Burun akıntısı

Genel Bakış

Burun akıntısı, burnun içindeki ince dokunun fazla sıvı üretmesiyle burnunuzdan akan berrak, sarı ya da yeşil renkli sıvıdır. Genellikle soğuk algınlığı, grip veya alerji gibi durumlarda görülür.

Evet, burun akıntısı her yaşta çok sık görülen bir şikâyettir. Yılda birkaç kez herkesin başına gelebilir.

Herkesi etkileyebilir, ancak özellikle soğuk algınlığı mevsiminde çocuklar ve alerjik bünyeli kişilerde daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Burundan berrak, sarı veya yeşil renkli sıvı gelmesi
• Burun tıkanıklığı veya akıntı nedeniyle nefes almada zorluk
• Hapşırma, gözlerde kaşıntı veya sulanma
• Hafif boğaz ağrısı, öksürük, yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Aynı belirtilere ek olarak huzursuzluk, iştahsızlık, uyku güçlüğü
• Bebeklerde beslenme sırasında nefes almada zorlanma
• Ateş (çoğunlukla hafif)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler benzerdir, ancak iyileşme daha uzun sürebilir
• Yaşlılarda sinüzit, kulak enfeksiyonu gibi komplikasyonlar daha dikkatli izlenmelidir
• Kronik hastalıklar varsa (örneğin astım) burun akıntısı bu durumu kötüleştirebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (soğuk algınlığı, grip, COVID-19)
• Alerjenler (polen, ev tozu, hayvan tüyü, küf)
• Soğuk hava veya nem değişiklikleri
• Hamilelik gibi hormonal değişiklikler
• Burunda yabancı cisim (özellikle küçük çocuklarda)

Risk faktörleri

• Bağışıklık sistemi zayıflığı (stres, yetersiz beslenme, uykusuzluk)
• Sigara dumanına veya hava kirliliğine maruz kalmak
• Alerji öyküsü (kendinizde veya ailenizde)
• Kalabalık ortamlarda bulunmak (okul, kreş, toplu taşıma)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' ve 'acil olmayan ama doktora başvurulması gereken' belirtiler varsa hemen 112'yi arayın veya aile hekiminize başvurun.
• Nefes darlığı, yüksek ateş, bilinç bulanıklığı gibi durumlarda vakit kaybetmeyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Burun akıntısı 10 günden uzun sürdüyse
• Akıntı kötü kokulu veya kanlıysa
• Yüz ağrısı, baş ağrısı veya kulak ağrısı eşlik ediyorsa
• Alerji düşünüyorsanız ve şikâyetleriniz günlük yaşamı etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz şikâyetlerinizi dinleyip burnunuzu muayene eder. Çoğu zaman başka bir test gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Alerji testi (alerjik rinit düşünülüyorsa)
• Nadiren burun içi endoskopi veya bilgisayarlı tomografi (sinüzit gibi durumlarda)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene kısa sürer ve genellikle rahatsız edici değildir. Doktor burnunuzun içini bir ışıkla kontrol eder, varsa ateşinizi ölçer. Sorularınızı sormaktan çekinmeyin.

Tedavi

Tedavi burun akıntısının nedenine bağlıdır. Viral enfeksiyonlarda ilaç kullanmaya gerek yoktur, vücut kendini savunur. Alerjik durumlarda tetikleyicilerden kaçınmak en önemli adımdır.

Evde kişisel bakım

• Bol su, bitki çayları gibi sıvılar tüketin.
• Burnunuzu tuzlu su ile yıkayın (hazır serum fizyolojik spreylerden alabilirsiniz).
• Odanızı nemlendirin, buhar banyosu yapın.
• Dinlenin ve uykunuzu alın.
• Sigara dumanından ve diğer tahriş edici maddelerden uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekirse alerji ilaçları (antihistaminikler) veya burun spreyleri önerebilir. Bu ilaçları reçetesiz almayın, doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın. Antibiyotikler sadece bakteriyel enfeksiyon varsa kullanılır, soğuk algınlığında işe yaramaz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Burun akıntısı için ameliyat çok nadir gerekir. Ancak kronik sinüzit, burun polipleri veya yapısal sorunlar (örneğin eğri burun kemiği) altta yatan neden ise doktorunuz cerrahi seçenekleri değerlendirebilir.

Bu durumla yaşamak

Burun akıntısı genellikle rahatsız edici olsa da birkaç gün içinde geçer. Akıntı devam ederse tuzlu su spreyleriyle burun temizliği yapabilirsiniz. İşe veya okula gitmeniz sorun değildir; ancateş veya şiddetli kırgınlık varsa dinlenmek daha iyidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın.
• Hapşırırken veya öksürürken ağzınızı dirseğinizle kapatın.
• Yüzeyleri (kapı kolları, telefon, uzaktan kumanda) düzenli temizleyin.
• Başkalarıyla yakın temastan, özellikle öpüşmekten kaçının.

Diyet ve egzersiz

Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için dengeli beslenin (bol sebze, meyve, tam tahıl). Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak yorgun hissediyorsanız dinlenin. Ağır egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli burun akıntısı can sıkıcı olabilir ve uyku kalitesini düşürebilir. Ancak çoğu durum kısa sürelidir. Kaygı duyuyorsanız aile hekiminize veya bir ruh sağlığı uzmanına danışabilirsiniz.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da bazı önlemler riski azaltır: el hijyeni, kalabalık ortamlardan kaçınmak, bağışıklık sistemini güçlü tutmak.

Aşılar

Grip aşısı soğuk algınlığını önlemez ancak gribin neden olduğu burun akıntısı ve diğer belirtileri önleyebilir. Sağlık Bakanlığı, özellikle 65 yaş üstü, kronik hastalığı olanlar ve hamileler için her yıl grip aşısı önermektedir.

Tarama programları

Burun akıntısı için düzenli bir tarama önerilmez. Alerji şüphesi varsa doktorunuz gerekli testleri yapabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sinüzit (yüz ağrısı, baş ağrısı, ateş)
• Orta kulak iltihabı (özellikle çocuklarda işitme sorunlarına yol açabilir)
• Astım ataklarının tetiklenmesi
• Faranjit veya larenjit (boğaz ve ses tellerinde iltihap)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu burun akıntısı birkaç gün ila bir hafta içinde kendiliğinden geçer. Basit önlemler ve evde bakım ile rahatlama sağlanır. Nadiren ciddi sorunlara yol açar; ancak uzun süren durumlarda doktor kontrolü önemlidir. Genel olarak burun akıntısı tedavi edilebilir ve geçicidir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.