Kurdeşen ve Bulantı

Genel Bakış

Kurdeşen (ürtiker), ciltte kaşıntılı, kırmızı, kabarık döküntülerle ortaya çıkan bir deri reaksiyonudur. Bu döküntülere bulantı eşlik ettiğinde, vücudun bir alerji veya başka bir duruma verdiği yaygın bir tepki olabilir.

Kurdeşen oldukça yaygındır. Ancak kurdeşenle birlikte bulantı görülmesi daha az sıktır ve bu durum mutlaka bir sağlık uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Alerjik bünyesi olanlar, astım hastaları ve daha önce alerjik reaksiyon geçirenler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kaşıntılı, kırmızı, pembe veya ten renginde kabarık döküntüler
• Döküntülerin vücudun farklı bölgelerine yayılması veya yer değiştirmesi
• Bulantı, bazen kusma ile birlikte
• Döküntü bölgelerinde yanma veya batma hissi
• Dudaklarda, göz kapaklarında veya ellerde hafif şişlik

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda bulantıya daha sık kusma eşlik edebilir.
• Döküntü daha yaygın olabilir ve çocuk huzursuz veya ağlamaklı olabilir.
• Bazen ateş de görülebilir; bu durumda doktora başvurmak gerekir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda bulantı ile birlikte baş dönmesi ve tansiyon düşüklüğü görülebilir.
• Boğaz ve ağız içinde şişlik riski daha yüksektir.
• Kronik hastalıklar veya kullanılan ilaçlar belirtileri ağırlaştırabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Besin alerjisi (örneğin süt, yumurta, fıstık, kabuklu deniz ürünleri)
• İlaç reaksiyonları
• Böcek sokmaları veya ısırıkları
• Viral enfeksiyonlar gibi bazı enfeksiyonlar
• Gıda katkı maddeleri ve koruyucular
• Stres ve yoğun duygusal değişimler
• Isı, soğuk, güneş ışığı veya cilde basınç gibi fiziksel etkenler

Risk faktörleri

• Alerji veya astım öyküsü
• Daha önce kurdeşen geçirmiş olmak
• Zayıflamış bağışıklık sistemi
• Tiroid hastalığı gibi bazı kronik rahatsızlıklar
• Yeni bir ilaç veya besin denemiş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kurdeşenle birlikte bulantı, kusma veya karın ağrısı varsa
• Yukarıdaki acil uyarı belirtilerinden herhangi biri fark edilirse
• Döküntü giderek yayılıyorsa ve bulantı artıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kurdeşen birkaç günden uzun sürüyorsa
• Kurdeşen sık sık tekrarlıyorsa
• Bulantı olmasa bile kurdeşenin nedeni belirlenemiyorsa
• Döküntüler günlük yaşamı olumsuz etkiliyorsa

Tanı

Doktor, öncelikle tıbbi öykünüzü dinler ve cildinizi inceler. Belirtilerin ne zaman başladığını, neler yiyip içtiğinizi, kullandığınız ilaçları ve olası tetikleyicileri sorar.

Yapılabilecek testler

• Alerji testleri (deri testi veya kan testi)
• Kan sayımı ve iltihap belirteçleri
• Gerekli görülürse cilt biyopsisi
• Besin ve aktivite günlüğü tutarak tetikleyici belirleme

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle birkaç dakika sürer. Doktor, öykünüzdeki ipuçlarına göre alerji testi isteyebilir. Tanı çoğunlukla belirtilere ve öyküye dayanarak konur.

Tedavi

Tedavinin temeli, kurdeşene yol açan tetikleyicilerden kaçınmak ve belirtileri hafifletmektir. Bulantı varsa, nedene yönelik bir tedavi planı oluşturulur. Doktorunuzun önerilerini uygulamanız çok önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Soğuk, nemli bir bezle döküntülerin üzerine hafif kompres yapın.
• Bol ve rahat giysiler giyerek cildi tahriş etmekten kaçının.
• Kaşımayın; tırnaklarınızı kısa tutun.
• Ilık suyla banyo yapın; çok sıcak su kurdeşeni artırabilir.
• Tetikleyiciyi bulmak için yediklerinizi ve içtiklerinizi not edin.
• Dinlenmeye özen gösterin ve stresi azaltmaya çalışın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kaşıntı ve bulantıyı hafifletmek için ağızdan alınan antialerjik ilaçlar önerebilir. Gerekirse kısa süreli kortikosteroid kullanılabilir. Bulantı için ayrıca bulantı giderici ilaçlar da reçete edilebilir. Şiddetli alerji riski varsa, acil durumlarda kullanılmak üzere otomatik enjektör (epinefrin) önerilebilir. Hangi ilacın, hangi dozda ve ne kadar süre kullanılacağını mutlaka doktorunuz belirlemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kurdeşen ve bulantı durumunda cerrahi bir tedavi uygulanmaz.

Bu durumla yaşamak

Belirtilerinizi takip etmek ve hangi durumlarda kurdeşen ile bulantınızın arttığını gözlemlemek yaşamınızı kolaylaştırır. Tetikleyicilerden uzak durarak atakları azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun ve yeterince dinlenin.
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın.
• Cilt bakımında kokusuz ve parfümsüz ürünleri tercih edin.
• Yoğun polen, evcil hayvan tüyü gibi alerjenlerden uzak durun.
• Doktorunuzla birlikte bir acil durum planı hazırlayın.

Diyet ve egzersiz

Eğer besin alerjisi tespit edilirse, o besinden tamamen kaçınmanız gerekir. Sağlıklı ve dengeli beslenmek bağışıklık sistemini destekler. Düzenli egzersiz genel sağlığınıza iyi gelir; ancak aşırı ısınma ve basınç kurdeşeni tetikleyebileceğinden, egzersiz sırasında rahat giysiler giymek ve ortamı uygun sıcaklıkta tutmak önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli kaşıntı ve bulantı hissi kaygı ve yorgunluk yaratabilir. Bu belirtilerin geçici olduğunu ve doğru tedavi ile kontrol altına alınabileceğini bilmek size iyi gelir. Gerekirse bir ruh sağlığı uzmanından destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Tetikleyici madde biliniyorsa, ondan kaçınarak çoğu zaman korunmak mümkündür. Ancak her atağı önlemek her zaman mümkün olmayabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciddi alerjik reaksiyon (anafilaksi) riski
• Kronik kurdeşen gelişimi
• Kaşımaya bağlı cilt enfeksiyonları
• Uyku bozuklukları ve yaşam kalitesinde düşüş

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kurdeşen vakası birkaç hafta içinde iyileşir. Altta yatan neden bulunup uygun tedavi uygulandığında bulantı ve döküntüler genellikle kontrol altına alınır. Bu durumla baş edebileceğinizi ve yalnız olmadığınızı unutmayın.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.