Hidup dengan Satu Buah Pinggang

Gambaran keseluruhan

Keadaan di mana seseorang hanya mempunyai satu buah pinggang yang berfungsi. Ini boleh berlaku sejak lahir (tiada buah pinggang sebelah lagi) atau selepas pembedahan membuang buah pinggang akibat penyakit atau pendermaan. Satu buah pinggang yang sihat cukup untuk menjalani kehidupan normal.

Keadaan ini agak biasa. Kira-kira 1 dalam 1,000 orang lahir dengan satu buah pinggang. Ramai juga yang menjalani pembedahan membuang buah pinggang akibat penyakit atau untuk pendermaan.

Boleh berlaku kepada sesiapa sahaja. Ada yang lahir dengan satu buah pinggang, ada yang kehilangannya akibat penyakit seperti kanser atau batu karang, atau sebagai penderma organ.

Gejala

Gejala biasa

• Kebanyakan orang dengan satu buah pinggang tidak mempunyai gejala jika buah pinggang yang tinggal berfungsi dengan baik.
• Jika ada masalah, mungkin ada sakit pinggang, bengkak, atau perubahan dalam kencing.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak yang lahir dengan satu buah pinggang mungkin tidak menunjukkan sebarang gejala. Pemeriksaan ultrabunyi semasa hamil atau selepas lahir boleh mengesannya.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Warga emas mungkin lebih mudah mengalami penurunan fungsi buah pinggang. Gejala seperti keletihan, bengkak kaki, atau kerap kencing pada waktu malam perlu diberi perhatian.

Punca

Punca utama

• Lahir dengan satu buah pinggang sahaja (agenesis buah pinggang unilateral)
• Pembedahan membuang buah pinggang (nefrektomi) akibat kanser, kecederaan, atau penyakit lain
• Pendermaan buah pinggang
• Buah pinggang yang tidak berfungsi sepenuhnya di satu sisi (atrofi buah pinggang)

Faktor risiko

• Sejarah keluarga dengan masalah buah pinggang
• Penyakit yang memerlukan pembedahan buah pinggang, seperti kanser buah pinggang atau batu karang yang teruk
• Kecederaan teruk pada buah pinggang
• Pilihan untuk menderma buah pinggang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit pinggang atau perut yang teruk
• Kencing berdarah atau tidak kencing langsung
• Demam dengan sakit pinggang
• Bengkak muka atau kaki secara tiba-tiba

Buat temujanji rutin jika:

• Pemeriksaan tahunan termasuk ujian darah dan air kencing untuk memantau fungsi buah pinggang
• Kawalan tekanan darah secara berkala
• Jika anda merancang untuk hamil, dapatkan nasihat doktor

Diagnosis

Diagnosis selalunya dibuat melalui ujian pengimejan seperti ultrabunyi, CT scan, atau MRI yang menunjukkan hanya satu buah pinggang atau buah pinggang yang tidak berfungsi. Ujian darah dan air kencing juga dilakukan untuk menilai fungsi buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah (kreatinin, urea) untuk mengukur fungsi buah pinggang
• Ujian air kencing untuk mengesan protein atau darah
• Ultrabunyi, CT scan, atau MRI untuk melihat bentuk dan saiz buah pinggang
• Ujian tekanan darah

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis biasanya tidak menyakitkan. Anda mungkin diminta berpuasa sebelum ujian darah. Doktor akan menerangkan keputusan dan mencadangkan pemeriksaan susulan.

Rawatan

Rawatan utama adalah menjaga kesihatan buah pinggang yang tinggal. Tiada ubat khusus diperlukan melainkan jika ada masalah lain seperti tekanan darah tinggi atau penyakit buah pinggang yang mendasar.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air secukupnya setiap hari (kira-kira 6-8 gelas)
• Kawal tekanan darah dengan pemakanan sihat dan aktiviti fizikal
• Elakkan pengambilan ubat tahan sakit tanpa preskripsi, terutamanya ubat anti-radang bukan steroid (NSAIDs) seperti ibuprofen
• Berhenti merokok dan hadkan alkohol
• Pantau berat badan dan jaga pemakanan seimbang

Rawatan perubatan

Jika ada tekanan darah tinggi, doktor mungkin menetapkan ubat untuk mengawalnya. Jika fungsi buah pinggang menurun, rawatan akan fokus melambatkan perkembangan penyakit, termasuk kawalan diabetes dan pemakanan rendah garam. Dalam kes kegagalan buah pinggang, pilihan rawatan termasuk dialisis atau pemindahan buah pinggang.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan membuang buah pinggang biasanya dilakukan sebelum diagnosis 'satu buah pinggang'. Jika anda dilahirkan dengan satu buah pinggang, tiada pembedahan diperlukan. Jika buah pinggang yang tinggal bermasalah, rawatan akan disesuaikan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan satu buah pinggang selalunya normal. Anda perlu menjaga kesihatan am dan mengelakkan aktiviti yang boleh mencederakan buah pinggang, seperti sukan lasak tanpa perlindungan. Bawa kad atau gelang perubatan yang menyatakan anda mempunyai satu buah pinggang.

Tip gaya hidup

• Elakkan ubat-ubatan yang boleh merosakkan buah pinggang
• Kekal aktif secara fizikal dengan senaman sederhana
• Jaga berat badan sihat
• Kawal tekanan darah dan gula dalam darah

Diet dan senaman

Amalkan pemakanan seimbang dengan kurang garam, lemak tepu, dan gula. Makan banyak buah-buahan, sayur-sayuran, dan bijirin penuh. Hadkan makanan diproses. Senaman seperti berjalan, berenang, atau berbasikal adalah baik. Rujuk doktor sebelum memulakan program senaman baru.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Mempunyai satu buah pinggang mungkin menimbulkan kebimbangan, tetapi ingat bahawa ramai orang menjalani kehidupan sepenuhnya. Jika anda rasa cemas atau tertekan, bercakap dengan doktor atau kaunselor. Sokongan keluarga dan rakan juga penting.

Pencegahan

Keadaan lahir dengan satu buah pinggang tidak boleh dicegah. Namun, jika anda mempunyai satu buah pinggang, anda boleh mencegah kerosakan selanjutnya dengan menjaga kesihatan buah pinggang yang tinggal. Elakkan faktor risiko seperti merokok, tekanan darah tinggi, dan diabetes.

Vaksin

Vaksinasi seperti vaksin selesema dan pneumokokal adalah disyorkan untuk mengurangkan risiko jangkitan yang boleh menjejaskan buah pinggang. Rujuk doktor untuk jadual vaksin yang sesuai.

Program saringan

Pemeriksaan fungsi buah pinggang secara berkala adalah penting, terutamanya jika anda mempunyai penyakit lain seperti diabetes atau tekanan darah tinggi. Ujian darah dan air kencing tahunan disyorkan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Penurunan fungsi buah pinggang yang boleh menyebabkan kegagalan buah pinggang
• Tekanan darah tinggi yang tidak terkawal
• Penyakit buah pinggang kronik
• Protein dalam air kencing (proteinuria)

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang yang mempunyai satu buah pinggang yang sihat boleh menjalani kehidupan yang normal dan aktif. Dengan penjagaan yang betul dan pemeriksaan berkala, risiko komplikasi dapat diminimumkan. Jika satu buah pinggang rosak, pilihan rawatan seperti dialisis atau pemindahan boleh membantu. Sentiasa berunding dengan doktor untuk nasihat peribadi.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.