Şişkinlik için ne zaman doktora başvurulmalı?

Genel Bakış

Şişkinlik, midenizin ve bağırsaklarınızın aşırı miktarda gazla dolması sonucu oluşan, karın bölgesinde gerginlik ve rahatsızlık hissidir. Genellikle yedikleriniz, içtikleriniz veya sindirim sisteminizin çalışma şekliyle ilgilidir.

Evet, şişkinlik hemen hemen herkesin zaman zaman yaşadığı yaygın bir durumdur. Yetişkinlerin büyük bir kısmı sık sık şişkinlik hissettiğini bildirmektedir.

Her yaştan insan şişkinlik yaşayabilir. Ancak sindirim sistemi hassas olanlar, yemek sonrası hızlı yiyenler, gaz yapıcı yiyecekleri çok tüketenler ve bazı sağlık sorunları (örneğin irritabl bağırsak sendromu) olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karında gerginlik ve dolgunluk hissi
• Karın bölgesinde şişme ve büyüme
• Gaz çıkarma isteği veya gaz sıkışması
• Hafif karın ağrısı veya kramp
• Geğirme

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde huzursuzluk ve ağlama
• Karnın şiş ve sert olması
• Gaz çıkarmakta zorluk
• İshal veya kabızlık
• Beslenme sonrası rahatsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Karında belirgin şişlik
• Sindirim yavaşlamasına bağlı kabızlık
• İştahsızlık
• Kilo kaybı (eğer altta yatan ciddi bir neden varsa)
• Mide bulantısı veya kusma

Nedenler

Ana nedenler

• Yemeklerle birlikte hava yutmak
• Gaz yapıcı yiyecekler (fasulye, lahana, soğan gibi)
• Sindirim bozuklukları (laktoz intoleransı, gluten hassasiyeti)
• İrritabl bağırsak sendromu (IBS)
• Kabızlık
• Bazı ilaçlar

Risk faktörleri

• Stres ve kaygı
• Hızlı yemek yemek
• Yüksek yağlı veya işlenmiş gıda tüketimi
• Fazla miktarda gazlı içecek içmek
• Sakız çiğnemek veya pipetle içmek
• Kronik kabızlık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şişkinlik şiddetli ağrı, kusma, ateş veya kanama ile birlikteyse
• Birkaç gündür geçmiyorsa ve giderek kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Şişkinlik sık sık tekrarlıyorsa ve günlük hayatınızı etkiliyorsa
• Doktorunuzdan beslenme veya yaşam tarzı önerisi almak için

Tanı

Doktorunuz öncelikle semptomlarınızı dinler, size genel sağlık geçmişinizi sorar ve karın bölgenizi muayene eder. Gerekirse bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (enfeksiyon veya başka bir sorunu kontrol etmek için)
• Dışkı testi
• Karın ultrasonu
• Nefes testi (laktoz intoleransı gibi durumlar için)
• Endoskopi veya kolonoskopi (şüpheli durumlarda)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz muayene sonrası sizi bilgilendirecek ve eğer gerekli görürse ileri tetkikler için yönlendirecektir. Genellikle şişkinlik teşhisi için basit adımlar yeterlidir.

Tedavi

Şişkinlik tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda yaşam tarzı ve beslenme değişiklikleri yeterli olur. Eğer bir hastalık şişkinliğe neden oluyorsa, doktorunuz uygun tedaviyi önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Yavaş yemek yiyin ve iyice çiğneyin
• Gaz yapıcı yiyecekleri azaltın
• Bol su için
• Düzenli egzersiz yapın
• Stresten uzak durmaya çalışın
• Probiyotikler (yoğurt gibi) tüketmeyi deneyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz şişkinliğin nedenine bağlı olarak, örneğin irritabl bağırsak sendromu için yaşam tarzı düzenlemeleri veya laktoz intoleransı için diyet değişikliği önerebilir. Bazı durumlarda reçetesiz satılan gaz gidericiler veya sindirim enzimleri yardımcı olabilir, ancak herhangi bir ilaca başlamadan önce mutlaka doktorunuza veya eczacınıza danışmalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Şişkinlik genellikle cerrahi gerektiren bir durum değildir. Ancak tıkanıklık, kitle gibi ciddi nedenler varsa cerrahi düşünülebilir. Bu durum nadirdir ve doktorunuz size gerekli bilgiyi verecektir.

Bu durumla yaşamak

Şişkinlikle başa çıkmak için beslenme alışkanlıklarınızı gözden geçirebilir ve tetikleyicilerinizi belirleyebilirsiniz. Günlük tutmak hangi yiyeceklerin size dokunduğunu anlamanıza yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli fiziksel aktivite yapmak
• Stresi yönetmek (meditasyon, yoga gibi)
• Yeterli uyumak
• Sigara ve alkolden uzak durmak

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar tüketmek, ancak lifi yavaş yavaş arttırmak. Yağlı ve işlenmiş gıdalardan kaçınmak. Yemeklerden sonra kısa yürüyüşler yapmak sindirime yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli şişkinlik rahatsız edici ve utanç verici olabilir, bu da kaygı ve stresi artırabilir. Stres de şişkinliği tetikleyebileceğinden, bu bir kısır döngü oluşturabilir.

Önleme

Her zaman önlenemese de, sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı değişiklikleri ile şişkinlik sıklığı azaltılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan ciddi bir neden varsa (örneğin bağırsak tıkanıklığı) tedavi edilmezse durum kötüleşebilir
• Kronik şişkinlik günlük yaşam kalitesini düşürebilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu şişkinlik geçicidir ve basit önlemlerle kontrol altına alınabilir. Nadiren ciddi bir hastalığın belirtisi olsa da, düzenli sağlık kontrolleri ve doktorunuza danışarak bu riski en aza indirebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.