Yatınca Artan Deri Döküntüsü

Genel Bakış

Bazı deri döküntüleri, yatarken ya da uzanırken daha belirgin hale gelir veya kaşıntısı artar. Bu durum tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir cilt sorununun belirtisidir. Yatakta geçirilen sürede cilt; yatak örtüsü, vücut ısısı ve baskı gibi etkenlere maruz kalır. Bu nedenle bazı döküntüler bu sırada daha çok kaşınır.

Evet, insanların bir bölümü hayatlarının bir döneminde yatarken artan kaşıntı veya döküntü yaşayabilir. Kesin sıklığı bilinmemekle birlikte, cilt hassasiyeti ve alerjilerle ilişkili durumlarda daha yaygındır.

Her yaşta görülebilir. Cilt kuruluğu, egzama, alerji veya astım öyküsü olan kişilerde daha sık olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kaşıntı ve kızarıklık
• Kabarık, yuvarlak veya düzensiz şekilli döküntüler
• Ciltte sıcaklık hissi
• Yatınca veya gece kaşıntının artması
• Yataktan kalkınca hafifleyen kızarıklık

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk gece huzursuzlaşır ve uykusu bölünebilir.
• Döküntü, sürtünmenin fazla olduğu sırt ve basen bölgesinde belirgin olabilir.
• Kaşıntı nedeniyle çocuk sürekli kaşınma isteği duyar.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Cilt inceldiği için döküntü ve çatlaklar daha kolay fark edilir.
• Cilt kuruluğu kaşıntıyı artırabilir.
• İyileşme yaşla birlikte daha yavaş olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Yatakta cilde uygulanan uzun süreli baskı
• Vücut ısısının artması ve terleme
• Yatak çarşafı, deterjan veya kumaş yumuşatıcıları ile temas
• Cildin kuruması veya nem kaybı
• Egzama, ürtiker (kurdeşen) gibi cilt hastalıkları
• Stres ve uyku eksikliğinin kaşıntıyı tetiklemesi

Risk faktörleri

• Hassas cilt yapısı
• Alerjik bünye veya astım
• Yeni bir kozmetik ürün veya deterjan kullanımı
• Sık ve sıcak duş almak
• Yatak odasının havasız ve sıcak olması
• Yatak takımlarının nadiren değiştirilmesi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Döküntüye nefes darlığı, yüzde şişme veya bayılma eşlik ediyorsa acil yardım alın (112).
• Ateş, yaygın ağrı veya döküntüde iltihap belirtileri varsa aynı gün doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Döküntü bir haftadan uzun sürüyor ve kendiliğinden geçmiyorsa.
• Kaşıntı uykunuzu ve gündelik işlerinizi engelliyorsa.
• Daha önce görmediğiniz bir yerde, alışılmadık bir döküntü oluştuysa.

Tanı

Doktorunuz önce sizi dinleyecek: döküntünün ne zaman başladığını, neyin arttırdığını, başka şikayetlerin olup olmadığını soracak. Daha sonra cildinizi inceleyecek. Çoğu durumda tanı için öykü ve muayene yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Alerji testi (alerjenden şüphelenilirse)
• Deri kazıntısı veya örneği (mikroskop altında incelenmek üzere)
• Kan testleri (genel sağlık ve iltihap değerlendirmesi için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer ve ağrısızdır. Doktorunuz belirtilerinize göre tetkik isteyebilir veya doğrudan önerilerde bulunabilir. Tanı konduktan sonra tedavi planı netleşir.

Tedavi

Tedavinin amacı kaşıntıyı azaltmak, döküntüyü yatıştırmak ve mümkünse tetikleyiciyi ortadan kaldırmaktır. Tedavi, döküntünün nedenine göre değişir. Basit önlemler genellikle ilk adımdır.

Evde kişisel bakım

• Cildi ılık suyla yıkayın, sıcak sudan kaçının.
• Yatak odanızı serin ve havadar tutun.
• Pamuklu, yumuşak ve gevşek giysiler tercih edin.
• Yatak çarşaflarını haftalık değiştirin, kokusuz deterjan kullanın.
• Kaşımak yerine soğuk kompres uygulayın.
• Tırnaklarınızı kısa tutun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ciltteki iltihabı azaltmak için kremler veya merhemler önerebilir. Bazı durumlarda ağızdan alınan kaşıntı giderici ilaçlar da reçete edilebilir. İlaçları hekimin önerdiği şekilde ve sürede kullanmak önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu tür döküntülerde cerrahi tedavi gerekmez. Cilt örneğinde farklı bir hastalık saptanırsa doktorunuz ayrıca planlama yapar.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda cilt bakımına özen göstermek, yatak ve giyim alışkanlıklarını düzenlemek belirtileri hafifletir. Uyku düzenine dikkat etmek ve stresi yönetmek de cilt sağlığını olumlu etkiler.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun.
• Stresi azaltacak aktiviteler yapın (nefes egzersizi, yürüyüş).
• Cildinizi günde bir kez nemlendirin.
• Parfümlü losyonlardan ve sabunlardan uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Döküntünün bir gıdaya bağlı olduğu düşünülüyorsa doktorunuza danışın. Egzersiz sırasında serin ve havadar ortamlar seçin; terli kalmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli kaşıntı ve görünür döküntü; uyku, iş ve sosyal yaşamı etkileyebilir. Bu durum kaygı veya can sıkıntısına yol açabilir. Duygusal iyi oluşunuz da tedavinin önemli bir parçasıdır.

Önleme

Bazı durumlarda tetikleyicilerden kaçınarak döküntüleri önlemek mümkündür. Cildi nemli tutmak, sıkı ve sentetik kıyafetlerden kaçınmak, yatak takımlarını düzenli değiştirmek koruyucu olabilir.

Aşılar

Döküntüyle doğrudan ilişkili bir aşı yoktur.

Tarama programları

Döküntüler için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli cilt kontrolü, özellikle cilt kuruluğu veya egzama gibi durumlarda önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kaşımaya bağlı ciltte yara, enfeksiyon ve renk değişikliği gelişebilir.
• Uyku eksikliği gün içinde yorgunluk ve dikkat dağınıklığına yol açabilir.
• Kronik kaşıntı yaşam kalitesini düşürebilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu döküntü, doğru tanı ve tedaviyle kontrol altına alınır. Basit yaşam tarzı değişiklikleri ve doktorunuzun önerileriyle belirtiler genellikle haftalar içinde geriler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.