Böbrek İltihabı (Nefrit) ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Nefrit, böbreklerin iltihaplanmasıdır. Mide bulantısı bu durumun belirtilerinden biridir. İltihap böbreklerin atıkları süzme ve vücudun sıvı dengesini sağlama işini bozabilir.

Nefrit her yaşta görülebilen ancak sık rastlanmayan bir hastalıktır. Bazı türleri çocuklarda daha yaygındır.

Herkes nefrit olabilir, ancak sık boğaz enfeksiyonu geçirenler, otoimmün hastalığı olanlar ve ailede böbrek hastalığı öyküsü bulunanlarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide bulantısı ve kusma
• İştahsızlık
• Yorgunluk ve halsizlik
• İdrarda kan (kırmızı veya çay rengi)
• İdrarın köpüklü olması (protein kaçağı)
• Göz çevresinde ve bacaklarda şişlik
• Yüksek tansiyon

Çocuklarda belirtiler

• Ateş
• Karın ağrısı
• İdrar yaparken ağrı
• Büyüme geriliği
• Kanlı idrar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Mide bulantısı ve iştahsızlık daha hafif olabilir
• Kafa karışıklığı veya uyku hali
• Bacaklarda şişlik
• Yüksek tansiyon fark edilmeyebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyonlar (özellikle boğaz enfeksiyonu etkeni olan streptokok bakterisi)
• Bağışıklık sisteminin kendi böbrek hücrelerine saldırması (otoimmun hastalıklar, örneğin lupus)
• Bazı ilaçlar ve toksinler
• Damar iltihabı (vaskülit)

Risk faktörleri

• Sık geçirilen boğaz veya cilt enfeksiyonları
• Ailede böbrek hastalığı öyküsü
• Şeker hastalığı veya yüksek tansiyon
• Otoimmün hastalığa sahip olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Mide bulantısı ve kusmayla birlikte idrar renginde koyulaşma veya kan görülmesi
• Vücutta ani başlayan şişlik
• Tansiyonun yükselmesi (evde ölçüm yapabiliyorsanız 140/90 üzeri)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrarda sürekli köpüklenme
• Birkaç günden uzun süren halsizlik ve iştahsızlık
• Hafif tansiyon yüksekliği

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler, fizik muayene yapar. Ardından kan ve idrar tahlilleri ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testi: Kreatinin ve BUN seviyesi (böbrek fonksiyonlarını ölçer)
• İdrar tahlili: Kan, protein ve iltihap belirtileri aranır
• Böbrek ultrasonu: Böbreklerin yapısını görmek için
• Böbrek biyopsisi: Kesin tanı ve iltihap türünü belirlemek için küçük bir parça alınarak incelenmesi

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır. Ultrason soğuk bir jel sürülerek yapılır. Biyopsi sırasında lokal anestezi uygulanır, hafif bir basınç hissedebilirsiniz. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Tedavi, nefritin nedenine göre düzenlenir. İltihabı azaltmak, belirtileri kontrol altına almak ve böbrek hasarını önlemek amaçlanır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde bol sıvı tüketin (ancak böbrek yetmezliği varsa sıvı kısıtlaması gerekebilir)
• Tuz alımını azaltın (hazır gıdalardan, tuzlu atıştırmalıklardan kaçının)
• Dinlenin, ağır egzersizlerden kaçının
• Kan basıncınızı düzenli takip edin

Tıbbi tedaviler

İltihabı baskılamak için doktorunuz kortikosteroidler veya diğer bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar önerebilir. Yüksek tansiyon varsa tansiyon ilaçları kullanılır. Ağır durumlarda geçici olarak diyaliz (yapay böbrek) gerekebilir. İlaç isimleri ve dozları doktorunuz tarafından belirlenir, kendiniz ilaç eklemeyin veya çıkarmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Böbrek biyopsisi dışında nefrit tedavisinde ameliyat genellikle ilk seçenek değildir. Ancak son dönem böbrek yetmezliği gelişirse böbrek nakli değerlendirilebilir.

Bu durumla yaşamak

Nefrit kronik bir hastalığa dönüşebilir. Bu durumda düzenli doktor kontrolleri, tahliller ve ilaç kullanımı ömür boyu devam edebilir. Günlük yaşamda yorgunluk olabilir, enerjinizi korumak için dinlenmeye zaman ayırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun
• Düzenli uyuyun
• Stres yönetimi tekniklerini uygulayın (derin nefes, yürüyüş, hobiler)
• Kan basıncınızı günlük takip edin

Diyet ve egzersiz

Diyetisyeninizle görüşerek böbrek dostu beslenme planı oluşturun. Genellikle tuz, potasyum ve fosfordan fakir, proteini ölçülü bir diyet önerilir. Yürüyüş gibi hafif egzersizler kan basıncını ve genel sağlığı iyileştirebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı, üzüntü veya çaresizlik hissi yaratabilir. Bu duygular normaldir. Bir psikolog veya destek grubundan yardım almaktan çekinmeyin.

Önleme

Nefrit tamamen önlenemeyebilir, ancak enfeksiyonları erken tedavi ettirmek, sağlıklı beslenmek ve düzenli doktor kontrolü riski azaltabilir.

Aşılar

Doktorunuz grip ve zatürre aşılarını önerebilir. Özellikle bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç kullanıyorsanız aşı takviminizi güncel tutun.

Tarama programları

Ailenizde böbrek hastalığı öyküsü varsa veya şeker hastalığı, yüksek tansiyon gibi riskleriniz bulunuyorsa düzenli olarak böbrek fonksiyon testleri yaptırmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik böbrek hastalığı ve ilerleyici böbrek yetmezliği
• Yüksek tansiyon ve buna bağlı kalp hastalıkları
• Vücutta aşırı sıvı birikmesi (ödem)
• Anemi (kansızlık)

Uzun vadeli görünüm

Nefrit erken teşhis edilip uygun tedavi başlandığında çoğu hasta böbrek fonksiyonlarını korur ve normal bir yaşam sürebilir. Tedaviye yanıt hastalığın türüne göre değişir, ancak umut verici gelişmeler vardır. Doktorunuzun önerilerine uyduğunuz takdirde iyi bir sonuç almanız mümkündür.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.