Pembesaran Tonsil dan Adenoid pada Kanak-Kanak

Gambaran keseluruhan

Pembesaran tonsil dan adenoid adalah keadaan apabila tisu pertahanan badan di belakang tekak dan hidung menjadi besar. Tisu ini boleh menghalang saluran pernafasan, terutamanya apabila anak baring kerana graviti menyebabkan tisu jatuh ke belakang tekak. Ini menyebabkan gejala seperti berdengkur, sukar bernafas, atau tidur terganggu.

Sangat biasa berlaku pada kanak-kanak, terutamanya di antara umur 3 hingga 7 tahun.

Boleh menjejaskan semua kanak-kanak, tetapi lebih kerap berlaku pada peringkat prasekolah dan sekolah rendah.

Gejala

Gejala biasa

• Berdengkur dengan kuat
• Bernafas melalui mulut
• Sukar bernafas semasa tidur
• Bunyi nafas kasar atau seperti tersedak

Gejala pada kanak-kanak

• Anak sering terbangun di tengah malam
• Tidur dalam keadaan duduk kerana sukar baring
• Sakit tekak berulang
• Telinga kerap dijangkiti
• Bunyi pernafasan seperti berdengkur atau tersedak

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus atau bakteria yang menyebabkan tonsil dan adenoid membengkak
• Reaksi alahan yang menyebabkan keradangan berulang
• Faktor genetik – keadaan ini boleh berlaku dalam keluarga

Faktor risiko

• Umur muda (3 hingga 7 tahun)
• Pendedahan kepada asap rokok di rumah
• Sejarah keluarga dengan tonsil atau adenoid besar
• Jangkitan tekak atau telinga yang kerap

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Anak sukar bernafas
• Anak tidak boleh menelan
• Bibir atau kuku menjadi kebiruan

Buat temujanji rutin jika:

• Berdengkur setiap malam selama beberapa minggu
• Sakit tekak berulang lebih daripada lima kali dalam setahun
• Pertumbuhan atau berat badan terganggu akibat sukar makan

Diagnosis

Doktor akan menanya sejarah kesihatan dan memeriksa tekak, hidung, serta telinga anak. Dalam sesetengah keadaan, ujian tidur diperlukan untuk mengukur pernafasan semasa tidur.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal – doktor melihat saiz tonsil di dalam tekak
• X-ray atau nasoendoskopi – untuk melihat saiz adenoid di belakang hidung
• Ujian tidur (polysomnografi) – untuk mengukur tahap pernafasan dan kualiti tidur

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan ini tidak menyakitkan. Doktor mungkin menggunakan alat kecil dengan kamera untuk melihat hidung dan tekak. Anak mungkin rasa sedikit tidak selesa, tetapi ia cepat selesai.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca, umur anak, dan keterukan gejala. Sesetengah keadaan boleh pulih sendiri, tetapi yang teruk memerlukan bantuan perubatan.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan anak minum banyak air
• Gunakan pelembap udara di bilik tidur
• Elakkan pendedahan kepada asap rokok
• Bersihkan hidung dengan semburan air garam jika disyorkan doktor
• Tidur di sisi atau angkat kepala sedikit untuk memudahkan pernafasan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat untuk mengurangkan keradangan atau merawat jangkitan. Semua ubat harus diberikan mengikut arahan doktor atau ahli farmasi. Sila bertanya kepada doktor tentang pilihan yang sesuai untuk anak anda.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Jika pembesaran menyebabkan masalah pernafasan teruk, tidur terganggu, atau jangkitan berulang, doktor boleh mencadangkan pembedahan membuang tonsil atau adenoid. Keputusan ini dibuat selepas perbincangan teliti dengan pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Pantau pernafasan anak semasa tidur dan pastikan persekitaran tidur selesa. Ajar anak memberitahu jika tekak terasa sakit atau susah bernafas.

Tip gaya hidup

• Pastikan bilik tidur bebas asap dan habuk
• Gunakan pelembap udara untuk mengelakkan tekak kering
• Berikan makanan lembut jika tekak sakit
• Amalkan kebersihan tangan untuk mengurangkan jangkitan

Diet dan senaman

Berikan makanan berkhasiat dan banyak air. Galakkan aktiviti fizikal yang ringan; elakkan terlalu penat jika anak sedang tidak sihat.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Keadaan ini boleh mengganggu tidur dan menyebabkan anak mudah marah atau sukar fokus di sekolah. Ibu bapa perlu bersabar dan memberi sokongan emosi.

Pencegahan

Pembesaran tonsil dan adenoid tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan risiko jangkitan dengan membasuh tangan dan menjaga kesihatan umum.

Vaksin

Mengikuti jadual imunisasi negara seperti yang disarankan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia boleh membantu mencegah jangkitan yang menyebabkan pembesaran tonsil.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk keadaan ini, tetapi pemeriksaan kesihatan berkala boleh membantu mengesan masalah lebih awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Gangguan tidur yang berterusan boleh menjejaskan pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak
• Jangkitan telinga berulang boleh menjejaskan pendengaran
• Masalah pernafasan yang teruk boleh menyebabkan kekurangan oksigen dalam badan

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai, kebanyakan kanak-kanak akan menunjukkan peningkatan dalam tempoh beberapa minggu hingga bulan. Pembedahan jika diperlukan biasanya memberikan hasil yang sangat baik dan membantu anak tidur lena serta bertenaga.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.