Gelip Geçen Sinüzit

Genel Bakış

Sinüzit, kafatasımızda burun çevresinde bulunan hava boşluklarının (sinüslerin) iltihaplanmasıdır. 'Gelip geçen sinüzit' ifadesi, belirtilerin iyileşme dönemleri ile aralıklı olarak tekrar ortaya çıktığı durumu tarif eder. Yani kişi bir süre iyiyken, ataklar hâlinde şikayetleri tekrarlar.

Evet, oldukça yaygındır. Her kış soğuk algınlığı sonrası birçok kişi sinüzit şikayeti yaşar. Tekrarlayan sinüzit ise toplumda özellikle alerjik bünyeye sahip kişilerde sıktır.

Her yaşta görülebilir. Sigara kullananlar, alerjisi olanlar, astım hastaları ve burnunda yapısal sorun (örneğin deviasyon veya polip) bulunanlar daha sık etkilenir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Burun tıkanıklığı
• Burun akıntısı veya geniz akıntısı
• Yüzde dolgunluk, basınç veya ağrı
• Koku alamama
• Baş ağrısı
• Gece artan öksürük
• Yorgunluk ve halsizlik
• Hafif ateş

Çocuklarda belirtiler

• Burun tıkanıklığı ve akıntı
• Öksürük
• Huzursuzluk ve ağlama
• İştah azalması
• Göz çevresinde şişlik
• Kulak ağrısı şikayeti

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler genellikle daha hafif hissedilir
• Sürekli yorgunluk
• Hafif baş dönmesi
• Koku alma duyusunda azalma
• Ateş olmayabilir; bu durum tanıyı geciktirebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Soğuk algınlığı gibi viral üst solunum yolu enfeksiyonları
• Bakteriyel enfeksiyonlar
• Alerjik rinit (saman nezlesi)
• Burnun içindeki eğrilik (deviasyon) veya konka büyümesi
• Nazal polipler (burun içinde iyi huylu oluşumlar)
• Diş enfeksiyonları veya diş çürükleri

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
• Astım
• Alerjik bünye
• Yüzme sırasında burna su kaçması
• Hava kirliliği ve kuru ortam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil belirtilerden herhangi biri varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya acil servise başvurun.
• Görme değişikliği, şiddetli baş ağrısı veya yüzde şiddetli şişlik varsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz 10 günden uzun sürüyorsa
• Yılda 4 veya daha fazla sinüzit atağı geçiriyorsanız
• Evde uygulanan yöntemlere rağmen şikayetleriniz kötüleşiyorsa
• Kronik bir hastalığınız (örneğin diyabet veya astım) varsa
• Alerji veya astım tedavisi görüyorsanız ve belirtileriniz değiştiyse

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler ve burnunuzu, yüzünüzü muayene eder. Burnun içine ışıklı bir aletle bakarak iltihap, şişlik veya polip olup olmadığını değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Nazal endoskopi: burnun içine ince, esnek bir kamerayla bakılması
• Bilgisayarlı tomografi (BT): sinüslerin detaylı görüntüsü
• Alerji testleri: alerjik nedenlerin araştırılması
• Bakteri kültürü: çok nadir, özel durumlarda burun akıntısı örneğinin incelenmesi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Endoskopi biraz rahatsız edici olabilir ancak kısa sürelidir. Görüntüleme gerekirse, sonuçlar birkaç gün içinde değerlendirilir.

Tedavi

Tedavi, sinüslerin havalanmasını ve akışını sağlamayı, iltihabı azaltmayı ve belirtileri kontrol altına almayı hedefler. Akut viral sinüzit çoğu zaman kendiliğinden iyileşir; antibiyotik gerekmez. Doktorunuz size en uygun tedaviyi önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin; su, bitki çayları gibi.
• Günde birkaç kez tuzlu su ile burun içini temizleyin (bu işlemi doktorunuzun önerdiği şekilde yapın).
• Sıcak buhar solumak sinüslerin rahatlamasına yardımcı olabilir.
• Yüzünüze ılık havlu koyarak basınç hissini azaltın.
• İstirahat edin ve uyku düzeninize özen gösterin.

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz gerekli görürse, burun pasajını rahatlatmaya ve iltihabı azaltmaya yardımcı çeşitli burun spreyleri ve belirtileri hafifletmek için ağrı kesiciler önerebilir. Bakteriyel enfeksiyon belirtileri varsa antibiyotik tedavisi planlayabilir. İlaçları mutlaka doktorunuzun önerdiği şekilde ve sürede kullanın; kendi başınıza ilaç başlamayın veya bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Burunda deviasyon veya polip gibi yapısal bir sorun varsa ve ilaç tedavileriyle şikayetler kontrol altına alınamıyorsa, cerrahi müdahale gündeme gelebilir. Endoskopik sinüs cerrahisi, sinüslerin doğal açıklıklarını genişletmek için yapılır. Bu karar, KBB uzmanı ile birlikte verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Tekrarlayan sinüzitle yaşarken burnunuzu düzenli olarak temizlemek, alerjenlerden uzak durmak ve sigara dumanına maruziyeti önlemek atak sıklığını azaltabilir. Atak sırasında evde dinlenmek ve sıcak buhar uygulamak şikayetleri hafifletir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde yeterince su için.
• Ellerinizi sık sık yıkayarak soğuk algınlığından korunun.
• Evinizdeki nem seviyesini dengede tutun (nemlendirici kullanabilirsiniz).
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durmaya çalışın.
• Alerjiniz varsa tetikleyicilerden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Sebze ve meyveden zengin, dengeli bir beslenme bağışıklık sistemini destekler. Yürüyüş gibi düzenli egzersiz, genel sağlığınıza katkı sağlar. Egzersiz sırasında burun nefesine dikkat etmek, şikayetlerinizin artmasına engel olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tekrarlayan sinüzit, sürekli yorgunluk ve ağrı nedeniyle moralinizi bozabilir. Koku alma duyusunun azalması da yaşam keyfini etkileyebilir. Bu duyguların anlaşılır olduğunu bilin; gerektiğinde doktorunuz veya bir uzman ile konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlenemese de atakların sıklığını azaltmak mümkündür. Soğuk algınlığına yakalanmamak için hijyene dikkat etmek, alerjik tetikleyicilerden uzak durmak ve sigara dumanından kaçınmak en önemli önlemlerdir.

Aşılar

Grip aşısı ve zatürre aşısı gibi önerilen aşılar, solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanma riskini azaltabilir. Bu sayede sinüzit atakları da tetiklenmeyebilir. Hangi aşıların sizin için uygun olduğunu Sağlık Bakanlığı'nın önerileri doğrultusunda hekiminizle görüşün.

Tarama programları

Toplumda rutin bir tarama önerilmez. Ancak sık tekrarlayan sinüzit yaşayan kişilerde altta yatan yapısal veya alerjik sorunları belirlemek için doktorunuz ileri tetkikler isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik sinüzite dönüşme riski artar
• Göz çevresine yayılan enfeksiyon (orbital selülit) gelişebilir
• Nadiren menenjit veya beyin apsesi gibi yaşamı tehdit eden enfeksiyonlar oluşabilir
• Astım şikayetleri kötüleşebilir
• Koku alma duyusunda kalıcı kayıp görülebilir

Uzun vadeli görünüm

Gelip geçen sinüzitin büyük çoğunluğunda iyi bir sonuç alınır. Doğru tedavi ve altta yatan nedenin yönetimi ile ataklar büyük ölçüde azalır. Doktorunuzun önerilerine uyduğunuzda günlük yaşamınıza rahatça dönebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.