Uzun Süreli Mesane Şikayetleri

Genel Bakış

Uzun süreli mesane şikayetleri, mesanenin normal işlevini haftalar, aylar veya yıllar boyunca düzgün yerine getirememesi durumudur. Mesane, böbreklerden gelen idrarı depolayan ve uygun zamanda boşaltan bir kas kesesidir. Bu sorunlar, idrarı depolama veya boşaltma sırasında ortaya çıkan çeşitli belirtilerle kendini gösterir.

Evet, oldukça yaygındır. Özellikle ileri yaşlarda sık görülür, ancak her yaşta ortaya çıkabilir.

Herkesi etkileyebilir, ancak kadınlarda, yaşlılarda, sinir sistemi hastalığı olanlarda (örneğin diyabet, Parkinson) ve prostat sorunu olan erkeklerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık idrara çıkma (günde 8 defadan fazla)
• Ani ve şiddetli idrar sıkışması hissi
• İdrar kaçırma (özellikle sıkışma anında)
• İdrar akışında zayıflama veya kesik kesik akma
• İdrar yaparken zorlanma veya bekleme
• Gece uykudan kalkıp idrara gitme (gece 2 defadan fazla)
• İdrar sonrası mesanede tam boşalmamış hissi

Çocuklarda belirtiler

• Gece altını ıslatma (5 yaşından sonra devam ediyorsa)
• Gündüz idrar kaçırma
• İdrar yaparken acı veya yanma hissi
• Sık sık tuvalete gitme
• İdrar akışında zorlanma veya damla damla akma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşa bağlı mesane kas zayıflığı nedeniyle idrarı tam boşaltamama
• Sıkışma hissiyle birlikte idrar kaçırma
• Gece sık idrara çıkma ve düşme riski
• Prostat büyümesi olan erkeklerde idrar akışında zayıflama

Nedenler

Ana nedenler

• Mesane kaslarının aşırı aktif olması (aşırı aktif mesane)
• Mesane kaslarının zayıflığı (hipoaktif mesane)
• Sinir sistemi hastalıkları (diyabet, Parkinson, multipl skleroz gibi)
• Prostat büyümesi (erkeklerde idrar akışını tıkayabilir)
• İdrar yolu enfeksiyonları
• Bazı ilaçlar (idrar söktürücüler, antihistaminikler gibi)
• Kabızlık (kabızlık mesaneye baskı yapabilir)
• Mesaneye veya sinirlere zarar veren cerrahi girişimler

Risk faktörleri

• İleri yaş (60 yaş üstü)
• Kadın cinsiyeti (doğum ve menopoz nedeniyle)
• Doğum yapmış olmak
• Fazla kilolu veya obez olmak
• Diyabet, hipertansiyon gibi kronik hastalıklar
• Sigara içmek (kronik öksürük mesane baskısını artırabilir)
• Aşırı kafein ve alkol tüketimi
• Ailede benzer sorun öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hiç idrar yapamıyorsanız ve şiddetli ağrınız varsa acil servise başvurun.
• İdrarınızda kan görürseniz (kırmızı veya pembe renk) en kısa sürede doktora görünün.
• Ateş, titreme, yan ağrısıyla birlikte idrar belirtileriniz varsa hemen sağlık kuruluşuna gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık idrara çıkma, sıkışma veya kaçırma şikayetleriniz birkaç haftadır devam ediyorsa
• İdrar yaparken rahatsızlık veya ağrı hissediyorsanız
• Gece uykunuzu bölecek kadar sık idrara kalkıyorsanız
• İdrar akışınızda zayıflama veya kesilme fark ettiyseniz

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinler ve detaylı bir tıbbi öykü alır. Fizik muayene yapabilir. Tanı koymak için çeşitli testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (enfeksiyon veya kan varlığını kontrol etmek için)
• İdrar kültürü (enfeksiyon varsa hangi bakterinin neden olduğunu belirlemek için)
• Ultrason (mesane ve böbreklerin görüntülenmesi)
• Üroflowmetri (idrar akış hızının ölçülmesi)
• Artık idrar ölçümü (işeme sonrası mesanede kalan idrar miktarının kontrolü)
• Sistoskopi (ince bir kamera ile mesanenin içine bakılması, gerekirse)
• Ürodinami testi (mesane basıncı ve işeme fonksiyonlarının detaylı incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç hafta sürebilir. Testler ağrısızdır ancak hafif rahatsızlık hissedebilirsiniz. Doktorunuz size her testin ne için yapıldığını açıklayacaktır. Tanı konulduktan sonra size uygun bir tedavi planı oluşturulur.

Tedavi

Tedavi, sorunun nedenine ve şiddetine göre kişiye özel planlanır. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri ve basit yöntemlerle belirtiler kontrol altına alınabilir. Gerekirse doktorunuz ilaç tedavisi veya diğer tıbbi yöntemleri önerebilir. Tedavinin amacı şikayetleri azaltmak ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Günde 6-8 bardak su içmek, ancak akşamları sıvı alımını sınırlamak
• Kafein, alkol, asitli içecekler, baharatlı yiyeceklerden kaçınmak
• Düzenli tuvalet alışkanlığı geliştirmek (belirli aralıklarla idrara gitmek)
• Mesaneyi tam boşaltmak için yavaş ve rahat bir şekilde idrar yapmak
• Kabızlığı önlemek için lifli gıdalar tüketmek ve bol su içmek
• Sigara içiyorsanız bırakmak (öksürük mesane basıncını artırır)
• Kegel egzersizleri (pelvik taban kaslarını güçlendirmek için)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mesane kaslarını gevşeten, aşırı aktivitesini azaltan veya idrar kaçırmayı önleyen ilaçlar önerebilir. Ayrıca mesane eğitimi, biofeedback gibi davranışsal tedaviler uygulanabilir. Bazı durumlarda sinir uyarımı (nöromodülasyon) veya Botoks enjeksiyonu gibi yöntemler kullanılabilir. Bu tedaviler mutlaka uzman doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç ve diğer tedavilere yanıt alınamayan ileri vakalarda, mesane boynu askı ameliyatı, mesane büyütme veya yapay sfinkter gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Hangi ameliyatın uygun olduğuna doktorunuz karar verecektir.

Bu durumla yaşamak

Uzun süreli mesane sorunları günlük yaşamı etkileyebilir ancak doğru yönetimle bu durumla başa çıkmak mümkündür. Kendinize zaman tanıyın ve tedavi planınıza sadık kalın. Günlük aktivitelerinizi planlarken tuvalet ihtiyacınızı da hesaba katın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Evden çıkarken yakınlarda tuvalet olup olmadığını kontrol edin
• Yedek iç çamaşırı veya koruyucu ped bulundurun
• Seyahat ederken mola planı yapın
• Gece idrara kalkmayı azaltmak için yatmadan 2 saat önce sıvı alımını kesin
• Düzenli olarak hafif egzersizler yapın (yürüyüş, yoga)

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme önemlidir. Kabızlığa neden olabilecek işlenmiş gıdalardan kaçının, lif oranı yüksek sebze ve meyveler tüketin. Düzenli egzersiz, kilo kontrolüne yardımcı olur ve mesane üzerindeki basıncı azaltır. Pelvik taban egzersizleri (Kegel) mesane kontrolünü güçlendirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bu durum utanç, endişe veya sosyal izolasyona yol açabilir. Unutmayın ki bu tıbbi bir sorundur ve yalnız değilsiniz. Doktorunuzla veya bir psikologla hislerinizi paylaşmaktan çekinmeyin. Kaygı belirtileri kötüleşirse mutlaka bir ruh sağlığı uzmanına başvurun.

Önleme

Her zaman önlenebilir olmasa da sağlıklı yaşam alışkanlıkları riski azaltabilir. Düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı kiloda kalmak, yeterli su içmek, sigara ve aşırı alkolden kaçınmak faydalıdır. Kabızlığı önlemek de mesane sağlığını korur.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri sırasında idrar tahlili yaptırmak, olası sorunların erken fark edilmesine yardımcı olabilir. Özellikle diyabet, hipertansiyon gibi kronik hastalığı olanlar düzenli kontrollerini aksatmamalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Mesane taşı oluşumu
• Böbrek hasarı (hidronefroz) ve böbrek yetmezliği
• Cilt tahrişi ve enfeksiyon (idrar kaçırmaya bağlı)
• Uyku bozuklukları ve yorgunluk
• Sosyal izolasyon ve depresyon

Uzun vadeli görünüm

Uzun süreli mesane sorunları genellikle kontrol altına alınabilir. Doğru tanı ve tedavi ile çoğu kişi belirtilerini yönetebilir ve yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir. Tedaviye erken başlamak, komplikasyon riskini azaltır. Kendinize iyi bakmanız ve doktorunuzun önerilerine uymanız bu süreçte size yardımcı olacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.