Rektal kanama için ne zaman doktora başvurmalı

Genel Bakış

Makattan kanama, anüs (makat) ya da rektumdan (kalın bağırsağın son kısmı) kan gelmesidir. Parlak kırmızı, koyu kırmızı veya siyah olabilir.

Evet, makattan kanama oldukça yaygındır. Birçok insan hayatının bir döneminde bu durumu yaşar.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak bazı nedenler yaşa göre daha sık görülür. Örneğin gençlerde daha çok hemoroid veya çatlak görülürken, ileri yaşta polip veya divertikülit daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Tuvalet kağıdında veya dışkıda parlak kırmızı kan görülmesi
• Dışkının üzerinde kan lekeleri
• Anüste kaşıntı, ağrı veya şişlik

Çocuklarda belirtiler

• Küçük çocuklarda genellikle kabızlık ve anüste küçük yırtıklar (anal fissür) nedeniyle olur.
• Kan bezde, dışkıda veya tuvalette görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha sık hemoroid (basur) veya divertikül hastalığı (kalın bağırsakta küçük keseciklerin iltihaplanması) görülür.
• Kolon (kalın bağırsak) kanseri riski yaşla arttığı için dikkatli olunmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Hemoroid (basur) – anüs çevresindeki şişmiş damarlar
• Anal fissür – anüs derisinde küçük bir yırtık
• Divertikülit – kalın bağırsakta küçük keseciklerin iltihaplanması
• Bağırsak polipleri (et benzeri oluşumlar) veya iltihabi bağırsak hastalığı (Crohn, ülseratif kolit)

Risk faktörleri

• Kabızlık veya aşırı ıkınma
• Uzun süre oturarak çalışmak
• Obezite (aşırı kilo)
• Ailede kolon kanseri öyküsü
• Yaş (50 yaş üstü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kanama şiddetliyse ve geçmiyorsa
• Şiddetli ağrı eşlik ediyorsa
• Baş dönmesi veya baygınlık hissediyorsanız hemen 112'yi arayın

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İlk kez fark edilen hafif kanama
• Birkaç gündür devam eden kanama
• Daha önce benzer bir durum yaşadıysanız ve şimdi tekrarlıyorsa

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Anüs ve rektumun içini görmek için parmakla muayene (rektal tuşe) yapabilir.

Yapılabilecek testler

• Dışkıda gizli kan testi
• Anoskopi veya sigmoidoskopi (küçük bir kamera ile rektum ve kalın bağırsağın alt kısmının incelenmesi)
• Kolonoskopi (tüm kalın bağırsağın kamerayla incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Çoğu test ağrısızdır veya hafif rahatsızlık verir. Kolonoskopi öncesinde bağırsak temizliği yapmanız gerekebilir. Doktorunuz size ayrıntılı bilgi verecektir.

Tedavi

Tedavi, kanamanın nedenine bağlıdır. Hafif vakalarda evde alınacak önlemler yeterli olabilirken, bazı durumlarda tıbbi müdahale gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol lifli beslenmek (meyve, sebze, tam tahıllar) ve bol su içmek
• Düzenli tuvalet alışkanlığı edinmek ve aşırı ıkınmaktan kaçınmak
• Sıcak oturma banyoları yapmak (ılık suda oturmak)
• Anüs bölgesini temiz ve kuru tutmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz hemoroid için kremler veya fitiller önerebilir. Anal fissür için yumuşatıcı merhemler kullanılabilir. İltihaplı bağırsak hastalığı gibi durumlar için ilaç tedavisi uygulanır. Kanayan polipler genellikle kolonoskopi sırasında alınır. Kesin tedavi planınızı doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, büyük hemoroidler veya ciddi yaralanmalar cerrahi müdahale gerektirebilir. Doktorunuz size cerrahi seçenekleri anlatacaktır.

Bu durumla yaşamak

Makattan kanama genellikle geçici bir durumdur. Altta yatan neden tedavi edildiğinde şikayetler kaybolur. Günlük yaşamınıza genellikle engel olmaz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kabızlığı önlemek için bol lifli gıdalar tüketin (meyve, sebze, tam tahıllar)
• Günde en az 8-10 bardak su için
• Uzun süre oturmaktan kaçının, sık sık kalkıp yürüyün

Diyet ve egzersiz

Liften zengin bir beslenme düzeni ve düzenli egzersiz yapmak bağırsak hareketlerini düzenler ve kabızlığı önler. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz (tempolu yürüyüş gibi) önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Makattan kanama endişe yaratabilir, çünkü insanlar genellikle kanser gibi ciddi hastalıklardan korkar. Ancak çoğu zaman basit nedenlerden kaynaklandığını bilmek rahatlatıcı olabilir. Endişelerinizi doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Her zaman önlenemese de, sağlıklı bağırsak alışkanlıkları ve yaşam tarzı değişiklikleri riski azaltabilir.

Aşılar

Bazı viral enfeksiyonlara bağlı kanamalar için aşı mevcuttur, ancak genel olarak makattan kanama için spesifik bir aşı yoktur.

Tarama programları

50 yaşından itibaren düzenli kolon kanseri taraması yaptırmak önemlidir. Ailede kolon kanseri öyküsü varsa taramaya daha erken başlanabilir. Sağlık Bakanlığı'nın tarama programlarına katılabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süreli kanama kansızlığa (anemi) yol açabilir
• Altta yatan ciddi bir hastalık (örneğin kanser) teşhis edilmezse ilerleyebilir

Uzun vadeli görünüm

Makattan kanamanın çoğu nedeni tedavi edilebilir ve ciddi değildir. Altta yatan neden ne olursa olsun, erken teşhis ve tedavi ile sonuçlar genellikle çok iyidir. Düzenli doktor kontrolleriyle sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.