When to seek care for period pain

Genel Bakış

Adet sancısı (dismenore), adet döneminde ortaya çıkan kramp tarzında ağrıdır. Bu ağrı genellikle kasık bölgesinde hissedilir ve bazen sırt veya bacaklara yayılabilir.

Evet, adet sancısı çok yaygındır. Adet gören kadınların yaklaşık %50-90'ı hayatlarının bir döneminde adet sancısı yaşar.

Ergenlikten menopoza kadar tüm adet gören kadınları etkileyebilir. Özellikle genç yaşlarda (20'li yaşlar) daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Alt karın bölgesinde kramp şeklinde ağrı
• Sırt ağrısı
• Bacaklara yayılan ağrı
• Bulantı ve kusma
• İshal veya kabızlık
• Baş ağrısı, yorgunluk
• Adet kanaması yoğunluğunda değişiklik

Çocuklarda belirtiler

• Adet görmeye yeni başlayan genç kızlarda ağrı sık görülür.
• Okul devamsızlığına yol açacak kadar şiddetli olabilir.
• Ağrıya mide bulantısı, baş dönmesi eşlik edebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaş ilerledikçe adet sancısı genellikle hafifler.
• Ancak 40 yaşından sonra başlayan şiddetli ağrı, altta yatan başka bir sağlık sorununa işaret edebilir.
• Rahim içi araç (spiral) kullanan kadınlarda ağrı daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Rahim kaslarının adet kanını dışarı atmak için güçlü bir şekilde kasılması
• Prostaglandin adı verilen kimyasalların fazla üretilmesi (bu kimyasallar ağrı ve iltihaba neden olur)
• Rahim içi araç (spiral) kullanımı
• Altta yatan sağlık sorunları, örneğin endometriozis (rahim iç tabakasının rahim dışında büyümesi), miyomlar (iyi huylu rahim tümörleri), polikistik over sendromu

Risk faktörleri

• Ailede şiddetli adet sancısı öyküsü
• Genç yaş (20 yaş altı)
• Sigara içmek
• Düzensiz adet döngüsü
• Aşırı kilolu veya zayıf olmak
• Stres ve kaygı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ağrı dayanılmaz boyutlardaysa
• Ağrıya ateş, titreme, anormal kanama eşlik ediyorsa
• Ağrı aniden başladıysa ve çok şiddetliyse (dış gebelik gibi acil durumları ekarte etmek için)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet sancısı her ay düzenli olarak yaşam kalitenizi etkiliyorsa
• Basit ağrı kesiciler ve dinlenme yeterli gelmiyorsa
• Ağrılarınız önceki yıllara göre belirgin şekilde arttıysa
• Adet dönemleriniz arasında veya cinsel ilişki sırasında da ağrı oluyorsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle tıbbi öykünüzü dinler ve fizik muayene yapar. Ağrınızın özellikleri, adet döngünüz ve diğer belirtiler hakkında sorular sorar.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene (rahim ve yumurtalıkların elle ve aletle kontrolü)
• Ultrason (karın veya vajinal yolla ultrasonografi)
• Kan testleri (enfeksiyon veya hormonal bozuklukları kontrol etmek için)
• Gerekirse laparoskopi (karın içini kamera ile görmek için yapılan cerrahi işlem)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz ağrınızın nedenini belirlemek için detaylı bir değerlendirme yapacaktır. Çoğu durumda altta yatan ciddi bir sorun bulunmaz ve sadece semptom yönetimi önerilir. Gerekirse sizi bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına yönlendirebilir.

Tedavi

Adet sancısının tedavisi, ağrının şiddetine ve altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda evde uygulanan yöntemler ve reçetesiz satılan ağrı kesiciler yeterli olur. Daha şiddetli vakalarda doktorunuz hormonal tedaviler veya başka seçenekler önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Sıcak su torbası veya sıcak havluyla kasıklarınıza sıcak uygulama yapın
• Hafif egzersizler (yürüyüş, yoga gibi) yapın
• Bol su için ve bitki çayları (papatya, zencefil gibi) tüketin
• Dinlenin ve stresten uzak durmaya çalışın
• Ağrılı bölgeye hafif masaj yapın veya rahatlama teknikleri deneyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrıyı azaltmak için genellikle steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ) grubundan bir ağrı kesici önerebilir. Bu ilaçlar prostaglandin üretimini azaltarak çalışır. Eğer ağrı devam ederse veya doğum kontrol ihtiyacı da varsa, doktorunuz doğum kontrol hapları gibi hormonal tedavileri değerlendirebilir. Bu tedaviler adet döngüsünü düzenler ve ağrıyı azaltır. Tedaviye başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer adet sancısı endometriozis, miyom veya polip gibi altta yatan bir hastalıktan kaynaklanıyorsa bu durumların tedavisi için cerrahi gerekebilir. Örneğin, endometriozis odaklarının temizlenmesi veya miyomların çıkarılması laparoskopik olarak yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

Adet sancısıyla yaşamak bazen zor olabilir, ancak çoğu kadın basit önlemlerle günlük hayatına devam edebilir. Ağrınız şiddetlendiğinde kendinize zaman ayırın ve dinlenin. İş yerinde veya okulda ağrınız olduğunda kısa bir mola vermekten çekinmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (özellikle yürüyüş, yüzme, pilates)
• Stresi yönetmek için meditasyon veya derin nefes egzersizleri deneyin
• Yeterli uyumaya özen gösterin
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Adet döneminiz yaklaşırken kafein ve tuz tüketimini azaltın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek adet ağrılarını hafifletebilir. Bol sebze ve meyve tüketin, omega-3 yağ asitleri (balık, ceviz) alın. Magnezyum ve kalsiyumdan zengin besinler (yeşil yapraklı sebzeler, badem, süt ürünleri) kas kramplarını azaltabilir. Düzenli egzersiz, kasları gevşetir ve kan dolaşımını artırarak ağrıyı hafifletir. Adet döneminden bir hafta önce başlayarak hafif tempolu yürüyüş yapmak faydalı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Şiddetli adet sancıları, yaşam kalitesini düşürebilir, kaygı ve depresyona yol açabilir. Sürekli ağrı çekmek, yorgunluk ve motivasyon kaybına neden olabilir. Bu duygular normaldir, ancak çözümü vardır. Ağrınız kontrol altına alındığında ruh haliniz de düzelecektir.

Önleme

Adet sancısını tamamen önlemek mümkün olmasa da, bazı yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli kontrollerle şiddetini azaltabilirsiniz. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve stres yönetimi, adet ağrılarının daha hafif geçmesine yardımcı olabilir.

Tarama programları

Düzenli kadın doğum muayeneleri (yılda bir kez) ve smear testi, altta yatan hastalıkların erken teşhisine yardımcı olur. Ayrıca aile hekiminize danışarak adet döngünüz hakkında bilgi verebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik pelvik ağrı (sürekli karın ağrısı)
• Anemi (kansızlık) gelişme riski
• İş veya okul devamsızlığına bağlı sosyal ve ekonomik sorunlar
• Kaygı ve depresyon gibi ruh sağlığı sorunları
• Altta yatan hastalıkların (endometriozis, miyom) ilerlemesi

Uzun vadeli görünüm

Adet sancısı tedavi edilebilir bir durumdur. Doğru tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle çoğu kadın ağrısız veya çok hafif ağrılı adet dönemleri geçirebilir. Altta yatan bir hastalık varsa, tedavi edildiğinde ağrı büyük ölçüde azalır. Umutlu olmak için her neden var; yalnız değilsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.