Yatarken Kötüleşen Sinüs Belirtileri

Genel Bakış

Sinüsler, yüz kemiklerinin içinde bulunan hava dolu küçük boşluklardır. Normalde bu boşlukların içini kaplayan ince doku, burunla bağlantılı kanallar sayesinde sürekli temizlenir. Sinüsler iltihaplandığında (sinüzit) bu kanallar daralır, mukus birikir ve yüzde dolgunluk ile ağrı oluşur. Yatınca yer çekimi nedeniyle bu birikim artar ve belirtiler kötüleşebilir.

Evet, sinüzit oldukça yaygındır. Her yıl yetişkinlerin yaklaşık %10'unda bir sinüzit atağı görülür.

Sinüzit her yaşta görülebilir. Ancak alerjisi olanlar, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve sigara içenler daha fazla risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Burun tıkanıklığı ve nefes alma güçlüğü
• Yüzde, alın, yanak veya göz çevresinde dolgunluk ya da ağrı
• Burun akıntısı veya geniz akıntısı
• Baş ağrısı, özellikle eğilince veya yatınca artan
• Koku alma duyusunda azalma
• Öksürük, özellikle gece yatınca

Çocuklarda belirtiler

• Burun tıkanıklığı ve ağızdan nefes alma
• Huzursuzluk ve iştah azalması
• Yatınca artan öksürük
• Göz çevresinde şişlik (nadir ancak ciddi)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Baş dönmesi veya dengesizlik hissi
• Koku ve tat duyusunda azalma
• Bilinç bulanıklığı gibi belirtiler sinüziten çok başka bir duruma işaret edebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Viral üst solunum yolu enfeksiyonları (soğuk algınlığı, grip)
• Bakteriyel enfeksiyonlar
• Alerjik rinit (saman nezlesi)
• Burun içi eğrilik (deviasyon) veya polip gibi yapısal sorunlar
• Diş enfeksiyonları
• Buruna yabancı cisim kaçması (özellikle çocuklarda)

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya sigara dumanına maruz kalmak
• Alerji öyküsü
• Astım
• Bağışıklık sistemi zayıflığı
• Uzun süre burun tıkanıklığına yol açan durumlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş ve şiddetli baş ağrısı
• Göz çevresinde şişlik veya kızarıklık
• Bilinç bulanıklığı
• Boyun tutulması

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Şikâyetleriniz 10 günden uzun sürdü
• İyileşirken tekrar kötüleşti
• Sık sık sinüzit atakları geçiriyorsunuz
• Geçmeyen yüz ağrısı günlük yaşamınızı etkiliyor

Tanı

Doktorunuz önce şikâyetlerinizi dinler ve burnunuzu, boğazınızı ve sinüs bölgelerini muayene eder. El feneriyle burnunuza bakabilir veya endoskop adı verilen ince kameralı bir cihazla burun içini ayrıntılı inceleyebilir.

Yapılabilecek testler

• Burun endoskopisi
• Paranazal sinüs tomografisi (bilgisayarlı görüntüleme)
• Alerji testleri
• Gerekirse kültür testi (enfeksiyon etkenini belirlemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Görüntüleme istendiyse radyoloji bölümünde özel bir hazırlık gerekmez. Sonuçlar genellikle aynı gün veya birkaç gün içinde açıklanır.

Tedavi

Sinüzit tedavisinin amacı sinüslerin drenajını sağlamak, iltihabı azaltmak ve belirtileri hafifletmektir. Tedavi nedene göre değişir. Viral sinüzitlerde vücudun iyileşmesi beklenirken, bakteriyel enfeksiyon veya alerji varsa farklı tedavi planları uygulanır.

Evde kişisel bakım

• Bol su içmek ve nemli ortam (buhar) sinüslerin boşalmasına yardımcı olur.
• Tuzlu su ile burun yıkama, mukusun incelmesini sağlar.
• Başınızı yüksekte tutarak uyumak, gece şikâyetlerinizi azaltabilir.
• Sıcak yüz kompresi ile ağrıyı hafifletebilirsiniz.
• Doktorunuzun önerebileceği basit ağrı kesicileri kullanabilirsiniz.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz duruma göre burun spreyleri, burun açıcılar veya alerji ilaçları önerebilir. Bakteriyel enfeksiyon düşünülürse antibiyotik reçete edilebilir. İlaçları mutlaka doktorunuzun önerdiği şekilde ve belirtilen süre boyunca kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine rağmen şikâyetleriniz geçmiyorsa veya burunda polip, deviasyon gibi yapısal bir sorun varsa cerrahi gerekebilir. Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi (FESS) en sık yapılan cerrahi yöntemdir.

Bu durumla yaşamak

Yatarken şikâyetleriniz artıyorsa, yatmadan önce burnunuzu tuzlu suyla temizlemeyi deneyin. Yastığınızı yükseltmek ve yan yatmak drenajı kolaylaştırabilir. Uyku öncesi buhar almak da faydalı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin, dumanlı ortamlardan uzak durun.
• Ev tozu, polen, hayvan tüyü gibi alerjenleri azaltın.
• Burun kuruluğunu önlemek için yaşam alanınızda nemlendirici kullanın.
• Bağışıklık sistemini desteklemek için düzenli uyuyun ve stresten uzak durmaya çalışın.

Diyet ve egzersiz

Bol su içmek ve dengeli beslenmek genel sağlığa katkı sağlar. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler burun tıkanıklığının hafiflemesine yardımcı olabilir, ancak şiddetli ağrı varken dinlenmek daha uygundur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli burun tıkanıklığı ve yüz ağrısı uykunun bölünmesine ve yorgunluk hissine yol açabilir. Bu durum stres ve kaygıyı artırabilir. Belirtilerinizle başa çıkmak için duygularınızı güvendiğiniz kişilerle paylaşmanız önemlidir.

Önleme

Sinüziti tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak için iyi el hijyeni, alerjenlerden kaçınma, sigarasız ortam ve burun bakımı önemlidir.

Aşılar

Grip aşısı, sinüzite yol açabilen viral enfeksiyonları önlemeye yardımcı olabilir. Sağlık Bakanlığı önerileri doğrultusunda mevsimsel grip aşısı olmayı düşünebilirsiniz.

Tarama programları

Sinüzit için belirli bir tarama testi yoktur. Ancak kronik sinüziti olanlar düzenli olarak KBB doktoru kontrolüne gitmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Göz çevresine yayılan enfeksiyon (periorbital selülit)
• Beyin zarlarına yayılan enfeksiyon (menenjit)
• Kemik enfeksiyonu (osteomiyelit)
• Kronik sinüzite dönüşme

Uzun vadeli görünüm

Sinüzit tedavi edilebilir bir durumdur. Uygun tedavi ve yaşam tarzı önlemleriyle belirtiler çoğunlukla birkaç hafta içinde iyileşir. Kronik sinüziti olanlar bile cerrahi ve destek tedavilerle büyük ölçüde rahatlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.