• Depresyon veya bunama belirtileri? hayır, ancak işitme kaybı bu durumları taklit edebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Kulak kiri birikmesi (serumen tıkaç) - en sık neden
• Orta kulak enfeksiyonları (otitis media) - özellikle çocuklarda
• Dış kulak yolu enfeksiyonu (yüzücü kulağı)
• Östaki borusu tıkanıklığı (soğuk algınlığı, alerji, sinüzit gibi)
• Yüksek sese maruz kalmak (uzun süreli veya ani gürültü)
• Yaşa bağlı işitme kaybı (presbiakuzi)
• Bazı ilaçlar (ototoksik ilaçlar) - doktorunuza danışın
• Kulak zarında delinme veya hasar
• Meniere hastalığı gibi iç kulak sorunları

Risk faktörleri

• Sık kulak enfeksiyonu geçirmek
• Yüksek sesli iş veya ortam (inşaat, fabrika, konser gibi)
• Kulak temizleme çubuğu kullanmak (kiri daha içeri iter)
• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Ailede işitme kaybı öyküsü
• Diyabet, yüksek tansiyon gibi kronik hastalıklar
• Suya sık maruz kalmak (yüzme, dalış)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki 'acil' veya 'acil olmayan ancak ivedi' maddelerinden herhangi biri varsa
• Birkaç gün içinde geçmeyen ani işitme kaybı
• Şiddetli kulak ağrısı, akıntı veya ateş

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif ve yavaş ilerleyen işitme zorluğu
• Kulak kiri olduğunu düşünüyorsanız, ancak kendiniz temizlemeyin
• Uzun süreli kulak çınlaması
• İşitme kaybı günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa

Tanı

Doktor öncelikle size şikayetlerinizi, ne zamandır olduğunu ve olası nedenleri sorar. Ardından kulağınızı bir ışıklı aletle (otoskop) muayene eder.

Yapılabilecek testler

• Otoskopi: Kulak kanalı ve kulak zarının görüntülenmesi
• Odyometri (işitme testi): Farklı frekanslarda sesleri ne kadar duyduğunuzu ölçer
• Timpanometri: Kulak zarının hareketliliğini ve orta kulak basıncını test eder
• Gerektiğinde işitme cihazı denemesi veya ileri tetkikler (MRI gibi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle birkaç dakika sürer. Herhangi bir ağrı hissedilmez. İşitme testi için sessiz bir odada kulaklık takmanız ve duyduğunuz sinyallere yanıt vermeniz istenebilir.

Tedavi

Tedavi, işitme bozukluğunun nedenine bağlıdır. Birçok durumda basit müdahalelerle düzelir. Öncelikle altta yatan neden belirlenmeli ve ona göre tedavi uygulanmalıdır. Doktorunuz size en uygun seçeneği önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Kulak kiri için doktorunuzun önerdiği yumuşatıcı damlaları kullanın, sakın pamuklu çubukla karıştırmayın
• Soğuk algınlığı veya alerji varsa bol su için, burun tıkanıklığını gidermek için tuzlu su spreyi kullanın
• Yüksek sesten kaçının, gerekirse kulak tıkacı veya kulaklık kullanın
• İşitme cihazı kullanıyorsanız düzenli temizleyin
• Kulağınızda su kalırsa başınızı eğerek çıkmaya çalışın, havluyla kurulayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyon varsa uygun antibiyotik veya antifungal damlalar reçete edebilir. Kulak kiri tıkaçları özel aletlerle veya vakumla temizlenir. Alerji veya sinüzit kaynaklı tıkanıklıklar için burun spreyleri veya antihistaminikler kullanılabilir. İşitme kaybı kalıcı ise işitme cihazı önerilebilir. Lütfen doktorunuzun tavsiyesine uyun.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, kronik orta kulak enfeksiyonları, kulak zarı delinmesi veya otoskleroz gibi hastalıklarda cerrahi müdahale gerekebilir. Bu karar tamamen doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

İşitme kaybıyla yaşamak zor olabilir ancak alışmanızı kolaylaştıracak yöntemler vardır. Örneğin, televizyonu kulağınıza yakın koymak veya altyazı kullanmak işe yarar. İş arkadaşlarınıza durumunuzu söylemek ve yüzünüze bakarak konuşmalarını istemek iletişimi kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• İşitme cihazınız varsa düzenli kullanın ve pilini kontrol edin
• Gürültülü ortamlarda ara verin, sessiz yerlere geçin
• İşitme kaybı olan diğer kişilerle deneyim paylaşabileceğiniz destek grupları arayın
• Telefon görüşmelerinde yazılı mesajlaşma veya işitme cihazı uyumlu telefonlar kullanın
• Aile bireylerinize durumunuzu anlatın, onlardan net ve yavaş konuşmalarını isteyin

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz, genel sağlığınızı destekler. Kan dolaşımını iyileştiren egzersizler iç kulak sağlığına da faydalı olabilir. Aşırı tuzlu gıdalar Meniere hastalığı gibi durumları tetikleyebilir, bu nedenle tuz alımını sınırlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşitme kaybı sosyal izolasyona, yalnızlık hissine ve depresyona yol açabilir. Bu duygular normaldir. Profesyonel bir destek almak, bir psikolog veya psikiyatriste danışmak önemlidir. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Bazı işitme kayıpları önlenebilir. Yüksek sesten korunmak, kulak temizliğine dikkat etmek, enfeksiyonları erken tedavi ettirmek ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları riski azaltır. Ancak yaşa bağlı işitme kaybı tamamen önlenemez.

Aşılar

Kulak enfeksiyonlarına yol açabilen grip, zatürre ve menenjit gibi hastalıklara karşı aşılar, özellikle çocuklar ve risk grubundaki yetişkinler için önerilir. Aşı takvimi için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Yeni doğan her bebeğe işitme taraması yapılır. Okul çağındaki çocuklarda da düzenli işitme kontrolleri önerilir. 50 yaş üstü yetişkinlerin yılda bir kez işitme testi yaptırması faydalı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı işitme kaybı gelişebilir, özellikle uzun süreli veya sık enfeksiyonlarda
• Konuşma ve dil gelişiminde gecikmeler (çocuklarda)
• Sosyal izolasyon, depresyon ve anksiyete
• İş verimliliğinde düşüş, iş kazalarında artış
• Bilişsel gerileme (beyin fonksiyonlarında yavaşlama) riski artar

Uzun vadeli görünüm

Neyse ki, işitme bozukluğu vakalarının çoğu tedavi edilebilir veya yönetilebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile günlük yaşam kaliteniz büyük ölçüde korunabilir. İşitme cihazları ve diğer yardımcı cihazlar sayesinde birçok kişi aktif ve bağımsız bir hayat sürebilir. Umutlu olmak için yeterince neden var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.