When to seek care for itchy skin

Genel Bakış

Kaşıntılı cilt, cildinizin herhangi bir bölgesinde rahatsız edici bir kaşınma hissidir. Bu durum bazen kızarıklık, döküntü veya kurulukla birlikte olabilir. Çoğu zaman basit nedenlerden kaynaklansa da bazen altta yatan bir hastalığın habercisi olabilir.

Evet, kaşıntılı cilt çok yaygındır; insanların büyük bir kısmı hayatlarının bir döneminde bu sorunu yaşar.

Her yaştan insanı etkileyebilir ancak özellikle kuru cilde sahip kişiler, yaşlılar, alerjisi olanlar ve egzama gibi cilt hastalıkları bulunanlar daha sık kaşıntı yaşar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hafiften şiddetliye kadar değişen kaşıntı hissi
• Kaşınan bölgede kızarıklık, şişlik veya döküntü
• Ciltte kuruluk, pullanma veya çatlama
• Kaşımaya bağlı olarak ciltte çizikler, yaralar veya kabuklanma

Çocuklarda belirtiler

• Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda sık görülen pişik, egzama (atopik dermatit) belirtisi olabilir.
• Çocuklarda gece kaşıntısı ve uyku bozukluğu daha belirgindir.
• Bulaşıcı hastalıklar (suçiçeği, kızamık gibi) sonucu ortaya çıkan kaşıntılı döküntüler de sık görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlanmaya bağlı cilt kuruluğu (xerosis) en yaygın nedendir.
• Böbrek veya karaciğer hastalığı gibi iç hastalıklara bağlı kaşıntı daha sık görülür.
• Kullanılan bazı ilaçlar kaşıntıya neden olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Cilt kuruluğu (en sık neden)
• Alerjik reaksiyonlar (gıda, ilaç, polen, hayvan tüyü gibi)
• Egzama, sedef hastalığı gibi kronik cilt hastalıkları
• Böcek ısırıkları veya cilt parazitleri (uyuz gibi)
• Karaciğer, böbrek veya tiroid hastalığı gibi iç organ sorunları
• Sinir sistemi hastalıkları (zona gibi)

Risk faktörleri

• Ailede alerji veya egzama öyküsü
• Kuru iklimde yaşamak veya sık sıcak su ile banyo yapmak
• Bazı ilaçları kullanmak (ağrı kesiciler, antibiyotikler gibi)
• Şeker hastalığı, demir eksikliği anemisi gibi kronik hastalıklar
• Stres ve psikolojik faktörler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' veya 'acil tıbbi müdahale gerektiren' olarak belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
• Şiddetli ve aniden ortaya çıkan kaşıntı, nefes almada güçlükle birlikteyse acil kabul edilir.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 2 haftadan uzun süren ancak acil olmayan kaşıntılar için aile hekiminize başvurun.
• Kaşıntı günlük yaşamınızı etkiliyorsa (uyku, iş, duş) bir doktora görünün.
• Cildinizde döküntü, kızarıklık veya yaralar varsa ve nedenini bilmiyorsanız doktora danışın.

Tanı

Doktorunuz size kaşıntının ne zaman başladığı, neyin tetiklediği, diğer belirtileriniz ve kullandığınız ilaçlar hakkında sorular soracaktır. Daha sonra cildinizi inceleyecektir.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi (döküntü, kuruluk, parazit belirtileri için)
• Alerji testleri (alerjik bir neden düşünülüyorsa)
• Kan testleri (karaciğer, böbrek, tiroid fonksiyonları veya demir seviyesi için)
• Cilt kazıntı örneği (mikroskopla incelenmek üzere, mantar veya parazit için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz sizi rahatlatacak ve gerekirse gerekli testleri isteyecektir. Tanı genellikle basittir, ancak nedeni bulmak bazen birkaç test gerektirebilir. Endişelenmeyin, doktorunuz size adım adım yol gösterecektir.

Tedavi

Kaşıntının tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Basit cilt kuruluğu nemlendiricilerle düzelirken, alerjik durumlarda antihistaminik ilaçlar (doktor önerisiyle), egzama gibi cilt hastalıklarında ise kortizonlu kremler gibi reçeteli tedaviler kullanılabilir. Bazı durumlarda ışık tedavisi (fototerapi) veya bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Cildinizi düzenli olarak nemlendirin, özellikle duştan sonra.
• Ilık suyla kısa duşlar alın, çok sıcak su kullanmayın.
• Kaşımaktan kaçının; tırnaklarınızı kısa tutun, eldiven giyebilir veya kaşımak yerine soğuk kompres uygulayabilirsiniz.
• Yumuşak, pamuklu giysiler tercih edin, yün veya sentetik kumaşlardan kaçının.
• Parfümsüz, hassas ciltler için üretilen temizleyiciler ve nemlendiriciler kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, durumunuza uygun olarak reçeteli kremler (kortikosteroidler, immün modülatörler gibi), ağız yoluyla alınan antihistaminik ilaçlar veya bazı durumlarda cilt kuruluğu için özel nemlendiriciler önerebilir. Altta yatan bir hastalık varsa (örneğin böbrek hastalığı), öncelikle o hastalık tedavi edilir. İlaçlarınızı her zaman doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi genellikle kaşıntının doğrudan tedavisinde kullanılmaz. Sadece kaşıntıya neden olan bir kitle veya tümör varsa, cerrahi müdahale söz konusu olabilir.

Bu durumla yaşamak

Kaşıntıyla yaşamak zor olabilir. Gün içinde kaşıntıyı azaltmak için cildinizi düzenli nemlendirin, stresten uzak durmaya çalışın ve kaşımak yerine cildinize hafifçe vurabilirsiniz. Gece kaşıntısı için yatak odanızı serin tutun ve rahat kıyafetler giyinin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durma (stres kaşıntıyı artırabilir)
• Bol su için (günde en az 8 bardak)
• Sıcak ortamlardan ve aşırı terlemekten kaçının
• Sigara ve alkolden uzak durun (bazı cilt hastalıklarını kötüleştirebilir)

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme cilt sağlığını destekler. Anti-enflamatuar gıdalar (meyve, sebze, omega-3 yağ asitleri) faydalı olabilir. Egzersiz tercihen serin saatlerde yapılmalı ve sonrasında duş alınmalıdır. Egzersiz sırasında terleme kaşıntıyı tetikleyebilir, bu yüzden yanınıza hafif bir havlu alabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli kaşıntı, uykusuzluğa, stres ve kaygıya yol açabilir. Kaşıntı ve cilt sorunları nedeniyle sosyal hayattan çekilme hissi yaşanabilir. Bu duygular normaldir. Doktorunuzdan veya bir ruh sağlığı uzmanından destek almaktan çekinmeyin. Kendinize bu süreçte sabırlı olmanızı hatırlatın.

Önleme

Tamamen önlenemese de, cilt kuruluğuna bağlı kaşıntılar düzenli nemlendirme, doğru duş alışkanlıkları ve tetikleyicilerden kaçınarak büyük ölçüde önlenebilir. Alerjik kaşıntılar için bilinen alerjenlerden uzak durmak etkilidir.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur. Ancak altta yatan bir hastalık riskiniz varsa (örneğin karaciğer hastalığı), doktorunuz rutin kan testleri ile bu durumu erken fark edebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kaşımaya bağlı ciltte yaralar, enfeksiyonlar (bakteriyel veya mantar)
• Ciltte kalıcı renk değişiklikleri veya yara izleri
• Uyku bozukluğu, günlük aktivitelerde azalma, stres artışı
• Altta yatan bir hastalık varsa (örneğin karaciğer yetmezliği) tedavi edilmediğinde hastalığın ilerlemesi

Uzun vadeli görünüm

Kaşıntının çoğu zaman tedavisi mümkündür ve altta yatan neden bulunduğunda genellikle tamamen geçer. Kronik kaşıntılarda bile uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kontrol altına alınabilir. Erken teşhis ve doğru tedavi ile kaşıntılı cilt sorunlarının üstesinden gelmek mümkündür. Umudunuzu kaybetmeyin, doktorunuzla iş birliği içinde hareket edin.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.