Bacak şişmesi ne anlama gelir?

Genel Bakış

Bacak şişmesi, bacak dokularında fazla sıvı birikmesi sonucu oluşan bir durumdur. Şişlik genellikle ayak bilekleri, ayaklar veya bacaklarda fark edilir. Birçok farklı nedenden kaynaklanabilir ve bazıları ciddi olabilir.

Evet, bacak şişmesi çok yaygın bir şikayettir. Özellikle yaşlılarda, hamilelerde ve bazı hastalıkları olan kişilerde sık görülür.

Her yaştaki insanı etkileyebilir, ancak yaşlılar, hamileler, fazla kilolu kişiler ve kalp, böbrek veya karaciğer hastalığı olanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ayak, bilek veya bacakta şişlik
• Cildin gergin veya parlak görünmesi
• Şiş bölgeye parmakla basınca çukur kalması (gode bırakan ödem)
• Bacaklarda ağırlık hissi
• Ayakkabıların sıkması veya eskiden rahat olan ayakkabıların dar gelmesi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda da aynı belirtiler görülür. Ani başlayan şişlik, ağrı veya kızarıklık varsa mutlaka doktora götürülmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda şişlik genellikle ilaç kullanımı, hareketsizlik, kalp veya damar hastalıklarına bağlı gelişir.
• Tek bacakta ani şişlik ve ağrı, pıhtı (derin ven trombozu) belirtisi olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Uzun süre ayakta durma veya oturma
• Hamilelik
• Burkulma, kırık gibi yaralanmalar
• Bazı ilaçlar (tansiyon ilaçları, ağrı kesiciler gibi)
• Kalp yetmezliği (kalbin pompalamada yetersiz kalması)
• Böbrek hastalıkları
• Karaciğer hastalıkları (siroz gibi)
• Toplardamar pıhtılaşması (derin ven trombozu)
• Lenfödem (lenf sıvısının birikmesi)
• Varis (genişlemiş toplardamarlar)

Risk faktörleri

• Fazla kilolu olmak
• Yaşlılık
• Kalp, böbrek veya karaciğer hastalığı öyküsü
• Uzun uçak yolculukları veya hareketsiz kalma
• Hamilelik

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Tek bacakta ani başlayan şişlik, ağrı ve kızarıklık
• Şişlikle birlikte göğüs ağrısı veya nefes darlığı
• Yüksek ateşle birlikte şişlik
• Şişlik hızla artıyorsa veya ciltte su toplaması (bül) oluşuyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Her iki bacakta uzun süredir var olan hafif şişlik
• Bilinen bir hastalığınız varsa ve şişlik artıyorsa
• İlaç kullanımına bağlı olduğunu düşünüyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce size şikayetlerinizi sorar, tıbbi geçmişinizi dinler ve bacaklarınızı muayene eder. Parmağıyla şiş bölgeye basarak gode bırakıp bırakmadığını kontrol eder. Ardından gerekli tetkikleri ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (böbrek, karaciğer fonksiyonları, protein seviyesi)
• İdrar tahlili
• Ultrason (damarlardaki pıhtıyı veya akışı görmek için)
• Göğüs röntgeni veya EKG (kalp değerlendirmesi için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz şişliğin nedenini anlamak için muayene ve testler yapacaktır. Sebebe göre tedavi planı belirlenir. Genellikle şişliğin kendisi değil, altında yatan hastalık tedavi edilir.

Tedavi

Bacak şişmesinin tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda basit önlemlerle kontrol altına alınabilir. Uzun süreli şişliklerde mutlaka doktor kontrolünde tedavi uygulanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı yüksekte tutun (kalp seviyesinden yukarıda olacak şekilde yastıklayın)
• Tuz tüketimini azaltın
• Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçının, sık sık yürüyün
• Yeterli su için (susuzluk vücudu sıvı tutmaya iter)
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Doktorunuz önerirse varis çorabı kullanın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz şişliğin nedenine göre ilaç tedavisi önerebilir. Örneğin kalp yetmezliğinde idrar söktürücüler (diüretikler), pıhtı durumunda kan sulandırıcılar kullanılabilir. Böbrek veya karaciğer hastalıklarına yönelik tedaviler de uygulanır. İlaçların isim ve dozlarını doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi genellikle gerekli değildir, ancak ileri varis vakalarında veya lenfödem gibi durumlarda bazı cerrahi girişimler yapılabilir. Cerrahi kararını mutlaka bir uzman doktor verir.

Bu durumla yaşamak

Bacak şişmesi olan kişiler günlük aktivitelerinde bazı önlemler alarak yaşam kalitelerini artırabilirler. Şişliği artıran durumlardan kaçınmak ve altta yatan hastalığın tedavisini düzenli sürdürmek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hareketsiz kalmamaya özen gösterin; her saat başı kısa bir yürüyüş yapın.
• Uzun süre ayakta duracaksanız, bacak kaslarınızı çalıştırmak için zaman zaman parmak uçlarınıza yükselin.
• Yatarken bacaklarınızı yükseltin.
• Bol ama dar olmayan kıyafetler ve rahat ayakkabılar tercih edin.

Diyet ve egzersiz

Tuzu azaltmak en önemli diyet önlemidir. İşlenmiş gıdalar, turşu, salamura ürünlerden kaçının. Bol su için. Düzenli fiziksel aktivite (yürüyüş, yüzme gibi) kan dolaşımını iyileştirir ve şişliği azaltmaya yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bacak şişmesi rahatsızlık verebilir ve hareket kısıtlılığına yol açabilir. Bu durum kişide moral bozukluğu veya gerginlik yaratabilir. Tedavinin etkili olduğunu ve birçok kişinin şişliği kontrol altına alabildiğini bilmek rahatlatıcıdır. Gerekirse doktorunuzdan veya bir psikologdan destek isteyebilirsiniz.

Önleme

Her durum önlenemese de bacak şişmesi riskini azaltmak için alınabilecek önlemler vardır: Düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı kiloyu korumak, tuzu sınırlamak, uzun süre hareketsiz kalmamak, varsa varis çorabı kullanmak. Ayrıca altta yatan hastalıkların (kalp, böbrek gibi) düzenli takibi şişliği önlemeye yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Derin ven trombozunda (pıhtı) pıhtının akciğere gitmesiyle ölümcül olabilen pulmoner emboli
• Kalp yetmezliğinde sıvı yükünün artması ve solunum sıkıntısı
• Ciltte kalıcı hasar, enfeksiyon (selülit) ve yaralar (venöz ülser)
• Lenfödemde ilerleme ve hareket kısıtlılığı

Uzun vadeli görünüm

Bacak şişmesinin birçok nedeni başarılı bir şekilde tedavi edilebilir. Altta yatan hastalığın kontrol altına alınmasıyla şişlik genellikle azalır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir. Kendinize iyi bakmanız ve doktor önerilerine uymanız bu süreçte en önemli adımdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.