Mide ekşimesi için ne zaman doktora başvurmalı?

Genel Bakış

Mide yanması, göğüs kafesinizin arkasında hissedilen yanıcı bir rahatsızlıktır. Genellikle yemek yedikten sonra mide asidinin yemek borusuna kaçmasıyla oluşur.

Evet, mide yanması toplumda sık görülen bir şikayettir. Yetişkinlerin yaklaşık %20'si ayda en az bir kez mide yanması yaşar.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak yetişkinlerde, hamilelerde, fazla kilolu kişilerde ve sigara içenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (genellikle yemekten sonra)
• Ağza acı veya ekşi sıvı gelmesi (regürjitasyon)
• Boğazda takılma hissi
• Öksürük veya ses kısıklığı

Çocuklarda belirtiler

• Sık sık tükürme veya kusma
• Huzursuzluk ve ağlama nöbetleri
• Yemek reddi
• Kronik öksürük

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüste yanma hissi daha hafif olabilir
• Bunun yerine göğüs ağrısı, yutma güçlüğü veya ağızda ekşime daha belirgin olabilir
• Ses kısıklığı, astım benzeri belirtiler

Nedenler

Ana nedenler

• Mide ile yemek borusu arasındaki kapağın (alt yemek borusu sfinkteri) zayıflaması
• Mide fıtığı (hiatal herni)
• Mide asidinin normalden fazla üretilmesi

Risk faktörleri

• Fazla kilolu veya obez olmak
• Hamilelik
• Sigara içmek
• Büyük porsiyonlar halinde yemek yemek
• Yemekten hemen sonra uzanmak
• Baharatlı, yağlı veya asitli yiyecekler tüketmek
• Stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Haftada 2'den fazla mide yanması yaşıyorsanız
• Reçetesiz ilaçlara rağmen geçmiyorsa
• Gece uykunuzu bölüyorsa
• Yutma güçlüğü, kilo kaybı veya kanama varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ara sıra mide yanması oluyor ancak kendi kendine geçiyorsa
• Reçetesiz antiasit ilaçları iyi geliyorsa
• Belirtiler hafif ve seyrekse bir randevu almanız akıllıca olur.

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyerek mide yanmasını teşhis edebilir. Bazen gerekirse ileri testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Endoskopi (yemek borusuna kameralı bir tüple bakılması)
• Mide asidi ölçümü (pH monitorizasyonu)
• Baryumlu grafi (röntgen ile yemek borusunun incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size yemek alışkanlıklarınız, belirtilerinizin sıklığı ve ne zaman başladığıyla ilgili sorular soracaktır. Gerekirse sizi bir mide-bağırsak hastalıkları uzmanına (gastroenterolog) yönlendirebilir.

Tedavi

Tedavi genellikle yaşam tarzı değişiklikleriyle başlar. İlaç tedavisi gerekebilir, ancak her ilaç herkese uygun değildir. Doktorunuz sizin için en uygun tedaviyi önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Yemekleri küçük porsiyonlar halinde yavaş yemek
• Yemekten sonra en az 2-3 saat uzanmamak
• Yatağın başını 15-20 cm yükseltmek
• Baharatlı, yağlı, asitli yiyeceklerden, kafein ve alkolden kaçınmak
• Fazla kiloları vermek
• Sigara içmemek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar (asit baskılayıcılar) veya asidi nötralize eden antiasitler önerebilir. Bu ilaçlar reçetesiz veya reçeteli olabilir. Hangi ilacın sizin için uygun olduğuna doktorunuz karar vermelidir. Kullanım süresi ve dozu doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, ilaç tedavisine rağmen düzelmeyen ciddi reflü vakalarında cerrahi seçenekler düşünülebilir. Midenin üst kısmının yemek borusu etrafında sarılması (fundoplikasyon) gibi ameliyatlar yapılabilir. Bu kararı uzman bir doktor vermelidir.

Bu durumla yaşamak

Mide yanmasıyla yaşamak çoğu zaman mümkündür. Tetikleyicilerinizi tanıyın ve onlardan kaçının. Bir yemek günlüğü tutmak hangi yiyeceklerin size dokunduğunu bulmanıza yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kiloda kalmak
• Yemeklerden hemen sonra egzersiz yapmamak (en az 1 saat bekleyin)
• Dar giysilerden kaçınmak
• Stresi yönetmek (meditasyon, yürüyüş)

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenin. Baharatlı, asitli (limon, domates), yağlı kızartmalar ve çikolata gibi yiyecekleri sınırlayın. Düzenli egzersiz yapın, ancak ağır yemeklerden sonra değil.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik mide yanması uykuyu bozabilir ve günlük hayatı zorlaştırabilir. Bu durum kaygı ve strese yol açabilir. Stres de mide yanmasını daha da kötüleştirebilir. Doktorunuzla duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlenemese de yaşam tarzı değişiklikleri ile sıklığı azaltılabilir. Sağlıklı beslenme, ideal kilo, düzenli egzersiz ve tetikleyicilerden kaçınmak en etkili yöntemlerdir.

Aşılar

Mide yanmasını önleyen bir aşı yoktur.

Tarama programları

Belirtileriniz değişirse veya sık sık tekrarlıyorsa düzenli doktor kontrolü önerilir. Toplumda tarama testi önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusunda iltihap (özofajit)
• Yemek borusunda darlık (yutma güçlüğüne yol açar)
• Barrett özofagusu (ender görülen bir durum, takip gerektirir)

Uzun vadeli görünüm

Mide yanması genellikle iyi huyludur ve yaşam tarzı değişiklikleri ile tedaviye çoğunlukla iyi yanıt verir. Erken müdahale ile komplikasyon riski oldukça düşüktür. Sağlık Bakanlığı rehberlerine göre basit önlemlerle çoğu kişi rahat bir yaşam sürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.