Kalp Ultrasonu (Transtorasik Ekokardiyografi)

Genel Bakış

Transtorasik ekokardiyografi (TTE), halk arasında kalp ultrasonu olarak bilinen bir görüntüleme testidir. 'Transtorasik' göğüs duvarından yapıldığı anlamına gelir. Doktorun göğsünüze yerleştirdiği küçük bir prob ses dalgaları gönderir ve kalbinizin hareketli görüntülerini oluşturur. Bu bir hastalık değil, kalbin yapısını ve çalışmasını değerlendiren ağrısız bir testtir. Kalp odacıkları, kapaklar, kalp kası ve kalbin çevresindeki sıvı hakkında bilgi verir. Radyasyon (X ışını) kullanılmaz.

Evet, çok yaygındır. Kalple ilgili en sık yapılan görüntüleme testlerinden biridir.

Her yaştan kişiye yapılabilir. Bebekler, çocuklar, yetişkinler ve ileri yaştaki kişiler dahil. Doktorunuz belirtiler, muayene bulguları veya bilinen bir kalp sorunu nedeniyle isterse uygulanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı veya eforla çabuk yorulma
• Göğüs ağrısı, çarpıntı veya kalpte ritim bozukluğu hissi
• Bacaklarda şişlik, özellikle akşamları artan ödem
• Doktorun dinlerken kalp üfürümü duyması
• Yüksek tansiyon, kalp krizi sonrası takip veya kalp yetmezliği izlemi
• Kalp kapak hastalığı veya doğuştan kalp sorunu takibi

Çocuklarda belirtiler

• Kalp üfürümü duyulması
• Bebekte emerken çabuk yorulma, yeterince kilo alamama
• Morarma, hızlı nefes alma veya sık akciğer enfeksiyonu
• Doğuştan kalp hastalığı tanısı olan çocukların takibi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşa bağlı kapak sertleşmesi veya kalp kası kalınlaşması şüphesi
• Nefes darlığı, halsizlik, baş dönmesi veya bayılma
• Bacaklarda şişlik ve kilo artışı
• Bilinen kalp yetmezliği veya ritim sorununun izlenmesi

Nedenler

Ana nedenler

• TTE bir testtir; kendisinin bir nedeni yoktur. Doktorunuzu bu teste yönlendiren durumlar arasında belirtiler, muayenede duyulan kalp üfürümü, anormal EKG (kalp elektrosu) veya bilinen kalp hastalığı bulunur.
• Kalp yetmezliği, kapak hastalığı, yüksek tansiyonun kalbe etkisi, doğuştan kalp sorunları ve kalp krizi sonrası takip gibi durumların değerlendirilmesinde kullanılır.
• Bazen de ameliyat öncesi kalp fonksiyonlarını görmek veya tedavinin işe yarayıp yaramadığını izlemek için istenir.

Risk faktörleri

• Testin kendisi için risk faktörü yoktur. Aşağıdaki durumlar kalp sorunu olasılığını artırabilir ve doktorun ekokardiyografi istemesine yol açabilir.
• Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol veya diyabet
• Sigara kullanımı
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• İleri yaş
• Daha önce kalp krizi, kalp yetmezliği, kapak hastalığı veya ritim bozukluğu geçirmiş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız varsa, nefes almak zorlaşıyorsa veya bayılacak gibi hissediyorsanız beklemeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.
• Nefes darlığı, bacak şişliği veya çarpıntı son günlerde belirgin şekilde arttıysa aynı gün doktorunuzla iletişime geçin.
• Yeni ateş, titreme ve kalp rahatsızlığı belirtileri varsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Muayenede kalp üfürümü duyulduysa
• Eforla yorulma, hafif nefes darlığı veya bacaklarda hafif şişlik varsa
• Bilinen kalp hastalığınızın düzenli kontrol zamanı geldiyse
• Ameliyat öncesi değerlendirme veya tedavinin etkisini izlemek için doktorunuz istediyse

Tanı

TTE'nin kendisi bir tanı testidir; yani bu inceleme sırasında kalp görüntüleri alınır. Kardiyoloji uzmanı veya eğitimli bir sağlık profesyoneli görüntüleri değerlendirir ve raporlar. Sonuç, belirtileriniz, muayeneniz ve diğer testlerle birlikte yorumlanır. Tek başına bir görüntü her zaman tanı anlamına gelmez.

Yapılabilecek testler

• Transtorasik ekokardiyografi (TTE)
• Elektrokardiyografi (EKG; kalbin elektrik kaydı)
• Kan tahlilleri
• Akciğer grafisi
• Efor testi veya stres ekokardiyografi (gerektiğinde)
• 24 saatlik ritim izleme (Holter) (gerektiğinde)
• Yemek borusundan yapılan ekokardiyografi (TEE) (nadiren, daha net görüntü gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Genellikle sırt üstü veya sol yanınıza yatarsınız. Göğsünüze küçük yapışkan elektrotlar yerleştirilebilir ve jel sürülür. Sağlık profesyoneli göğsünüzdeki belirli noktalara probu hafifçe bastırır; bu sırada basınç hissedebilirsiniz ama ağrı beklenmez. Bazen nefesinizi kısa süre tutmanız istenebilir. İşlem genellikle 20-45 dakika sürer. Sonuç genellikle hemen sözlü olarak özetlenmez; doktorunuz raporu değerlendirip sizinle paylaşır.

Tedavi

TTE bir tedavi değildir; kalbinizin durumunu anlamaya yardımcı olan bir testtir. Test sonucuna göre doktorunuz gerekirse yaşam tarzı değişiklikleri, ilaç tedavisi veya ileri değerlendirme önerebilir. Tedavi planı kişiye ve bulunan duruma göre değişir; bu nedenle sonuçları mutlaka doktorunuzla konuşun.

Evde kişisel bakım

• Testten önce özel bir hazırlık genellikle gerekmez; doktorunuz farklı bir şey söylemediyse normal şekilde yiyip içebilirsiniz.
• Rahat, önden açılabilen kıyafetler giyin.
• Göğüs bölgenizde yara, tahriş veya yeni bir cilt sorunu varsa sağlık ekibine söyleyin.
• Kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve varsa kalp pili gibi tıbbi cihazları bildirin.
• Test sırasında rahatsızlık veya endişe duyarsanız söylemekten çekinmeyin.

Tıbbi tedaviler

Test sonucunda bir kalp sorunu bulunursa tedavi, sorunun türüne ve ciddiyetine göre planlanır. Bu plan; düzenli takip, yaşam tarzı değişiklikleri, doktorunuzun uygun gördüğü ilaçlar ve bazı durumlarda girişimsel işlemler veya ameliyat içerebilir. İlaç adı, dozu veya markası burada yer almaz; tedavi kararı mutlaka doktorunuz tarafından kişiye özel verilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat herkes için gerekli değildir. Bazı kapak hastalıkları, doğuştan kalp sorunları veya kalp yetmezliğinin ileri evrelerinde doktorunuz kalp ameliyatı veya girişimsel işlem önerebilir. Bu karar, kardiyoloji ve kalp damar cerrahisi uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle verilir.

Bu durumla yaşamak

TTE sonrası genellikle iyileşme süreci yoktur; çoğu kişi aynı gün normal aktivitelerine dönebilir. Eğer test sonucunda bir kalp sorunu saptanırsa günlük yaşamınız doktorunuzun önerdiği takip ve tedavi planına göre şekillenir. Belirtilerinizi not etmek ve kontrolleri aksatmamak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin; içiyorsanız bırakmak için destek isteyin.
• Tansiyon, kolesterol ve kan şekerinizi düzenli kontrol ettirin.
• Doktorunuzun uygun gördüğü ölçüde düzenli hareket edin.
• Uyku düzeninize ve stres yönetimine önem verin.
• Alkol kullanımı konusunda doktorunuzun önerilerine uyun.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir beslenme düzeni genellikle sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, zeytinyağı ve yağsız proteinlere ağırlık verir; tuz ve işlenmiş gıdaları sınırlamak yararlı olabilir. Egzersiz konusunda acele etmeyin; size uygun tür ve süreyi doktorunuza veya fizyoterapiste sorun. Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya baş dönmesi olursa egzersizi bırakıp sağlık ekibine danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Test öncesi veya sonuç beklerken endişe, gerginlik ya da korku hissetmek çok normaldir. Bu duygular çoğu zaman geçicidir. Sorularınızı sağlık ekibine sormak, yanınızda güvendiğiniz birini getirmek ve sonuçları doktorunuzla konuşmak kaygıyı azaltabilir. Kaygınız günlük yaşamınızı belirgin şekilde etkiliyorsa bir sağlık profesyonelinden destek isteyin. Kendinize zarar verme düşüncesi varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

TTE'nin kendisi önlenmesi gereken bir hastalık değildir; doktorunuz gerekli gördüğünde yapılan bir testtir. Ancak testin araştırdığı kalp sorunlarının bir kısmı, kalp dostu yaşam alışkanlıkları ve düzenli sağlık kontrolleriyle daha iyi yönetilebilir.

Aşılar

Doktorunuz, kalp sağlığınızı korumak için mevsimsel grip ve zatürre gibi aşıları önerebilir. Hangi aşının size uygun olduğunu aile hekiminize veya kardiyoloji uzmanınıza sorun. Sağlık Bakanlığı'nın güncel önerilerini ve kişisel değerlendirmenizi birlikte dikkate alın.

Tarama programları

Yüksek tansiyon, kolesterol ve diyabet gibi durumlar için düzenli sağlık kontrolleri önemlidir. Ekokardiyografi herkes için rutin bir tarama testi değildir; gerekip gerekmediğine doktorunuz belirti, muayene ve risk durumunuza göre karar verir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• TTE ile araştırılan bir kalp sorunu fark edilmez veya izlenmezse kalp yetmezliği belirtileri ilerleyebilir (nefes darlığı, yorgunluk, bacak şişliği).
• Kalp kapak sorunları zamanla daha belirgin hale gelebilir.
• Ritim bozuklukları veya bayılma riski artabilir.
• Bazı durumlarda kalp kası veya kalbin çevresindeki sıvı ile ilgili sorunlar ilerleyebilir.

Uzun vadeli görünüm

TTE güvenli ve ağrısız bir testtir; çoğu kişi için ciddi bir risk taşımaz. Eğer bir kalp sorunu bulunursa, erken fark edilmesi ve düzenli takip çoğu zaman olumlu sonuçlar sağlar. Birçok kişi uygun tedavi ve yaşam tarzı desteğiyle iyi bir yaşam sürdürebilir. Sonuçlarınızı ve takip planınızı doktorunuzla açıkça konuşun.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.