Tek Taraflı İşitme Kaybı

Genel Bakış

Tek taraflı işitme kaybı, kişinin bir kulağının duymakta zorlanması veya hiç duymamasıdır. Diğer kulak genellikle normal işitir. Bu durum sesin nereden geldiğini anlamayı ve gürültülü ortamlarda konuşma ayırt etmeyi zorlaştırabilir.

Tek taraflı işitme kaybı, toplumda sanılandan daha sık görülür. Her yaştan insanı etkileyebilir; bazı kişilerde doğuştan, bazılarında sonradan gelişir.

Her yaş grubunda görülebilir. Bebeklerde doğuştan, okul çocuklarında orta kulak enfeksiyonlarına bağlı olarak, erişkinlerde gürültüye maruziyet veya yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bir kulağınızla konuşulanları duyamamak veya zor duymak
• Telefonda konuşurken kulağınızı değiştirmek zorunda kalmak
• Gürültülü ortamlarda konuşmaları ayırt etmekte güçlük
• Kulakta dolgunluk, basınç veya çınlama hissi
• Baş dönmesi veya denge problemleri yaşamak

Çocuklarda belirtiler

• Televizyonda sesi diğerlerine göre daha yükseğe açmak
• Okulda dikkat dağınıklığı ve başarısızlık
• Konuşulanları sık sık tekrarlatma
• Sesin geldiği yönü karıştırmak

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sohbet sırasında tekrar tekrar sordurtmak
• Sosyal ortamlardan kaçınma eğilimi
• Televizyon veya radyonun sesini çok açmak
• Yavaş yavaş artan işitme güçlüğü fark etmek

Nedenler

Ana nedenler

• Kulak kiri birikmesi
• Orta kulak enfeksiyonları
• Gürültülü ortamlarda uzun süre bulunmak
• Ani işitme kaybı (çoğu zaman nedeni saptanamaz)
• Yaşa bağlı iç kulak değişiklikleri
• Menieres hastalığı gibi iç kulak sorunları
• Nadiren işitme sinirini etkileyen tümörler

Risk faktörleri

• Yüksek sesli işlerde çalışmak (inşaat, müzik, fabrika)
• Kulak temizliğinde kulak çöpü kullanmak
• Sık sık orta kulak enfeksiyonu geçirmek
• Ailede işitme kaybı öyküsü bulunması
• Sigara içmek ve düzensiz beslenme
• Kafaya ya da kulağa darbe almak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani işitme kaybı fark edildiğinde o gün acil olarak doktora başvurun
• İşitme kaybına şiddetli baş ağrısı/kulak ağrısı eşlik ediyorsa
• Kulaktan kan veya irin akıyorsa
• Yüzde uyuşma ya da felç varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun zamandır devam eden ve giderek artan işitme zorluğu
• Gürültülü ortamlarda konuşmaları anlamakta güçlük
• Telefon görüşmelerinde tekrar tekrar anlaşamama
• Kulakta sürekli çınlama
• Okulda başarısızlık veya dikkat eksikliği olan çocuklar

Tanı

Doktorunuz önce şikayetinizi dinler, kulak ve burun muayenenizi yapar. Ardından işitme seviyenizi belirlemek için özel işitme testlerine yönlendirebilir.

Yapılabilecek testler

• Kulak muayenesi (otoskop ile)
• Odyometri (işitme testi)
• Timpanometri (orta kulak basınç testi)
• Gerekirse bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme

Randevunuzda neler beklenir

İşitme testleri genellikle sessiz bir odada yapılır ve ağrıya neden olmaz. Kulaklık yardımıyla çeşitli sesler dinletilir; bu sırada 'duydum' demeniz veya butona basmanız istenir. Tanınız netleştiğinde doktorunuz size seçenekleri sade ve anlaşılır biçimde anlatır.

Tedavi

Tedavi, işitme kaybının nedenine ve derecesine göre kişiye özel belirlenir. Amaç mevcut işitmeyi korumak, mümkünse işitmeyi artırmak ve yaşam kalitesini iyileştirmektir. Tek taraflı işitme kaybının çoğu nedeni için etkili tedavi seçenekleri vardır.

Evde kişisel bakım

• Kulak çöpü ve benzeri cisimleri kulağınıza sokmayın
• Yüksek sesli ortamlarda kulak koruyucu kullanın
• Kulak kiri temizliği için doktorunuza veya eczanıza danışın
• Ani işitme kaybı yaşarsanız en yakın sağlık kuruluşuna başvurun
• İşitme cihazı kullanıyorsanız pil ve temizlik bakımını ihmal etmeyin

Tıbbi tedaviler

Enfeksiyon kaynaklı işitme kayıplarında doktorunuz gerekli ilaçları reçete edebilir. Ani işitme kaybında iltihap giderici tedaviler uygulanabilir. İşitme cihazları, kemik iletimli cihazlar ve iç kulağa yerleştirilen işitme implantları gibi teknolojik çözümler de değerlendirilir. İlaç adları ve dozları yalnızca doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda, örneğin orta kulaktaki yapısal sorunları gidermek, kulak zarını onarmak veya işitme implantı yerleştirmek için cerrahi müdahale gerekebilir. Doktorunuz, ameliyatın size uygun olup olmadığını ayrıntılı testler sonrası değerlendirir.

Bu durumla yaşamak

Tek taraflı işitme kaybı olan kişiler iyi duyan kulağına yönelerek birçok ortamda iletişimi sağlayabilir. Ancak gürültülü yerde sohbet etmek, kalabalık toplantılar ve bazı durumlar zor olabilir. Küçük düzenlemeler ve çevrenizdeki kişilere durumunuzu anlatmak bu zorlukları hafifletir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gürültülü ortamlarda kulak koruyucu kullanmak
• İşitme cihazı kullanıyorsanız düzenli kullanmak
• Grup konuşmalarında iyi duyan kulağınızı konuşmacıya çevirin
• Telefon görüşmelerinde iyi duyan kulağınıza alın
• Düzenli olarak doktor kontrollerine gitmek

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme, düzenli yürüyüş gibi egzersizler ve yeterli uyku, özellikle yaşa bağlı işitme kaybının etkilerini dengeleyebilir. Sigara içmek ve kontrolsüz tansiyon işitme sinirine zarar verebilir; bu durumlardan kaçınmak işitme sağlığını destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli duymakta zorlanmak yorucu olabilir ve sosyal etkileşimden kaçınmaya yol açabilir. Bu da yalnızlık ve depresyon gibi sorunlara zemin hazırlayabilir. Duygusal olarak zorlandığınızı hissediyorsanız bir ruh sağlığı uzmanından destek almanız önemlidir.

Önleme

Bazı işitme kayıpları tamamen önlenemese de birçoğu önlenebilir. Özellikle gürültüden korunmak, kulak hijyenine dikkat etmek ve enfeksiyonları erken tedavi ettirmek en önemli korunma yollarıdır.

Aşılar

Grip ve zatürre gibi hastalıklar orta kulak enfeksiyonlarına neden olabilir. Bu enfeksiyonlara karşı aşı yaptırmak, bazı işitme kayıplarını önlemeye yardımcı olur. Aşı takviminiz için aile hekiminize danışabilirsiniz.

Tarama programları

Bebeklerde doğumdan hemen sonra işitme taraması ülkemizde rutin olarak yapılır. Okul çağındaki çocuklarda ve gürültülü işyerlerinde çalışanlarda düzenli işitme testleri önerilir. Taramalar erken teşhis şansı sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İletişim sorunları nedeniyle iş ve okul yaşamında zorluklar
• Sosyal izolasyon ve duygusal sorunlar
• Çocuklarda dil ve konuşma gelişiminde gecikme
• Baş dönmesi eşlik ediyorsa düşme riski

Uzun vadeli görünüm

Doğru tanı ve uygun destekle tek taraflı işitme kaybı olan birçok kişi normal hayatına devam eder. İşitme cihazları ve diğer yardımcı cihazlar sayesinde iletişim güçlükleri büyük ölçüde giderilebilir. Erken doktora başvuru ve düzenli takip, sonuçları olumlu etkiler.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.