Ben Şekil Değiştiriyor

Genel Bakış

Bir ben (ciltteki küçük, kahverengi veya siyah renkli bir nokta) şekil değiştirdiğinde, bu bazen normal bir durumdur, bazen de cilt kanseri gibi daha ciddi bir sorunun işareti olabilir. Benlerinizdeki değişiklikleri fark etmek ve takip etmek önemlidir.

Benler herkeste bulunabilir ve şekil değiştirmeleri sık görülür. Ancak çoğu zaman bu değişiklikler zararsızdır.

Herkesi etkileyebilir, ancak açık tenli, çok sayıda beni olan veya ailesinde cilt kanseri öyküsü bulunan kişilerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Benin asimetrik olması (iki yarısı birbirine benzemez)
• Kenarlarının düzensiz, girintili çıkıntılı olması
• Renginin birden fazla ton içermesi (siyah, kahverengi, kırmızı, mavi gibi)
• Çapının 6 mm'den (silgi başından) büyük olması
• Şekil, boyut, renk veya kabarıklık açısından değişiklik göstermesi
• Kaşıntı, kanama veya kabuklanma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda benler büyüme döneminde şekil değiştirebilir, bu genellikle normaldir.
• Ancak yeni çıkan ve hızlı büyüyen benler doktora gösterilmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda benlerin şekil değiştirmesi daha sık cilt kanseri ile ilişkili olabilir.
• Eski benlerde meydana gelen değişiklikler özellikle dikkatle izlenmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Güneşe maruz kalma (UV ışınları benlerin değişmesine neden olabilir)
• Genetik faktörler (ailede ben veya cilt kanseri öyküsü)
• Yaşlanma süreci (benler zamanla doğal olarak değişebilir)
• Cilt tipi (açık ten, çil, sarışın veya kızıl saç)

Risk faktörleri

• Açık tenli olmak
• Çocuklukta güneş yanığı geçirmiş olmak
• Çok sayıda ben (50'den fazla) veya atipik (düzensiz) benlere sahip olmak
• Ailede cilt kanseri öyküsü
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ben asimetrik, düzensiz kenarlı veya birden fazla renkliyse
• Benin çapı 6 mm'den büyükse
• Ben hızla büyüyorsa
• Ben kaşınıyor, kanıyor veya kabuklanıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Her yıl düzenli cilt muayenesi yaptırmanız önerilir.
• Ailede cilt kanseri varsa doktorunuz daha sık kontrol önerebilir.

Tanı

Dermatoloji uzmanı beni gözle muayene eder ve dermatoskop adı verilen büyüteçli bir cihazla inceler. Bu cihaz benin yüzeyini büyüterek detaylı görmeyi sağlar.

Yapılabilecek testler

• Dermatoskopi (cilt yüzeyinin büyütülerek incelenmesi)
• Gerekirse biyopsi (benin bir parçasının alınarak patoloji laboratuvarında incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ağrısızdır ve genellikle birkaç dakika sürer. Biyopsi yapılırsa lokal anestezi ile bölge uyuşturulur, işlem sonrası küçük bir iz kalabilir. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Tedavi, benin iyi huylu mu (zararsız) yoksa kötü huylu mu (kanserli) olduğuna bağlıdır. Kötü huylu benler cerrahi olarak çıkarılır.

Evde kişisel bakım

• Güneşten koruyucu krem kullanmak (SPF 30 veya üzeri)
• Güneşin en yoğun olduğu saatlerde (10:00-16:00) gölgede kalmak
• Şüpheli benleri kaşımamak veya tahriş etmemek
• Düzenli olarak cildinizi ayna ile kontrol etmek

Tıbbi tedaviler

İyi huylu benler genellikle tedavi gerektirmez. Kötü huylu benlerde cerrahi çıkarma (eksizyon) ana tedavidir. Erken evrede yakalanan melanomda cerrahi yeterli olabilir. İleri evrelerde doktorunuz, immünoterapi (bağışıklık sistemini güçlendiren tedavi) veya hedefe yönelik tedaviler gibi yöntemler önerebilir. (İlaç isimleri verilmemiştir.)

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kanser şüphesi olan benler cerrahi olarak çıkarılır. İşlem genellikle lokal anestezi ile yapılır ve aynı gün eve gidilebilir.

Bu durumla yaşamak

Cildinizi düzenli olarak kontrol etmeye devam edin. Yeni veya değişen benleri not alın. Güneşten korunma alışkanlıklarınızı sürdürün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her ay aynalı olarak cildinizi inceleyin.
• Yakınlarınızdan sırt gibi göremediğiniz bölgeleri kontrol etmelerini isteyin.
• Güneş koruyucu kullanmayı alışkanlık haline getirin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz genel sağlık için önemlidir, ancak benler üzerinde doğrudan etkisi yoktur. Antioksidan açısından zengin beslenme (sebze, meyve) cilt sağlığını destekleyebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Cilt kanseri endişesi yaşamak normaldir. Erken teşhisin tedavi başarısını artırdığını unutmayın. Endişelerinizi doktorunuzla paylaşın.

Önleme

Tüm cilt kanserleri önlenemese de, güneşten korunma ve düzenli cilt kontrolleri riski azaltır.

Aşılar

Cilt kanseri için bir aşı mevcut değildir.

Tarama programları

Düzenli olarak doktorunuz tarafından cilt muayenesi yaptırmanız önerilir. Kendi kendine cilt muayenesi de erken teşhiste yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Melanom (cilt kanseri türü) yayılabilir (metastaz).
• Kanser lenf düğümlerine ve diğer organlara sıçrayabilir.
• Tedavi edilmezse hayati tehlike oluşabilir.

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis edilen cilt kanserlerinin tedavisi genellikle başarılıdır. Birçok ben zararsızdır ve tedavi gerektirmez. Düzenli kontrollerle sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.