Fıtık şişkinliği hissi

Genel Bakış

Fıtık şişkinliği hissi, karın duvarındaki zayıf bir noktadan bir organın veya dokunun dışarı doğru çıkmasıyla oluşan şişlik veya yumrudur. Bu durum genellikle kasık, göbek veya karın bölgesinde hissedilir.

Evet, fıtıklar oldukça yaygındır. Özellikle kasık fıtığı (inguinal herni) erkeklerde sık görülür.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak erkeklerde kadınlara göre daha sıktır. Ayrıca aşırı kilolu olmak, ağır kaldırmak veya kronik kabızlık gibi durumlar riski artırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kasık, göbek veya karında ele gelen bir şişlik veya yumru
• Öksürme, hapşırma, ıkınma veya ağır kaldırma sırasında şişliğin büyümesi
• Şişlik bölgesinde hafif rahatsızlık, ağrı veya yanma hissi
• Ayakta dururken veya efor harcarken şişliğin daha belirgin hale gelmesi, yatınca kaybolması

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde veya çocuklarda ağlama, öksürme veya dışkılama sırasında kasıkta beliren şişlik
• Huzursuzluk, iştahsızlık veya kusma (sıkışma belirtisi olabilir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda fıtık şişliği daha büyük olabilir ve karın duvarı zayıflığına bağlı olarak daha rahat gelişir
• Ağrı gençlere göre daha az hissedilebilir, ancak şişlik rahatsızlık yaratabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Karın duvarındaki doğuştan veya sonradan oluşan zayıf noktalar
• Karın içi basıncını artıran durumlar: ağır kaldırma, kronik öksürük, kabızlık, idrar yaparken zorlanma
• Gebelik veya aşırı kilo

Risk faktörleri

• Erkek cinsiyet
• Ailede fıtık öyküsü
• Kronik kabızlık veya prostat büyümesi gibi ıkınma gerektiren hastalıklar
• Obezite
• Sigara içmek (bağ dokusunu zayıflatabilir)
• Aşırı fiziksel zorlanma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum olarak belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın
• Fıtık şişliğiniz aniden ağrılı hale gelirse veya geri itilemezse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Herhangi bir şişlik fark ettiğinizde, ağrısız bile olsa doktorunuza danışın
• Fıtık tanısı konduysa ve cerrahi planlanmıyorsa düzenli kontrole gidin

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinler ve fiziksel muayene yapar. Muayene sırasında sizden öksürmenizi veya ıkınmanızı isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Gerekirse ultrasonografi (USG) veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır. Doktorunuz şişliğin boyutunu, yerini ve geri itilip itilemediğini kontrol eder. Tanı konulduktan sonra size durumunuzu ve tedavi seçeneklerini anlatacaktır.

Tedavi

Fıtık tedavisinde genellikle cerrahi önerilir. Ameliyat gerekip gerekmediğine doktorunuz karar verir. Bazı küçük, belirti vermeyen fıtıklar izlenebilir, ancak bu durumda düzenli takip gereklidir.

Evde kişisel bakım

• Ağır kaldırmaktan, ıkınmaktan ve zorlayıcı egzersizlerden kaçının
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenin ve bol su için
• Kilonuzu sağlıklı aralıkta tutun
• Sigara içiyorsanız bırakmayı düşünün

Tıbbi tedaviler

Cerrahi tedavi seçenekleri arasında açık cerrahi veya laparoskopik (kapalı) yöntemler bulunur. Her iki yöntemde de fıtık onarılır ve karın duvarı güçlendirilir. İlaç tedavisi fıtığı iyileştirmez; ağrı için doktorunuzun önereceği ağrı kesiciler kullanılabilir. Ameliyat sonrası iyileşme süresi kişiye göre değişir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Doktorunuz fıtığınızın sıkışma riski varsa, ağrı yapıyorsa veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa ameliyat önerebilir. Ayrıca bebek ve çocuklarda fıtık genellikle cerrahi gerektirir.

Bu durumla yaşamak

Fıtıkla yaşarken belirtilerinize dikkat edin. Şişlik büyüyorsa veya ağrı artıyorsa doktorunuza danışın. Ameliyat sonrası dönemde doktorunuzun önerilerine uyun ve ağır aktivitelerden bir süre kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli hafif yürüyüşler yapın, ancak ağır egzersizlerden kaçının
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Kabızlığı önlemek için bol lifli gıdalar tüketin (sebze, meyve, tam tahıllar)
• Bağırsak hareketlerinizi kolaylaştırmak için yeterli su için

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme, kabızlığı önleyerek karın basıncını azaltır. Yürüyüş, yüzme gibi düşük etkili egzersizler faydalıdır. Ağır kaldırma, ani hareketler veya karın kaslarını aşırı zorlayan hareketlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Fıtık tanısı ve olası cerrahi kaygı yaratabilir. Bu duygular normaldir. Endişelerinizi doktorunuzla veya ailenizle paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Fıtıkların tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmayabilir, ancak risk faktörlerini azaltarak olasılığı düşürebilirsiniz. Sağlıklı kiloda kalmak, doğru kaldırma teknikleri kullanmak, kabızlığı önlemek ve sigarayı bırakmak faydalı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Fıtığın sıkışması (inkarserasyon): Şişlik geri itilemez hale gelir
• Fıtığın boğulması (strangülasyon): Kan akışı kesilir, doku ölümüne yol açabilir – bu acil bir durumdur
• Bağırsak tıkanıklığı: Şiddetli ağrı, kusma, gaz çıkaramama
• Enfeksiyon ve sepsis (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Fıtık tedavisinde cerrahi müdahale genellikle başarılıdır ve çoğu kişi normal yaşamına dönebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile komplikasyon riski düşüktür. Doktorunuzun önerilerine uyarak sağlıklı bir şekilde iyileşebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.