Boğazın Tek Tarafında Ağrı: Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Genel Bakış

Boğazın tek tarafında ağrı, boğazınızın sadece sağ veya sol bölgesinde hissedilen ağrı, acı veya rahatsızlıktır. Bu durum, basit bir kas gerginliğinden enfeksiyonlara kadar pek çok farklı nedenden kaynaklanabilir. Çoğu zaman ciddi değildir, ancak bazı durumlarda tıbbi değerlendirme gerekebilir.

Evet, oldukça yaygındır. Her yaştan insan hayatının bir döneminde boğaz ağrısı yaşar; tek taraflı hissetmek de sık karşılaşılan bir durumdur.

Herkesi etkileyebilir, ancak soğuk algınlığı, grip, sinüzit, alerji veya asit reflüsü olan kişilerde daha sık görülür. Ayrıca sesini yoğun kullananlar (öğretmenler, şarkıcılar) ve sigara içenler daha yatkındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğazın sadece bir tarafında ağrı veya acı
• Yutkunurken ve konuşurken artan ağrı
• O bölgede kızarıklık veya şişlik
• Boğazda yabancı cisim hissi veya takılma hissi
• Aynı tarafa yayılan kulak ağrısı
• Hafif ateş veya genel kırıklık

Çocuklarda belirtiler

• Boğazını işaret ederek ağlama
• Yemek yemeyi ve içmeyi reddetme
• Huzursuzluk ve uyku bozukluğu
• Ateş
• Boyunda şişmiş bezeler

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yutma güçlüğü
• Boğazda kuruluk ve yanma
• Genel halsizlik ve iştahsızlık
• Ateş her zaman belirgin olmayabilir
• Ses kısıklığı

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar: Soğuk algınlığı, grip, larenjit gibi üst solunum yolu enfeksiyonları
• Bakteriyel enfeksiyonlar: Özellikle bademcik iltihabı (tonsillit) veya farenjit
• Boğaz apsesi: Bademcik veya boğaz dokusunda iltihap birikmesi
• Diş ve diş eti sorunları: Diş apsesi, diş eti enfeksiyonu boğaza yansıyabilir
• Tükürük bezi iltihabı: Tükürük bezlerinde taş veya enfeksiyon
• Asit reflüsü: Mide asidinin boğazı tahriş etmesi
• Kas gerginliği: Boyun ve çene kaslarında aşırı kullanım veya stres
• Sinir ağrısı: Glossofaringeal nevralji (nadir bir sinir ağrısı tipi)

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Alerjiler ve geniz akıntısı
• Ağız solunumu yapmak
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar veya ilaçlar
• Soğuk ve kuru hava
• Yoğun ses kullanımı (konuşma, şarkı söyleme)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almada zorluk veya nefes alırken ıslık sesi
• Yutkunamama veya ağzı açamama
• Yüksek ateş (39°C üzeri) ve şiddetli halsizlik
• Boğazda veya boyunda hızla büyüyen şişlik

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağrı 3-5 günden uzun sürüyorsa
• Ateş 2-3 gün boyunca devam ediyorsa
• Evde uygulanan dinlenme, sıvı alımı ve gargara gibi yöntemlere rağmen ağrı artıyorsa
• Kulak ağrısı, baş ağrısı veya boyun ağrısı eşlik ediyorsa

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler ve boğazınızı, kulaklarınızı, burun ve boynunuzu değerlendirir. Boğaz muayenesi için genellikle aynalı ya da ışıklı bir alet kullanılır. Bu muayene ağrısızdır ve birkaç dakika sürer.

Yapılabilecek testler

• Boğaz kültürü: Boğazdan sürüntü alınarak enfeksiyona neden olan bakteri olup olmadığı belirlenir
• Kan testi: İltihap değerlerini ve enfeksiyonun türünü görmek için yapılabilir
• Görüntüleme: Nadir durumlarda apse şüphesinde ultrason veya bilgisayarlı tomografi (BT) istenebilir
• Endoskopi: Uzun süren veya tekrarlayan durumlarda burun ve boğazın içini bir kamera ile değerlendirmek için uygulanabilir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında ağrı yaşamazsınız. Doktorunuz tanıyı koymak ve doğru tedaviyi planlamak için gereken testleri isteyecektir. Test sonuçlarına göre antibiyotik gerekli olup olmadığı anlaşılır. Genellikle sonuçlar birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Tedavi, boğaz ağrısına neden olan duruma göre kişiye özel planlanır. Viral enfeksiyonlarda istirahat, bol sıvı alımı ve semptomları hafifletmek yeterli olabilir. Bakteriyel enfeksiyon tespit edilirse doktorunuz antibiyotik reçete edebilir. Apse gibi durumlarda cerrahi drenaj gerekebilir. Ağrı ve ateş için doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri kullanmanız güvenlidir. Ancak hiçbir ilacı doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Evde kişisel bakım

• Bol su için, sıvı alımını artırın
• Ilık tuzlu su ile günde birkaç kez gargara yapın
• Bal ve limon karışımı veya ıhlamur gibi sıcak içecekler tüketin
• Sesinizi dinlendirin, bağırmaktan ve uzun süre konuşmaktan kaçının
• Baharatlı, çok sıcak veya asitli yiyeceklerden ve içeceklerden uzak durun
• Bulunduğunuz ortamın havasını nemlendirin
• Sigara ve alkolden kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz duruma göre ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar, boğaz spreyi veya pastil önerebilir. Bakteriyel enfeksiyon varsa, uygun antibiyotik tedavisi reçete edilir. Bazı durumlarda özellikle şiddetli inflamasyonda kısa süreli kortikosteroidler kullanılabilir. İlaçların markası ve dozu doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Boğaz apsesi oluşmuşsa, iltihabın boşaltılması için küçük bir cerrahi işlem (drenaj) yapılabilir. Tekrarlayan veya komplike bademcik enfeksiyonlarında bademciklerin cerrahi olarak çıkarılması (tonsillektomi) gündeme gelebilir.

Bu durumla yaşamak

Boğaz ağrınız devam ettiği sürece dinlenmeye özen gösterin. Sesinizi zorlamayın, konuşurken telaşlanmadan ve kısa cümlelerle konuşmaya çalışın. Sıcak içecekler boğazınızı rahatlatır. Günlük işlerinizi ağrıya rağmen sürdürmek zorunda değilsiniz; vücudunuza kulak verin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve yeterli uyuyun
• Ellerinizi sık sık yıkayın
• Kalabalık ve kapalı ortamlardan mümkün olduğunca uzak durun
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın

Diyet ve egzersiz

Yutmayı kolaylaştırmak için çorba, yoğurt, püre gibi yumuşak gıdaları tercih edin. Yemekleri küçük lokmalar halinde ve iyi çiğneyerek yiyin. Egzersiz, ağrınız ve ateşiniz yoksa hafif tempoda (yürüyüş gibi) yapılabilir; ancak zorlayıcı aktivitelerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü yaşamak moral bozucu olabilir, uyku düzenini ve günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir. Bu belirtilerin geçici olduğunu ve tedaviyle iyileşebileceğini hatırlayın. Eğer kendinizi kaygılı veya çaresiz hissediyorsanız, doktorunuzla ya da yakınlarınızla konuşmak rahatlatıcı olur.

Önleme

Tek taraflı boğaz ağrısını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da bazı önlemler riski büyük ölçüde azaltır. El hijyenine dikkat etmek, hasta kişilerle temastan kaçınmak, sigara dumanına maruz kalmamak ve bağışıklık sistemini güçlü tutmak en önemli adımlardır.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği yıllık grip aşısı ve zatürre aşısı, boğaz enfeksiyonlarına yol açabilecek bazı virüs ve bakterilere karşı koruma sağlayabilir. Aşılama takviminizi doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Bu durum için özel bir tarama testi yoktur. Ancak sık sık tekrarlayan boğaz ağrısı yaşıyorsanız, kulak burun boğaz uzmanına başvurarak altta yatan bir neden olup olmadığını araştırmanız uygun olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun ilerlemesi sonucu boğaz apsesi oluşması
• Orta kulak enfeksiyonu veya sinüzit gelişmesi
• Yutmanın zorlaşması sonucu beslenme ve sıvı alımının yetersiz kalması ve kilo kaybı
• Nadiren romatizmal ateş veya böbrek iltihabı gibi bağışıklık kaynaklı hastalıkların görülmesi
• Apse veya enfeksiyonun çevre dokulara ve boyuna yayılması

Uzun vadeli görünüm

Çoğu tek taraflı boğaz ağrısı kendiliğinden ya da basit tedavilerle birkaç gün içinde iyileşir. Bakteriyel enfeksiyonlarda uygun antibiyotik tedavisi ile tam şifa sağlanır. Nadir durumlarda apse veya başka bir sorun olsa bile zamanında müdahale edildiğinde sonuç genellikle çok iyidir. Doktorunuzun önerilerine uyp, kontrol muayenesini ihmal etmezseniz sağlığınıza kavuşmanız beklenir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.