Rozasea ve Mide Bulantısı: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Rozasea; yüzde kızarıklık, kırmızı yumrular ve bazen göz tahrişiyle kendini gösteren, kronik (uzun süreli) bir cilt rahatsızlığıdır. Mide bulantısı ise genellikle mide ve sindirim sistemiyle ilgilidir ve rozaseanın tipik bir belirtisi değildir. Ancak bazı kişilerde, özellikle şiddetli ataklar sırasında veya tetikleyici yiyecek ve içecekler nedeniyle mide bulantısı görülebilir. Bu durum iki ayrı sağlık sorununun bir arada yaşandığını düşündürebilir.

Rozasea oldukça yaygın bir cilt sorunudur; görülme sıklığı toplumda yüzde 10'a yaklaşabilir. Ancak rozasea ile birlikte mide bulantısı beklenen veya sık rastlanan bir durum değildir. Bu yüzden birlikte olduğunda mutlaka değerlendirilmelidir.

Rozasea en sık 30-50 yaş arası açık tenli, sarı-kızıl saçlı ve mavi gözlü kişilerde görülür. Kadınlarda daha sık ortaya çıkmasına rağmen erkeklerde şiddeti daha yüksek olabilir. Mide bulantısı her yaşta ve herkeste görülebilir, ancak rozasealı bir kişide bulantı çoğu zaman ayrı bir nedenle ilişkilidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüzde özellikle yanak, burun, alın ve çenede geçici kızarıklık ve yanma hissi
• Ciltte kalıcı kızarıklık ve görünür küçük kan damarları
• Ciltte sivilceye benzer kabarıklıklar veya irinli yumrular
• Gözlerde kuruluk, batma, kızarıklık ve ışığa hassasiyet
• Bazı kişilerde, şiddetli yüz kızarmasıyla birlikte hafif mide bulantısı hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Rozaseanın kesin nedeni bilinmemektedir; bağışıklık sistemi, damar yapısı ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülür.
• Mide bulantısının ayrı nedenleri olabilir: mide rahatsızlıkları, gıda zehirlenmesi, migren ateş, kullanılan bazı ilaçlar (örneğin rozasea tedavisinde kullanılan ağızdan antibiyotikler gibi) mide bulantısı yapabilir.
• Bazı rozasea tetikleyicileri hem ciltte kızarıklığa hem de midede rahatsızlığa yol açabilir. Örneğin acı baharatlar, alkol ve çok sıcak içecekler her ikisini de tetikleyebilir.

Risk faktörleri

• Açık ten, sarı veya kızıl saç, mavi göz
• Ailede rozasea öyküsü olması
• Güneşe sık ve korunmasız maruz kalmak
• Aşırı sıcak veya soğuk hava, rüzgar
• Stres, yoğun egzersiz, sauna gibi yüz kızarmasına yol açan durumlar
• Baharatlı yiyecekler, sıcak içecekler, alkol ve bazı cilt bakım ürünleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Mide bulantısı 2-3 günden uzun sürüyorsa veya kusma, ateş, şiddetli karın ağrısı eşlik ediyorsa
• Rozasea tedavisinde kullanılan bir ilaç mide bulantısı yaptıysa ve ilaç kesilemiyorsa
• Yüzdeki kızarıklık hızla yayılıyorsa, ağrı, şişlik veya kabuklanma varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yüzdeki kızarıklık ve kabarıklıklar günlük hayatı etkiliyorsa
• Rozasea belirtileri 3 haftadan uzun süredir devam ediyorsa
• Gözlerde yanma, kızarıklık veya batma hissi varsa bir göz ve cilt doktoruna başvurun

Tanı

Doktor, yüzünüzü muayene ederek kızarıklık ve damar görünümünü değerlendirir, tıbbi geçmişinizi dinler ve tetikleyicilerinizi öğrenir. Mide bulantısı için de benzer şekilde ayrıntılı bir sorgulama yapar; fizik muayene ve gerekirse bazı testler isteyebilir. Rozasea tanısı için genellikle özel bir test yoktur, doktorun gözlemi yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi ve dermatoskop adı verilen büyüteçli cihazla inceleme
• Mide bulantısı için kan testleri ve mide değerlendirme testleri (örneğin kan sayımı, karaciğer fonksiyon testleri)
• Göz belirtisi varsa göz doktoru muayenesi
• Ayrıcı tanı için nadiren cilt biyopsisi (çok küçük bir doku örneği alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinleyecek, ardından cildinizi ve genel sağlığınızı inceleyecektir. Rozasea tanısı konulduktan sonra tedavi planı kişiselleştirilir. Mide bulantısının nedeni bulunamazsa aile hekimi, dahiliye veya gastroenteroloji (mide-bağırsak uzmanı) bölümüne yönlendirebilir. Teşhis süreci genellikle birkaç dakika ile birkaç hafta arasında değişen muayene ve değerlendirmelerden oluşur.

Tedavi

Rozaseanın tedavisi, belirtileri kontrol altına almayı ve yeni atakları önlemeyi amaçlar. Tedavi kişiye özeldir; doktorunuz cilt tipinize ve şikayetlerinizin şiddetine göre bir plan oluşturur. Mide bulantısı için de altta yatan neden araştırılır ve nedene yönelik tedavi düzenlenir. Hiçbir ilaç veya doz, doktora danışmadan kullanılmamalıdır.

Evde kişisel bakım

• Günde iki kez nazik temizleyicilerle cildinizi yıkayın ve yumuşak bir havluyla kurulayın.
• Güneşin zararlı ışınlarından korunmak için her gün yüksek koruma faktörlü, parfümsüz güneş kremi kullanın.
• Sıcak su yerine ılık suyla duş alın; sauna ve buhar banyosundan kaçının.
• Baharatlı yiyecekler, çok sıcak içecekler ve alkol gibi tetikleyicilerden uzak durun.
• Mide bulantısı yaşarken su için ve yemekleri küçük porsiyonlar halinde, az yağlı olarak tüketin.

Tıbbi tedaviler

Rozasea için doktorunuz cilde sürülen jeller veya kremler, ağızdan alınan bazı ilaçlar ya da lazer türünde ışık tedavileri önerebilir. Bu tedaviler iltihabı azaltmaya ve kızarıklığı hafifletmeye yardımcı olur. Mide bulantısı için ise antiemetik (bulantı giderici) ilaçlar veya altta yatan hastalığın tedavisi doktor tarafından planlanır. Yalnızca doktorunuzun önerdiği ilaçları kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Rozasea için genellikle cerrahi bir ameliyat gerekmez. Ancak ilerlemiş damar genişlemeleri veya burunda kalınlaşma (rinofima) durumlarında lazer veya doku aşındırma gibi girişimsel yöntemler uygulanabilir. Bu karar dermatoloji uzmanı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Rozasea kronik bir durumdur; belirtiler zamanla artıp azalabilir. Günlük cilt bakımına özen göstermek, tetikleyicileri kaydetmek (kızarıklık ve bulantı yapabilecek yiyecek, içecek, hava durumu ve stres faktörlerini not etmek) ve düzenli doktor kontrolüne gitmek, hastalıkla yaşamayı kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresi azaltın; nefes egzersizleri, yürüyüş ve meditasyon yapın.
• Yüzünüzü aşırı sıcaktan ve soğuktan koruyun; kışın atkıyla yüzü örtün, yazın şapka kullanın.
• Cilt bakımında alkol ve koku içeren ürünlerden kaçının.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin; sigara cilt yaşlanmasını ve damar hasarını artırır.
• Yeterli uyuyun ve düzenli bir uyku düzeni oluşturun.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmek rozasea ataklarını azaltmaya yardımcı olur. Baharatlı, acılı ve çok sıcak yiyeceklerden kaçının; düşük ve orta yoğunluklu egzersizler (yürüyüş, yüzme) yapın. Aşırı zorlayıcı egzersiz yüz kızarmasına ve bulantıya neden olabilir, bu yüzden yavaş tempoda ve serin ortamda egzersiz yapmaya özen gösterin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yüzdeki kalıcı kızarıklık ve yumrular, kişinin kendine güvenini ve sosyal yaşamını olumsuz etkileyebilir. Mide bulantısı da anksiyete (kaygı) ve stresi artırabilir. Bu durumda hissettiğiniz duyguları aileniz ve arkadaşlarınızla paylaşın; gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alın. Unutmayın: tedaviyle cilt belirtileri büyük ölçüde düzelir.

Önleme

Rozasea tamamen önlenemez, ancak tetikleyicilerden kaçınarak atakların sıklığı ve şiddeti azaltılabilir. Güneş koruması, nazik cilt bakımı ve sağlıklı beslenme, hem cildin hem midenin rahat kalmasına yardımcı olur. Mide bulantısını önlemek için de yemekleri yavaş yemek, aşırı yağlı ve baharatlı besinlerden kaçınmak faydalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Rozasea tedavi edilmezse kızarıklık kalıcı hale gelebilir, ciltte kalınlaşma ve damar belirginleşmesi artabilir.
• Göz rozaseası tedavi edilmezse kornea hasarı ve görme kaybı riski oluşabilir.
• Mide bulantısının altında yatan neden tedavi edilmezse, örneğin gastrit veya reflü gibi sorunlar ilerleyebilir.
• Sürekli bulantı iştah kaybına, kilo kaybına ve vitamin eksikliklerine yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Rozasea bir cilt hastalığı olarak yaşamı tehdit etmez ve uygun tedaviyle çoğu kişide belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınır. Mide bulantısı da genellikle kendi kendini sınırlayan veya uygun tedaviyle geçen bir durumdur. Erken tıbbi yardım almak, hem cildinizi hem de genel sağlığınızı korumanın en iyi yoludur. Pozitif kalmak ve doktor önerilerine düzenli uymak, yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.