Kilo kaybında ne zaman doktora başvurmalı?

Genel Bakış

İstenmeyen kilo kaybı, herhangi bir diyet veya egzersiz yapmadan vücut ağırlığının azalmasıdır. Bu durum bazen altta yatan bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Örneğin, 6-12 ay içinde vücut ağırlığının %5'inden fazlasını kaybetmek bir uyarı işareti olarak kabul edilir.

Evet, özellikle 65 yaş üstü bireylerde sık görülür. Ancak her yaşta ortaya çıkabilir.

Her yaştan kişiyi etkileyebilir; ancak kronik hastalığı olanlar, yaşlılar ve yalnız yaşayanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İştahsızlık
• Yorgunluk ve halsizlik
• Kas gücünde azalma

Çocuklarda belirtiler

• Büyüme geriliği
• Enerji düşüklüğü
• Okul başarısında düşüş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kas kaybı (sarkopeni)
• Düşme riskinde artış
• Bağışıklık sisteminde zayıflama

Nedenler

Ana nedenler

• Diyabet (şeker hastalığı)
• Tiroid bezinin aşırı çalışması
• Kronik enfeksiyonlar (verem gibi)
• Sindirim sistemi hastalıkları (Crohn, ülser gibi)
• Depresyon ve anksiyete
• Kanser (nadir durumlarda)

Risk faktörleri

• 65 yaş üstü olmak
• Kronik bir hastalığa sahip olmak
• Yalnız yaşamak
• Düzensiz beslenme alışkanlıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• 6-12 ay içinde vücut ağırlığınızın %5'inden fazlasını kaybettiyseniz
• Kilo kaybına şiddetli karın ağrısı, kanama veya yüksek ateş eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kilo kaybınız yavaş ama sürekliyse
• İştahsızlık, yorgunluk gibi belirtiler varsa
• Endişeleniyorsanız ve nedenini bilmiyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi geçmişinizi dinleyecek ve fizik muayene yapacaktır. Ardından kilo kaybının olası nedenlerini araştırmak için testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tam kan sayımı, şeker, tiroid hormonları)
• İdrar tahlili
• Görüntüleme yöntemleri (akciğer röntgeni, karın ultrasonu)
• Gerektiğinde endoskopi veya biyopsi

Randevunuzda neler beklenir

Test sonuçlarına göre doktorunuz sizi bir uzmana yönlendirebilir. Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. Sorularınızı doktorunuza sormaktan çekinmeyin.

Tedavi

Tedavi, kilo kaybına neden olan altta yatan hastalığa göre planlanır. Amaç, nedeni ortadan kaldırmak ve sağlıklı kiloya ulaşmaktır.

Evde kişisel bakım

• Küçük, sık öğünlerle beslenmek
• Enerji ve protein açısından zengin gıdalar tüketmek
• Bol su içmek
• Stresten uzak durmak ve dinlenmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, altta yatan nedene göre ilaç tedavisi, beslenme desteği veya başka tedaviler önerebilir. Örneğin, diyabet için insülin ayarlaması veya tiroid ilaçları düşünülebilir. Kesin tedavi planını doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda (örneğin tümör veya bağırsak tıkanıklığı gibi) cerrahi müdahale gerekebilir. Bu kararı doktorunuz sizinle birlikte değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Doktorunuzun önerdiği tedavi planını düzenli uygulamak önemlidir. Kilo kaybına neden olan durum kontrol altına alındığında genellikle yaşam kaliteniz artar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Dengeli beslenmeye özen göstermek
• Düzenli hafif egzersiz yapmak (doktor onayıyla)
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Uyku düzenine dikkat etmek

Diyet ve egzersiz

Beslenme uzmanı size özel bir program hazırlayabilir. Enerji ihtiyacınızı karşılayacak gıdalar tüketin. Egzersiz, kas kütlenizi korumanıza yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kilo kaybı endişe, üzüntü veya kaygıya yol açabilir. Eğer bu duygularla baş etmekte zorlanıyorsanız bir psikolog veya psikiyatristten destek alın. Acil durumda 112'yi arayın.

Önleme

Her durum önlenemez, ancak düzenli sağlık kontrolleri ve sağlıklı yaşam tarzı birçok nedeni erken fark etmenize yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Beslenme yetersizliği (malnütrisyon)
• Kas kaybı ve güçsüzlük
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması
• Düşme, kırık gibi kazalara yatkınlık

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile çoğu hasta sağlığına kavuşur. Altta yatan neden kontrol altına alındığında kilo kaybı durur ve hatta kilo alımı bile mümkün olabilir. Umutlu olmak için her zaman neden vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.