Gelip Geçen Görme Kaybı: Nedenleri ve Ne Zaman Doktora Gitmelisiniz?

Genel Bakış

Gelip geçen görme kaybı, görüşünüzün kısa bir süreliğine bulanıklaşması, kararması veya daralması ve sonra tekrar düzelmesidir. Bu durum birkaç saniye veya dakika sürebilir; bazen tek gözde, bazen iki gözde birden olur. Her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez, ancak bazen inme gibi acil durumların habercisi olabilir.

Evet, insanların büyük bölümü yaşamı boyunca en az bir kez bu tür bir görme dalgalanması yaşayabilir. Özellikle migren, göz kuruluğu, şeker hastalığı ve tansiyon sorunları olan kişilerde daha sık görülür.

Her yaşta görülebilir, ancak 50 yaş üstü yetişkinlerde ve damar hastalıkları (tansiyon, şeker, kolesterol) olan kişilerde daha yaygındır. Ayrıca hamilelikte veya yoğun ekran kullanımında da geçici görme sorunları ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Görüşün birkaç saniye kararması ve sonra açılması
• Tek veya iki gözde ani bulanık görme
• Göz önünde uçuşan noktalar veya ışık çakmaları
• Görme alanında sanki bir perde iniyormuş hissi
• Odaklanma güçlüğü, yazıları okurken harflerin titremesi

Çocuklarda belirtiler

• Gözlerini kısarak bakma veya başını eğme
• Televizyona çok yakın oturma
• Okurken veya ödev yaparken çabuk yorulma
• Gözlerini ovalama, göz kaşıntısı
• Baş ağrısı veya okul başarısında düşüş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kısa süreli, tek gözde görme kaybı (sanki siyah bir perde inmiş gibi)
• Işık çakmaları veya yıldız görme
• Görme keskinliğinde azalma, renklerin soluklaşması
• Görme kaybıyla birlikte dengesizlik veya düşme korkusu

Nedenler

Ana nedenler

• Göz kuruluğu – göz yüzeyinin yeterince nemlenmemesi nedeniyle görme dalgalanır.
• Migren aurası – baş ağrısından önce ya da sırasında zikzak çizgiler, ışık parlamaları ve geçici kör noktalar oluşur.
• Düşük tansiyon veya tansiyon ani düşmesi – ayağa kalkınca görme kararması.
• Kan şekeri düşüklüğü – özellikle diyabet ilacı kullananlarda ani bulanık görmeye yol açabilir.
• Geçici iskemik atak (TIA) – beyne veya göze giden damarda geçici daralma veya pıhtı; bu bir 'mini inme' belirtisidir.
• Retina damar tıkanıklığı – gözün ışık algılayan tabakasının beslenmesinde geçici aksamalar.
• Glokom (göz tansiyonu) krizi – göz içi basıncın ani yükselmesiyle görme bulanır.

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon ve damar sertliği
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Migren hastası olmak
• Sigara kullanımı
• Ailede göz hastalığı öyküsü
• Yoğun ekran kullanımı ve yetersiz uyku
• 40 yaş üstü olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Görme kaybı birkaç dakikadan uzun sürüyorsa
• Konuşma zorluğu, yüzde eğilme veya tek taraflı güçsüzlük eşlik ediyorsa
• Göz ağrısı ve kızarıklık varsa
• Görme kaybı kafaya darbe sonrası başladıysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Görme bulanıklığı haftalardır aralıklı devam ediyorsa
• Gözlük kullanmasına rağmen yakın veya uzak görmede zorlanıyorsa
• Ekran başında uzun süre çalıştıktan sonra sıklıkla bulanık görüyorsa
• Şeker veya tansiyon hastası ise ve görme şikayetleri tekrarlıyorsa

Tanı

Doktor önce şikayetinizin ne kadar sürdüğünü, tek gözde mi iki gözde mi olduğunu ve başka belirtilerin eşlik edip etmediğini sorar. Ardından görme keskinliğini, göz hareketlerini, göz bebeği reaksiyonlarını ve göz dibini muayene eder. Gerektiğinde beyin görüntüleme ve kan testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi (E/H harfleri veya figürler)
• Göz tansiyonu ölçümü (tonometre)
• Göz bebeğini büyüterek yapılan göz dibi muayenesi (fundus)
• Görme alanı testi (çevresel görüşünüzü ölçen tarama)
• Oktik koherans tomografi (OCT) ile göz retinasının katmanlı görüntülenmesi
• Gerekirse manyetik rezonans (MR) görüntüleme
• Kan şekeri, tansiyon ve damar riskini değerlendiren kan testleri

Randevunuzda neler beklenir

Göz muayenesi sırasında göz bebeğinizi büyütmek için damla damlatılabilir; bu damlalar nedeniyle birkaç saat bulanık görebilirsiniz. Muayene sonrası doktorunuz, bulgulara göre sizi nöroloji veya dâhiliye bölümüne de yönlendirebilir. Sonuçlar hakkında size net bilgi verilecektir.

Tedavi

Gelip geçen görme kaybının tedavisi, altta yatan nedene göre tamamen değişir. Göz kuruluğu, migren, tansiyon veya şeker gibi nedenlerde asıl hastalığın tedavisi görme şikayetini de düzeltir. Tedavi planı her hastaya özel olarak hazırlanır.

Evde kişisel bakım

• Ekran karşısında çalışırken her 20 dakikada bir 20 saniye uzağa bakın
• Gözlerinizi dinlendirmek için düzenli aralar verin
• Yeterli su için ve uyku düzeninize dikkat edin
• Tansiyon ve kan şekeri değerlerinizi düzenli takip edin
• Ani ayağa kalkmaktan kaçının; kalkarken yavaş hareket edin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz göz kuruluğu için nemlendirici göz damlaları, migren için atak önleyici tedaviler, tansiyon ve şeker hastalığı için düzenleyici ilaçlar önerebilir. Görme siniri iltihabı veya damar tıkanıklığı gibi durumlarda ise ileri tetkik ve hastane tedavisi gerekebilir. İlaç seçimi ve dozu kesinlikle hekim tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Katarakt, bazı glokom türleri veya retina dekolmanı gibi nedenlerle görme kaybı yaşanıyorsa ameliyat gerekebilir. Ancak cerrahi kararı, göz doktorunun yapacağı muayene sonrasında verilir.

Bu durumla yaşamak

Görmedeki dalgalanmalar endişe verebilir; bununla yaşamayı kolaylaştırmak için şikayetlerinizi not alın (ne zaman, ne kadar sürdü, tek gözde mi) ve doktorunuza gösterin. Bu kayıt, doğru teşhisi hızlandırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli göz muayenelerinizi aksatmayın
• Güneşli havalarda UV korumalı güneş gözlüğü kullanın
• Sigara ve aşırı alkolden kaçının
• Stresi yönetmek için nefes egzersizi veya yürüyüş yapın
• Bilgisayar kullanımında ekran parlaklığını ayarlayın

Diyet ve egzersiz

Göz ve damar sağlığını desteklemek için yeterli sebze ve meyve tüketin, özellikle yeşil yapraklı sebzeler ve omega-3 yağ asitleri içeren besinlere yer verin. Akdeniz tipi beslenme ve haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş hem tansiyonu hem kan şekerini dengelemeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme ile ilgili semptomlar kaygı ve korku yaratabilir; bu çok doğaldır. Yalnız olmadığınızı bilmek ve endişelerinizi doktorunuzla paylaşmak, kaygıyı azaltır. Gerekirse psikolojik destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Bazı görme kaybı nedenleri (genetik, otoimmün hastalıklar) önlenemez. Ancak tansiyon ve şeker gibi kronik hastalıkların düzenli takibi, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve düzenli göz muayenesi, büyük ölçüde görme kaybı riskini azaltabilir.

Tarama programları

40 yaşından sonra iki yılda bir, 60 yaşından sonra yılda bir göz muayenesi önerilir. Şeker hastalığı, ailede glokom öyküsü veya görme şikayeti varsa bu aralıklar daha sık olmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı görme kaybı oluşabilir
• Mini inme (TIA) tekrar edebilir ve kalıcı inme riski artar
• Retina hasarı ilerleyebilir
• Glokom krizi göz sinirinde onarılamaz hasara yol açabilir

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedaviyle gelip geçen görme sorunlarının çoğu kontrol altına alınabilir. Görme kaybı yaşanmış olsa bile rehabilitasyon ve takip sayesinde günlük aktiviteler sürdürülebilir. Umudunuzu koruyun; doktorunuzla açık iletişim sürecin en önemli parçasıdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.