Yatarken Kötüleşen Boğaz Ağrısı

Genel Bakış

Yatarken kötüleşen boğaz ağrısı, uzanınca artan boğazda ağrı, yanma, takılma veya rahatsızlık hissidir. Bu durum çoğunlukla burun salgısının boğaza akması (geniz akıntısı) ya da mide asidinin yemek borusu ve boğaza ulaşması (reflü) ile ilgilidir. Yattığınızda bu akıntılar boğazda birikebilir ve şikayetinizi artırabilir.

Evet, oldukça yaygındır. Geniz akıntısı ve reflü, toplumda sık görülen durumlardır ve bunlara bağlı boğaz yakınmaları birçok kişide zaman zaman ortaya çıkar.

Her yaşta görülebilir. Geniz akıntısı özellikle alerjik bünyeli kişilerde, çocuklarda ve sinüziti olanlarda daha yaygındır. Reflüye bağlı boğaz ağrısı yetişkinlerde, özellikle fazla kilolu olanlarda ve hamilelerde daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yatınca artan boğaz ağrısı veya yanma hissi
• Boğazda gıcık, takılma veya yumru hissi
• Sürekli boğaz temizleme ihtiyacı
• Sabah kalkınca ses kısıklığı veya boğazda tahriş
• Yutkunurken zorlanma veya ağrı
• Ağız kokusu

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve uykuya dalmada zorluk
• Gece öksürüğü veya uykudan ağlayarak uyanma
• Horlama ya da ağız açık uyuma
• Yutma güçlüğü ve iştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Boğazda kuruluk ve yutma güçlüğü
• Seste kalınlaşma veya yorulma
• Yemek yerken öksürük veya boğulma hissi
• Göğüste veya boğazda yanma
• Mevcut reflü veya kalp hastalığı ilaçlarıyla etkileşimi olabilecek yeni belirtiler

Nedenler

Ana nedenler

• Geniz akıntısı: Alerji, sinüzit veya soğuk algınlığı nedeniyle burun salgısının arkaya akarak boğazı tahriş etmesi
• Laringofaringeal reflü: Mide asidinin yemek borusundan boğaza ulaşması ve boğaz dokusunu yakması
• Kronik ağız solunumu: Burun tıkanıklığı nedeniyle gece ağızdan nefes almak boğazı kurutur
• Uyku apnesi: Uykuda solunumun durması boğazda tahrişe ve gece ağrısına yol açabilir
• Boğaz enfeksiyonları: Farenjit veya tonsillit gibi durumlar yatınca belirtileri artırabilir

Risk faktörleri

• Alerjik rinit veya saman nezlesi
• Kronik sinüzit
• Mide fıtığı veya zayıf alt yemek borusu sfinkteri
• Fazla kilo veya obezite
• Yatmadan hemen önce yemek yeme
• Sigara ve alkol kullanımı
• Kuru veya soğuk hava
• Kafein ve asitli içecek tüketimi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Boğaz ağrısı birkaç gün içinde geçmiyorsa veya şiddetini artırıyorsa
• Yutma veya nefes alma zorlukları başlıyorsa
• Ateş, kulak ağrısı veya boyunda beze gibi ek belirtiler varsa
• Ses kısıklığı 2 haftadan uzun sürüyorsa
• Kilo kaybı veya geceleri terleme gibi genel belirtiler varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Şikayetleriniz hafif ama sürekliyse
• Reflü veya alerji ilaçları kullanmanıza rağmen belirtiler devam ediyorsa
• Boğaz ağrınız uyku düzeninizi bozuyorsa

Tanı

Doktorunuz önce size belirtilerinizi, şikayetlerin ne zaman başladığını ve sizi neyin artırdığını soracaktır. Ardından boğazınızı, burnunuzu ve kulaklarınızı inceleyecektir. Gerekirse bir kulak burun boğaz uzmanına yönlendirebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Aynalı veya ışıklı aletle boğaz, bademcikler ve gırtlak kontrolü
• Nazal endoskopi: İnce ve bükülebilir bir kamera ile burun ve boğazın içinin görüntülenmesi
• Asit reflü testi: Mide asidinin yemek borusuna kaçışını ölçmek için kullanılabilir
• Alerji testleri: Belirtilere alerjinin yol açtığından şüpheleniliyorsa
• Röntgen veya yutma testleri: Yutma güçlüğü varsa değerlendirme

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında hafif bir rahatsızlık duyabilirsiniz, ancak işlemler genellikle birkaç dakika sürer ve ağrılı değildir. Endoskopi yapılacaksa burnunuza uyuşturucu sprey sıkılabilir. Tanı konduktan sonra doktorunuz size tedavi seçeneklerini ve yaşam tarzı önerilerini anlatacaktır.

Tedavi

Tedavi, boğaz ağrısının altında yatan nedene yöneliktir. Geniz akıntısı ve reflü gibi durumlarda yaşam tarzı değişiklikleri, evde bakım ve gerekirse ilaç tedavisi uygulanır. Amaç, şikayeti değil, nedeni ortadan kaldırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Yatmadan en az 3 saat önce yemek yemeyi bırakın
• Yatak başını 10-15 cm yükseltin; böylece mide asidi yemek borusuna daha az kaçar
• Bol su için ve boğazınızı nemli tutmak için yanınızda su bulundurun
• burnu açık tutmak için tuzlu su spreyi veya buhar kullanın
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Kafeinli, asitli ve baharatlı yiyecekleri sınırlayın
• Kilonuzu sağlıklı bir aralıkta tutmaya çalışın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, altta yatan nedene göre çeşitli tedaviler önerebilir. Örneğin, reflü için mide asidini dengeleyen ilaçlar; geniz akıntısı için alerji veya soğuk algınlığına yönelik ilaçlar kullanılabilir. Boğaz enfeksiyonu söz konusuysa uygun antibiyotik reçete edilebilir. Hangi ilacın gerektiğine yalnızca sağlık profesyoneli karar vermelidir; bu nedenle kendi kendinize ilaç almayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi nadiren gerekir. Yalnızca reflüyü tetikleyen mide fıtığı gibi anatomik bir sorun bulunduğunda veya ilaç tedavisine rağmen şikayetler devam ederse, doktorunuz cerrahi seçenekleri değerlendirebilir. Bademcik veya geniz eti kaynaklı sorunlarda da cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Boğazınızı dinlendirmek ve tetikleyicilerden kaçınmak günlük yaşamınızı kolaylaştırır. Yatarken başınızı yüksek tutmak, düzenli uyumak ve boğazınızı nemli ortamda bulundurmak şikayetlerin azalmasına yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yatak başını yükseltin veya ekstra yastık kullanın
• Yatma saati ile son öğün arasında en az 3 saat bırakın
• Sık ama az yemek yiyerek mideyi aşırı doldurmaktan kaçının
• Gevşek kıyafetler giyin, sıkı kemer ve korse kullanmayın
• Düzenli egzersiz yapın, ancak yemekten hemen sonra egzersizden kaçının

Diyet ve egzersiz

Sulu, yumuşak ve az baharatlı gıdalar boğazı daha az tahriş eder. Asitli, çok sıcak veya çok soğuk yiyeceklerden kaçının. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler sindirimi destekler ve kilo kontrolüne yardımcı olur. Yatmadan önce ağır egzersiz yapmaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gece boyunca tekrarlayan boğaz ağrısı uykusuzluğa, yorgunluğa ve gün içinde sinirliliğe yol açabilir. Bu durum psikolojik olarak yıpratıcı olabilir. Bu tür yakınmalarınız olduğunda kendinizi suçlamayın; bir sağlık çalışanından destek almak ve ailenizle endişelerinizi paylaşmak iyi gelir.

Önleme

Boğaz ağrısına neden olan durumların çoğu tamamen önlenemese de şikayetlerin sıklığı azaltılabilir. Yatma alışkanlıklarınızı düzenleyerek, tetikleyici yiyeceklerden kaçınarak ve burun sağlığınıza dikkat ederek riski düşürebilirsiniz.

Aşılar

Grip ve zatürre gibi enfeksiyonlara karşı aşılar, boğaz iltihabı oluşma riskini azaltabilir. Hangi aşıların size uygun olduğunu doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Bu belirti için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak sık tekrarlayan boğaz ağrınız varsa doktorunuz altta yatan nedeni araştırmak için bazı testler isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik boğaz tahrişi ve ses kısıklığı kalıcı hale gelebilir
• Yutma güçlüğü ciddileşerek beslenme sorunlarına yol açabilir
• Uzun süreli reflü, yemek borusunda yaralara ve iltihaplanmaya neden olabilir
• Geniz akıntısı orta kulak enfeksiyonlarına veya sinüzite zemin hazırlayabilir
• Şiddetli enfeksiyonlar apse oluşumuna (örneğin bademcik apsesi) yol açabilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan, altta yatan neden belirlenip uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri yapıldığında boğaz ağrısından önemli ölçüde rahatlama sağlar. Doğru tedaviyle gece uykunuz düzelir, gündüz enerjiniz artar ve şikayetler büyük oranda kontrol altına alınır. Erken başvuru, iyileşmeyi hızlandırır ve uzun vadeli sorunları önler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.