Uzun Süreli (Kronik) Bel Ağrısı

Genel Bakış

Uzun süreli bel ağrısı, bel bölgesinde en az üç aydır devam eden ağrıdır. Halk arasında bazen 'kronik bel ağrısı' olarak da bilinir. Bu tek başına bir hastalık adı değildir; kas, kemik, omurga diskleri, eklemler ya da sinirlerle ilgili birçok farklı sorunun ortak belirtisi olabilir.

Evet, çok yaygındır. Dünyada ve Türkiye'de her yıl birçok kişi bel ağrısı nedeniyle doktora başvurur. Bel ağrısı, iş gücü kaybına ve doktor ziyaretine yol açan en sık sağlık sorunlarından biridir.

Her yaşta görülebilmekle birlikte 30-60 yaş arasında daha sıktır. Kadınlarda, ağır fiziksel iş yapanlarda, çok hareketsiz yaşayanlarda ve fazla kiloya sahip kişilerde biraz daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bel bölgesinde sürekli veya zaman zaman gelen ağrı
• Sabahları tutukluk ve hareket ettikçe azalan ağrı
• Öne eğilmek, uzun süre oturmak, kalkmak veya ayakta durmakla artan ağrı
• Kalçaya veya bacaklara doğru yayılan ağrı, uyuşma ya da karıncalanma
• Bacaklarda güçsüzlük hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda bel ağrısı genellikle kas zorlanmasına bağlıdır ve kısa sürede geçer.
• Geçmeyen veya giderek kötüleşen ağrı, yüksek ateş, gece terlemesi veya bacakta güçsüzlük varsa mutlaka hekim değerlendirmesi gerekir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda bel ağrısı çoğunlukla omurga eklemlerindeki aşınmaya, kireçlenmeye veya kemik erimesine bağlı gelişir.
• Dinlenmekle geçmeyen, bacaklara vuran ve yürüyünce artan ağrılar sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Bel fıtığı (omurga disklerinin yerinden kayarak sinirlere baskı yapması)
• Omurga eklemlerinde aşınma ve kireçlenme (osteoartrit)
• Omurga kanalının daralması (spinal stenoz)
• Bel ve kalça çevresindeki kaslarda zorlanma veya güçsüzlük
• Kemik erimesine bağlı omurlarda çökme kırıkları
• Nadiren enfeksiyon, romatizmal hastalıklar veya tümör gibi ciddi nedenler

Risk faktörleri

• Hareketsiz yaşam ve uzun süre oturmak
• Sigara içmek
• Fazla kilo
• Ağır kaldırma, sürekli eğilme veya titreşimli işlerde çalışmak
• Yüksek stres ve kaygı
• Daha önce bel ağrısı geçirmiş olmak
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ağrı çok şiddetliyse ve bacakta güç kaybı gelişiyorsa aynı gün hekime başvurun.
• Ağrıyla birlikte ateş, titreme veya idrar şikayetleri varsa vakit kaybetmeden değerlendirme isteyin.
• İdrar veya dışkı kaçırma, kasık bölgesinde uyuşma fark ederseniz hemen acil tıbbi yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bel ağrısı 4-6 haftadan uzun sürdüyse en kısa zamanda bir hekime görünün.
• Ağrı gece uykudan uyandırıyorsa veya iş, okul ve ev yaşamını etkiliyorsa doktora başvurun.

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler, ağrının süresini ve özelliklerini sorgular, ardından bacak kuvveti ve refleksleri de içeren fizik muayene yapar. Çoğu hasta için tanı için ileri tetkik gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Çoğu zaman ilk başta tetkik yapılmaz.
• Bacakta uyuşma veya güç kaybı varsa MR görüntüleme istenebilir.
• Düşme veya kemik erimesi şüphesinde röntgen istenebilir.
• Enfeksiyon veya romatizmal hastalık düşünülürse kan testleri yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Hekim, ağrının nedenine göre hangi hareketlerin güvenli olduğunu, hangi duruşların ağrıyı azaltacağını ve ne zaman kontrole gelmeniz gerektiğini anlatacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı ağrıyı azaltmak, günlük hareketi korumak ve ağrının tekrarlamasını önlemektir. Uzun süreli bel ağrısı genellikle ameliyat gerektirmez. Aktif kalmak, çoğu zaman istirahatten daha yararlıdır.

Evde kişisel bakım

• Ağrının ilk günlerinde bel bölgesine kısa süreli sıcak veya soğuk uygulama yapın; ancak doğrudan cilde temas ettirmeyin.
• Mümkün olduğunca yürüyüş gibi hafif aktiviteleri sürdürün; ağrıyı şiddetlendiren hareketleri kısa süre yapmamaya özen gösterin.
• Uzun süre yatak istirahati önerilmez; birkaç günden uzun yatmak kasları zayıflatır.
• Dizler hafif bükük şekilde yan veya sırt üstü uyumayı deneyin.
• Bilgisayar veya telefon kullanırken ekranı göz hizasına alın ve dik oturmayı hatırlayın.
• İş yerinde her 30-60 dakikada bir kalkıp kısa bir yürüyüş yapın.

Tıbbi tedaviler

Tedavide fizik tedavi ve egzersiz programları, masaj veya manuel terapi, sıcak ve soğuk uygulamalar ve bazen hekim önerisiyle ağrı kesici ilaçlar kullanılabilir. Bazı durumlarda iltihaplanmayı azaltmaya yönelik enjeksiyon uygulamaları yapılabilir. Bu tedaviler bel ağrısının tipine ve şiddetine göre mutlaka hekim tarafından planlanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat çok nadirdir. Yalnızca sinir baskısına bağlı ilerleyen güç kaybı, idrar veya dışkı kaçırma ya da omurgada ciddi yapısal bozukluk varsa ve uzman doktor onayıyla düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Uzun süreli bel ağrısı olan birçok kişi, günlük işlerini düzenleyerek hayatını sürdürebilir. Ağrıyı tetikleyen hareketleri fark edin, iş yükünü bölüştürün ve eşyaları belden değil dizlerden bükülerek kaldırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli yürüyüş yapın.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin.
• Sağlıklı kiloda kalmaya çalışın.
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri, yürüyüş veya sevdiğiniz hobilere zaman ayırın.
• Uyku düzeninize özen gösterin; yatak ve yastığınızın rahatlığını kontrol edin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve Akdeniz tipi beslenme kilo kontrolü ve kemik sağlığına yardımcı olur. Karın, sırt ve bacak kaslarını güçlendiren basit egzersizler beli korur; ancak egzersiz bir fizyoterapist eşliğinde kişiye özel yapılmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli ağrı uykusuzluk, çaresizlik, kaygı ve depresyona yol açabilir. Bu duygular ağrıyı daha kötü hissettirebilir. Duygusal destek almak da tedavinin önemli bir parçasıdır.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da düzenli egzersiz, sağlıklı kilo, doğru kaldırma teknikleri ve sigarayı bırakmak bel ağrısı riskini azaltabilir.

Aşılar

Bel ağrısını önleyen özel bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Bel ağrısı için toplumsal tarama testi önerilmez. Risk grubundaysanız doktorunuz kemik sağlığı için gerekli tetkikleri isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ağrının sürekli hale gelmesi ve günlük aktivitelerin kısıtlanması
• Kas gücünde azalma ve hareket etme korkusu nedeniyle daha fazla kısıtlanma
• İş, okul ve sosyal hayatta aksama
• Uyku bozuklukları
• Kaygı ve depresyon
• Nadiren sinir hasarı nedeniyle bacakta kalıcı güç kaybı

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi için uzun süreli bel ağrısıyla baş etmek mümkündür. Hedef ağrıyı tamamen yok etmekten önce günlük yaşama dönmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Doğru bilgi, uygun egzersiz ve düzenli takip ile birçok kişi aktif hayatına devam eder.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.