Demam dan Buah Pinggang: Panduan Lengkap

Gambaran keseluruhan

Demam yang berkaitan dengan buah pinggang biasanya menandakan jangkitan pada buah pinggang, yang dikenali sebagai pyelonephritis. Ini adalah jangkitan kuman yang serius dan memerlukan rawatan segera.

Jangkitan buah pinggang adalah agak biasa, terutamanya di kalangan wanita. Di Malaysia, ia merupakan salah satu sebab utama lawatan ke klinik dan hospital.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada wanita, orang yang mempunyai masalah saluran kencing, pesakit kencing manis, dan mereka yang mempunyai sistem imun yang lemah.

Gejala

Gejala biasa

• Demam tinggi (lebih 38.5°C)
• Menggigil dan berpeluh
• Sakit di bahagian pinggang atau belakang
• Loya dan muntah
• Kerap kencing atau sakit semasa kencing
• Air kencing keruh atau berbau busuk

Gejala pada kanak-kanak

• Demam tanpa sebab yang jelas
• Muntah
• Tidak mahu makan
• Cepat marah atau menangis
• Kencing yang berbau busuk

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Demam ringan atau suhu badan rendah
• Kekeliruan atau perubahan mental
• Lemah dan letih
• Sukar untuk bergerak
• Kehilangan selera makan

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman (bakteria) yang naik dari saluran kencing bawah ke buah pinggang
• Bakteria Escherichia coli (E. coli) adalah punca paling biasa

Faktor risiko

• Jantina wanita (saluran kencing lebih pendek)
• Kehamilan
• Masalah saluran kencing seperti batu karang atau pembesaran prostat
• Kencing manis
• Sistem imun yang lemah
• Penggunaan kateter kencing dalam tempoh lama

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Demam tinggi dengan sakit pinggang yang teruk
• Muntah berterusan
• Tanda-tanda dehidrasi seperti mulut kering dan kurang kencing
• Kekeliruan atau perubahan tingkah laku

Buat temujanji rutin jika:

• Demam ringan yang berlarutan
• Kerap kencing atau sakit ketika kencing
• Air kencing keruh atau berbau busuk

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan anda, melakukan pemeriksaan fizikal, dan memeriksa suhu badan. Mereka mungkin mengetuk bahagian belakang untuk memeriksa kesakitan buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalysis) untuk mengesan jangkitan
• Kultur air kencing untuk mengenal pasti jenis bakteria
• Ujian darah untuk memeriksa fungsi buah pinggang dan tanda jangkitan
• Imbasan seperti ultrasound atau CT scan jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis biasanya cepat. Anda mungkin perlu memberikan sampel air kencing dan menjalani ujian darah. Keputusan dapat diperoleh dalam beberapa jam hingga sehari. Doktor akan menerangkan hasil dan rawatan yang sesuai.

Rawatan

Rawatan utama untuk jangkitan buah pinggang adalah antibiotik untuk membunuh bakteria. Anda mungkin perlu dimasukkan ke hospital jika jangkitan teruk. Rawatan awal adalah penting untuk mengelakkan komplikasi.

Penjagaan diri di rumah

• Minum banyak air untuk membantu membuang kuman
• Rehat yang cukup
• Gunakan ubat demam seperti paracetamol jika demam (ikut arahan doktor)
• Elakkan alkohol dan kafein yang boleh merengsakan pundi kencing

Rawatan perubatan

Doktor akan menetapkan antibiotik yang sesuai berdasarkan jenis bakteria. Anda perlu mengambil antibiotik sepenuhnya walaupun berasa lebih baik. Untuk jangkitan teruk, antibiotik mungkin diberikan melalui suntikan di hospital. Anda juga mungkin menerima cecair intravena untuk mengelakkan dehidrasi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan kecuali jika ada komplikasi seperti abses buah pinggang atau batu karang yang besar. Doktor akan membincangkan pilihan jika perlu.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas rawatan, kebanyakan orang pulih sepenuhnya dalam 1-2 minggu. Anda perlu mengambil antibiotik seperti yang diarahkan dan kembali untuk pemeriksaan susulan untuk memastikan jangkitan sembuh.

Tip gaya hidup

• Minum sekurang-kurangnya 8 gelas air sehari
• Kencing sebaik sahaja terasa perlu
• Jaga kebersihan diri, terutamanya selepas menggunakan tandas
• Elakkan semburan kebersihan yang boleh merengsa

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan banyak buah-buahan dan sayur-sayuran. Elakkan makanan yang tinggi garam dan gula. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu meningkatkan sistem imun.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi jangkitan serius boleh menyebabkan tekanan dan kebimbangan. Jika anda berasa cemas atau tertekan, jangan malu untuk mendapatkan sokongan daripada keluarga, rakan, atau kaunselor. Ingat, kesihatan mental sama penting dengan kesihatan fizikal.

Pencegahan

Banyak jangkitan buah pinggang boleh dicegah dengan menjaga kebersihan dan kesihatan saluran kencing. Minum air yang mencukupi, kencing sebaik sahaja perlu, dan bersihkan dari depan ke belakang selepas menggunakan tandas. Wanita hamil perlu mendapatkan rawatan awal untuk jangkitan saluran kencing.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk jangkitan buah pinggang, tetapi vaksin seperti influenza dan pneumokokal boleh membantu mengurangkan risiko jangkitan sistemik.

Program saringan

Pemeriksaan rutin untuk jangkitan saluran kencing disarankan untuk kumpulan berisiko tinggi seperti wanita hamil. Bincang dengan doktor anda jika anda perlu ujian air kencing secara berkala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang kekal
• Penyebaran jangkitan ke dalam darah (sepsis) yang boleh mengancam nyawa
• Pembentukan abses di buah pinggang
• Tekanan darah tinggi kronik akibat kerosakan buah pinggang

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang cepat dan tepat, kebanyakan orang pulih sepenuhnya tanpa masalah jangka panjang. Namun, adalah penting untuk mendapatkan rawatan awal untuk mengelakkan komplikasi. Jika anda mengikuti nasihat doktor dan menjaga kesihatan buah pinggang, risiko berulang dapat dikurangkan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.