Yatınca Görüş Bozulması: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Yattığınızda görüşünüzün bulanıklaşması, kararması veya netliğini kaybetmesi, vücut pozisyonunuza bağlı olarak ortaya çıkan bir görme şikayetidir. Bu durum; göz içi sıvı basıncı, beyin omurilik sıvısı basıncı, kan akımı veya bazı sinir hastalıklarının habercisi olabilir. Ancak çoğu zaman geçici ve zararsız da olabilir. Altta yatan nedeni belirlemek için göz hastalıkları ve kulak-burun-boğaz muayenesi gerekebilir.

Tam sıklığı bilinmemekle birlikte, toplumda nadir görülen bir şikayettir. Ancak migren, yüksek tansiyon, şeker hastalığı veya kafa içi basıncı artışı olan kişilerde daha sık fark edilir.

Her yaşta görülebilir. Migren atakları olanlar, glokom riski taşıyan 40 yaş üstü yetişkinler, hamileler, aşırı kilolu kişiler ve kalp-damar hastalığı olanlar daha yatkındır. Ayrıca uzun süre yatarak çalışan veya baş aşağı pozisyonda duran kişilerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uzanınca bulanık görme veya görüş alanında daralma
• Baş ağrısı ile birlikte ortaya çıkan görme bozukluğu
• Çift görme
• Göz arkasında dolgunluk veya ağrı hissi
• Görme kaybının oturunca veya ayakta düzelmesi

Çocuklarda belirtiler

• Okulda tahtayı okuyamama, yazarken satırları karıştırma
• Gözlerini kısma veya ovalama
• Baş ağrısı ve bulantı şikayetleri
• El-göz koordinasyonunda zorlanma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Okurken satır atlama veya okunan yeri takip edememe
• Merdiven inerken basamakları seçmekte zorlanma
• Yataktan kalkınca görüşün düzelmesi
• Göz tansiyonu veya katarakt gibi mevcut göz hastalıklarında kötüleşme

Nedenler

Ana nedenler

• Yüksek göz tansiyonu (glokom): Göz içi basıncının özellikle yatar pozisyonda artması göz sinirini etkileyebilir.
• İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon: Kafa içi basıncının artması görme sinirini etkileyerek yatınca görme bozukluğuna yol açabilir.
• Migren: Bazı migren türlerinde pozisyon değişikliği baş ağrısı ve görme bozukluklarına neden olabilir.
• Şeker hastalığına bağlı maküla ödemi: Retinanın merkezinde sıvı birikmesi, yatınca bulanık görmeyi artırabilir.
• Kan basıncı dalgalanmaları: Düşük tansiyon veya kalp yetmezliği gibi durumlarda göze giden kan akımı pozisyona bağlı değişebilir.

Risk faktörleri

• Migren öyküsü
• Obezite (aşırı kilolu olmak)
• Yüksek tansiyon veya şeker hastalığı
• Hamilelik
• Uzun süre yatarak kitap okuma veya ekrana bakma
• Göz tansiyonu ilaçlarını düzensiz kullanmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Birkaç gün içinde kendiliğinden geçmeyen görme bulanıklığı
• Görüş alanınızda gölge veya perde hissi
• Yatınca ortaya çıkan ve oturunca düzelmeyen çift görme

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda bir göz muayenesi yaptırmak, özellikle 40 yaş üzeri veya kronik hastalığı olanlar için gereklidir.
• Görme şikayetinizin tekrarlaması durumunda nöroloji veya dahiliye bölümüne başvuru gerekebilir.

Tanı

Hekiminiz öncelikle şikayetinizin ne zaman, ne sıklıkta ve hangi pozisyonda ortaya çıktığını sorar. Ardından göz bebeğini büyüterek göz içindeki yapıları değerlendirir. Gerekirse sizi nöroloji uzmanına yönlendirebilir.

Yapılabilecek testler

• Göz tansiyonu ölçümü (tonometri)
• Görme alanı testi (perimetri)
• Optik koherans tomografi (OCT) ile göz siniri ve retina kalınlığının ölçümü
• Beyin ve optik sinir MR görüntülemesi
• Nörolojik muayene

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında görüşünüz test edilir, gözünüze damla damlatılabilir ve bir süre sonra görüşünüz bulanıklaşabilir. Bu geçicidir. Bazı tetkikler için randevu alınır ve sonuçlar aynı gün içinde değerlendirilir.

Tedavi

Tedavi, altta yatan nedene göre kişiye özeldir. Örneğin yüksek göz tansiyonu saptanırsa göz basıncını düşürmeye yönelik tedavi başlanır. Kafa içi basıncı artışı varsa kilo verme, tuz kısıtlaması gibi yaşam tarzı önerileri ve ilaç tedavisi planlanır. Amaç görme sinirinin korunması ve günlük konforun artırılmasıdır.

Evde kişisel bakım

• Yatarken başınızı hafif yüksekte tutacak şekilde pozisyon alın.
• Yataktan kalkarken ani hareket etmeyin, birkaç dakika yan dönüp oturun.
• Göz yorgunluğunu azaltmak için ekran karşısında mola verin.
• Uyku düzeninize dikkat edin ve yatmadan önce ağır yemeklerden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz tanıya göre göz damlaları, ağızdan alınan ilaçlar veya bazı durumlarda enjeksiyon tedavileri önerebilir. Bu ilaçlar, yalnızca reçete edilen şekilde ve doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Kendi başınıza ilaç bırakmak veya başlatmak sakıncalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, ilaçlarla kontrol edilemeyen göz tansiyonu veya kafa içi basınç artışında cerrahi yöntemlere başvurulabilir. Karar, göz hastalıkları ve nöroşirürji uzmanlarının ortak değerlendirmesiyle verilir.

Bu durumla yaşamak

Bu şikayeti olan kişiler günlük hayatlarında bazı önlemlerle daha rahat edebilir. Ev içinde baş dönmesi veya görme kaybına karşı düşme riskine karşı tutacak yerler belirleyin. Gece uyanmanız gerekiyorsa loş bir ışık açın ve destek alarak yürüyün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Uzun süre yatarak telefon veya kitap okumaktan kaçının.
• Stresi azaltacak egzersiz ve nefes çalışmaları yapın.
• Alkol ve sigaradan uzak durun.
• Periyodik göz muayenelerinizi ihmal etmeyin.

Diyet ve egzersiz

Düzenli ve dengeli beslenme göz sağlığını destekler. Özellikle aşırı tuz tüketiminden kaçınmak, kan basıncını dengelemeye yardımcı olabilir. Hafif tempolu yürüyüşler dolaşımı iyileştirir; ancak baş aşağı duruş gerektiren yoga pozisyonlarından kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme ile ilgili yaşanan belirsizlik kaygı ve mutsuzluk yaratabilir. Bu durumun oldukça tedavi edilebilir nedenleri olabileceğini hatırlayın. Kaygılarınız arttığında bir psikologdan veya güvendiğiniz bir yakınınızdan destek isteyin.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir. Ancak düzenli göz muayenesi, tansiyon ve şeker takibi, kilo kontrolü ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları riskinizi azaltabilir.

Aşılar

Bu durumla doğrudan ilişkili bir aşı bulunmamaktadır. Ancak genel sağlık korumasında güncel aşılarınızı yaptırmayı unutmayın.

Tarama programları

Ailesinde glokom (göz tansiyonu), şeker hastalığı veya görme siniri hastalığı öyküsü olan kişilerin yılda bir göz muayenesi olması önerilir. Hamilelerde ise görme şikayetleri ihmal edilmeden değerlendirilmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı görme siniri hasarı ve görme kaybı
• Kafa içi basınç artışına bağlı kalıcı göz siniri atrofisi
• Günlük yaşamda düşme, yaralanma ve kaza riski
• Altta yatan hastalığın (örneğin inme) gözden kaçması

Uzun vadeli görünüm

Çoğu hasta, altta yatan sorunun tedavisiyle belirgin iyileşme yaşar. Geç kalınmış durumlarda bile tedavi ile görme kaybı yavaşlatılabilir veya kontrol altına alınabilir. Düzenli doktor takibi ve önerilere uyum, en iyi sonucu sağlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.