Sedef Hastalığı ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Sedef hastalığı (psoriasis), cilt hücrelerinin olması gerekenden hızlı çoğalması nedeniyle oluşan, kırmızı ve pullu lekelerle kendini gösteren bir cilt hastalığıdır. Bağışıklık sistemiyle ilgilidir ve bulaşıcı değildir. Mide bulantısı ise sedef hastalığının doğrudan tipik bir belirtisi değildir; ancak bazı kişilerde stres, kullanılan ilaçların yan etkileri veya sedef hastalığıyla birlikte görülen sindirim sorunları nedeniyle bulantı ortaya çıkabilir.

Sedef hastalığı dünya genelinde yaklaşık her 100 kişiden 2-3'ünü etkiler. Mide bulantısı, sedef hastalığı olan kişilerde bazen görülebilir ancak herkeste olmaz.

Sedef hastalığı her yaşta başlayabilir, en sık 15-35 yaşları arasında görülür. Kadınlarda ve erkeklerde benzer oranda ortaya çıkar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kırmızı, gümüşi pullu lekeler
• Kaşıntı ve yanma hissi
• Ciltte kuruluk ve çatlama
• Mide bulantısı (özellikle stres veya ilaç yan etkisiyle)

Nedenler

Ana nedenler

• Sedef hastalığı, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla cilt hücrelerine saldırması sonucu ortaya çıkar.
• Mide bulantısı, sedef hastalığı tedavisinde kullanılan bazı ilaçların yan etkisi olarak gelişebilir.
• Stres ve kaygı hem sedef belirtilerini hem de mide bulantısını artırabilir.
• Bazı kişilerde inflamatuvar bağırsak hastalığı gibi sindirim sistemi sorunları sedef hastalığıyla birlikte görülebilir.

Risk faktörleri

• Ailede sedef hastalığı öyküsü
• İnfeksiyonlar (özellikle boğaz infeksiyonu)
• Yoğun stres
• Sigara ve alkol kullanımı
• Fazla kilo
• Bazı ilaçlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bulantı nedeniyle hiçbir şey yiyip içemiyorsanız
• Kusma sonrası ayakta duracak gücünüz yoksa
• Şiddetli karın ağrınız varsa
• Ciltte ağrılı, iltihaplı yaralar eşliğinde ateş yükseliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Mide bulantınız birkaç günden uzun sürüyorsa
• Sedef hastalığı ilaçlarınız bulantıya yol açıyorsa
• Cilt belirtileriniz günlük yaşamı etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz önce şikâyetlerinizi dinler, cildinizi, saçlı derinizi ve tırnaklarınızı muayene eder. Bulantının başka bir nedenini araştırmak için sindirim sisteminizle ilgili sorular sorabilir.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi
• Gerektiğinde cilt biyopsisi (ciltten küçük bir parça alınarak incelenmesi)
• Kan testleri (enfeksiyon veya iltihap belirteçleri)
• Mide bulantısı uzun sürerse mide-endoskopi gibi ileri tetkikler

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz tanıyı koyduktan sonra tedavi seçeneklerini anlatacak. Bulantı ilaç yan etkisine bağlıysa ilaç düzeni değiştirilebilir; başka bir hastalık bulunursa ona yönelik tedavi planlanır.

Tedavi

Tedavinin amacı cilt belirtilerini kontrol altına almak ve bulantının nedenini ele almaktır. Doktorunuz size özel bir plan çıkaracaktır.

Evde kişisel bakım

• Cildinizi yatıştırıcı, kokusuz nemlendiricilerle düzenli nemlendirin
• Ilık suyla kısa süreli duş alın, sert sabunlardan kaçının
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya yürüyüş deneyin
• Bulantıyı azaltmak için az ve sık yiyin, bol su için
• Alkol ve sigaradan uzak durun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, cilde uygulanan krem ve merhemler (topikal tedaviler), ışık tedavisi (fototerapi) veya bağışıklık sistemini düzenleyen ağız yoluyla alınan ya da enjeksiyon şeklindeki sistemik tedaviler önerebilir. Bulantı devam ederse, doktorunuz bulantı giderici bir ilaç yazabilir. Hangi ilaçların size uygun olduğunu yalnızca doktorunuz belirler.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sedef hastalığının kendisi için cerrahi tedavi gerekmez; ancak iltihaplı eklem sorunları ortaya çıkarsa ortopedi uzmanı değerlendirebilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük cilt bakımı rutini oluşturun ve yeni bir leke ya da bulantı hissettiğinizde not alın. Belirti günlüğü tutmak, doktorunuzun doğru karar vermesine yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresi azaltın (meditasyon, hobiler)
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Sigara ve alkolden kaçının
• Yeterli uyuyun

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve renkli sebze-meyvelerle zengin bir beslenme düzeni; lifli gıdalar ve omega-3 yağ asitleri (balık, ceviz) genel sağlığı destekleyebilir. Haftanın çoğu günü 30 dakika yürüyüş gibi hafif egzersiz yapmak hem stresi azaltır hem de vücut sağlığına iyi gelir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciltte görünen lekelere eşlik eden mide bulantısı ve kaşıntı; utanma, öfke ve kaygıya yol açabilir. Bu duygular normaldir. Bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Sedef hastalığını tamamen önlemek şu an için mümkün değildir. Ancak tetikleyicilerden kaçınarak ve tedavinize düzenli devam ederek belirtileri kontrol altında tutabilirsiniz.

Aşılar

Grip gibi enfeksiyonlar sedef hastalığını tetikleyebilir. Bu nedenle önerilen aşıları yaptırmak faydalıdır. Sağlık Bakanlığı'nın güncel aşı programı hakkında sağlık kuruluşunuzdan bilgi alın.

Tarama programları

Düzenli doktor kontrolleri, hastalık seyrinizi izlemek ve olası ek sorunları erken fark etmek için önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sedef lezyonlarının yayılması ve şiddetlenmesi
• Cildi kaşıyarak yara ve enfeksiyon oluşması
• Eklemlerde şişlik ve ağrı (sedef artriti)
• Uzun süren bulantı sonucu yetersiz beslenme ve su kaybı
• Depresyon ve anksiyete riskinde artış

Uzun vadeli görünüm

Umutsuzluğa gerek yok. Günümüzde sedef hastalığı için birçok etkili tedavi seçeneği mevcuttur. Doktorunuzun önerilerine uyduğunuzda belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.