Gelip Giden İşitme: Nedenleri ve Ne Yapmalı?

Genel Bakış

İşitme kaybı bazen sürekli değildir. İşitmeniz bir gün iyi olabilir, ertesi gün kötüleşebilir ve sonra tekrar düzelebilir. Bu duruma 'gelip giden işitme kaybı' denir. Bu değişiklik birkaç saat, birkaç gün veya daha uzun sürebilir.

Evet, gelip giden işitme kaybı her yaştan insanda görülebilir. Özellikle soğuk algınlığı, uçak yolculuğu veya yüksek sese maruz kalma sonrası geçici işitme azalması sık karşılaşılan bir durumdur.

Çocuklarda orta kulak iltihabına bağlı, erişkinlerde östaki borusu sorunları veya iç kulak hastalıklarına bağlı olarak görülebilir. Yaşlılarda ise yaşa bağlı işitme kaybının üzerine eklenen geçici durumlar işitmeyi dalgalandırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sesleri bozuk, uzak veya bastırılmış duyma
• Kulakta tıkanıklık veya basınç hissi
• Kulak çınlaması veya uğultu
• Kalabalık ortamda konuşmaları takip etmekte güçlük
• Kulakta dolgunluk hissinin artıp azalması

Çocuklarda belirtiler

• Okulda öğretmenini duymakta zorlanma
• Televizyonun sesini çok açma isteği
• Kulak ağrısı veya huzursuzluk
• Konuşmayı geç veya bozuk öğrenme
• Çok sık 'ne?' diye sorma veya yanlış cevap verme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Karşısındaki kişiye çok kez 'ne dedin?' diye tekrar ettirme
• Gün içinde duymada iniş çıkışlar yaşama
• Baş dönmesi veya dengesizlikle birlikte geçici işitme azalması
• Sosyal ortamlardan kaçınmaya başlama

Nedenler

Ana nedenler

• Kulak yolunda birikerek tıkanıklık yapan kulak kiri
• Soğuk algınlığı veya alerji nedeniyle östaki borusunun (orta kulağı boğaza bağlayan kanal) şişip tıkanması
• Orta kulakta sıvı birikmesi (seröz otit)
• İç kulakta sıvı basıncının artması (Meniere hastalığı)
• Yüksek sese maruz kalmak, bazı sağlık sorunları veya geçici dolaşım bozuklukları

Risk faktörleri

• Sık üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmek
• Alerjik nezle veya sinüzit olmak
• Uçakla sık seyahat etmek veya dalış yapmak
• Gürültülü ortamlarda çalışmak
• Kulak zarında delik veya kronik kulak enfeksiyonu öyküsü
• Sigara içmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli baş dönmesi ve kusma ile birlikte işitme kaybı
• Kulaktan kan veya iltihap gelmesi
• Ağrı kesiciye rağmen geçmeyen şiddetli kulak ağrısı
• İşitme kaybına yüzde uyuşma, çift görme veya baş ağrısı eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç gün içinde tam düzelmeyen işitme kaybı
• Çocuğunuzun ders başarısı düştüyse veya çok sık kulak enfeksiyonu geçiriyorsa
• İşitme kaybınız hafif ama sürekli gelip gidiyorsa

Tanı

Doktor önce size şikayetinizi detaylıca sorar: işitme kaybının ne zaman başladığını, ne sıklıkla tekrarladığını, baş dönmesi veya çınlama olup olmadığını öğrenir. Ardından kulağınızı muayene eder ve işitme testleri ister.

Yapılabilecek testler

• Otoskopi: Kulak zarını ve dış kulak yolunu görmek için kulak hunisiyle yapılan ağrısız muayene
• Odiyometri: Kulaklıkla yapılan ayrıntılı işitme testi
• Timpanometri: Orta kulak basıncını ve kulak zarının hareketini ölçen test
• Gerekirse görüntüleme yöntemleri (bilgisayarlı tomografi veya MR) ile iç kulak yapıları değerlendirilir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında kulak yolunuz temizlenebilir. İşitme testi yaklaşık 15-30 dakika sürer ve ağrısızdır. Sonuçlar doktorunuz tarafından size açıklanır. Gerekli görülürse kan testleri de yapılabilir.

Tedavi

Tedavi, işitme kaybının nedenine, süresine ve şiddetine göre kişiye özel planlanır. Kulak kiri temizliği gibi basit müdahalelerle düzelebileceği gibi, altta yatan hastalığa yönelik tıbbi tedavi de gerekebilir. Amaç işitmeyi korumak ve belirtileri kontrol altına almaktır.

Evde kişisel bakım

• Kulağınıza pamuklu çubuk veya başka bir cisim sokmayın
• Burnunuzu iki deliği birden tıkamadan, tek tek ve nazikçe sümkürün
• Gürültülü ortamlarda kulak tıkacı veya koruyucu kulaklık kullanın
• Uçakta iniş ve çıkışta sakız çiğneyerek veya yutkunarak kulak basıncını dengelemeye çalışın
• İşitme dalgalanmalarınızı bir not defterine kaydedin; ne zaman oluyor, neler tetikliyor görmek doktorunuza yardımcı olur

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kulak kirini temizleyebilir, orta kulak enfeksiyonu veya sıvı birikmesi için uygun ilaç tedavisini önerebilir. İç kulak hastalıklarında tuz kısıtlaması, denge egzersizleri ve bazı ilaçlar planlanabilir. Ani işitme kaybında erken dönemde doktor kontrolünde kortikosteroid tedavisi uygulanabilir. Burada hiçbir ilaç adı veya dozu belirtilmemiştir; ilaçları mutlaka doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda, örneğin tekrarlayan orta kulak sıvısı için kulak zarına tüp takılması veya orta kulaktaki yapısal sorunların cerrahi tedavisi önerilebilir. İşitme kaybı kalıcı hale geldiyse işitme cihazı veya cerrahi implantlar gündeme gelebilir.

Bu durumla yaşamak

İşitmenizdeki dalgalanmaları takip ederek doktorunuza önemli bilgiler sunabilirsiniz. İşitme güçlüğü yaşadığınız anlarda karşınızdakine 'şu an sizi daha hafif duyuyorum' demekten çekinmeyin. Bu, iletişiminizi kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yüksek sesli konser ve etkinliklerde kulak koruyucu kullanın
• Kulaklıkla müzik dinlerken ses seviyesini yüzde 60'ın üzerine çıkarmayın ve 60 dakikadan uzun süre kesintisiz dinlemeyin
• Stres, bazı iç kulak hastalıklarında atakları tetikleyebilir; stres yönetimi tekniklerine yönelebilirsiniz
• Düzenli uyumaya ve yeterli su içmeye özen gösterin

Diyet ve egzersiz

İç kulak kaynaklı işitme problemlerinde doktorunuz tuz kısıtlaması önerebilir. Genel olarak dengeli beslenme ve düzenli hafif egzersiz kan dolaşımını destekler. Baş dönmesi yaşıyorsanız dengeyi zorlamayan yürüyüş gibi aktiviteleri seçin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gelip giden işitme kaybı, konuşmaları kaçırma ve sosyal ortamlarda zorlanma nedeniyle kaygı, huzursuzluk ve mutsuzluk yaratabilir. Bu duygular yaşamanın normal olduğunu bilin. Aileniz ve arkadaşlarınızla hislerinizi paylaşmak yükünüzü hafifletebilir.

Önleme

Bazı nedenler önlenebilir. Gürültüden korunmak, soğuk algınlığı sırasında burnu doğru temizlemek, sigara içmemek ve kulağa yabancı cisim sokmamak gibi önlemler riski azaltır. Ancak bazı iç kulak hastalıklarını tamamen önlemek mümkün değildir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, orta kulak iltihabına yol açabilen enfeksiyonlardan korunmaya yardımcı olabilir. Aşı takvimi için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Yenidoğan döneminde işitme taraması tüm bebeklere rutin uygulanır. Yetişkinlerde, özellikle 50 yaş sonrasında yılda bir işitme kontrolü önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Çocuklarda konuşma, dil ve öğrenme gelişimi gecikebilir
• Erişkinlerde sosyal izolasyon, depresyon ve iş hayatında zorluklar ortaya çıkabilir
• Altta yatan enfeksiyon veya iç kulak hastalığı tedavi edilmezse kalıcı işitme hasarı riski artabilir
• Uzun süreli orta kulak sıvısı kulak zarında hasara ve işitme kaybının kalıcılaşmasına neden olabilir

Uzun vadeli görünüm

Gelip giden işitme kaybının pek çok türü, doğru teşhis ve erken tedaviyle düzelebilir veya kontrol altına alınabilir. Erken dönemde doktora başvurmak işitmenin korunma şansını büyük ölçüde artırır. Bu nedenle umutlu olun, şikayetinizi doktorunuzla paylaşın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.