Osteoporosis dan Sakit Tulang pada Waktu Malam

Gambaran keseluruhan

Osteoporosis adalah keadaan di mana tulang menjadi rapuh dan mudah patah. Ia sering dipanggil penyakit senyap kerana kebanyakan orang tidak tahu mereka mengalaminya sehingga tulang patah. Pada waktu malam, sesetengah orang dengan osteoporosis mungkin mengalami sakit tulang atau belakang, terutamanya jika terdapat keretakan kecil pada tulang belakang.

Ya, osteoporosis sangat lazim di Malaysia dan di seluruh dunia, terutamanya dalam kalangan orang dewasa yang berumur 50 tahun ke atas. Ia merupakan masalah kesihatan awam yang memberi kesan kepada jutaan orang.

Ia paling biasa menyerang wanita selepas menopaus, tetapi lelaki dan orang muda juga boleh terjejas, terutamanya jika mereka mempunyai faktor risiko seperti kekurangan kalsium, sejarah keluarga, atau mengambil ubat steroid.

Gejala

Gejala biasa

• Tidak ada gejala pada peringkat awal (penyakit senyap)
• Sakit belakang atau tulang yang bertambah pada waktu malam atau semasa berehat
• Kehilangan ketinggian secara beransur-ansur
• Postur badan membongkok
• Tulang patah walaupun hanya jatuh sedikit atau terhentak kecil

Gejala pada kanak-kanak

• Osteoporosis pada kanak-kanak jarang berlaku, tetapi jika ada, kanak-kanak mungkin mengalami sakit tulang, mudah patah, atau masalah pertumbuhan.
• Ibu bapa perlu membawa anak berjumpa doktor jika mereka kerap patah tulang tanpa sebab yang jelas.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Warga emas lebih berisiko mengalami keretakan tulang belakang yang boleh menyebabkan sakit belakang teruk yang bertambah semasa tidur.
• Ruang tulang yang mengecut juga boleh menyebabkan ketinggian menurun dan kesukaran bergerak.

Punca

Punca utama

• Kehilangan kalsium dan mineral lain daripada tulang apabila usia meningkat
• Perubahan hormon selepas menopaus pada wanita
• Kekurangan vitamin D yang membantu penyerapan kalsium
• Penyakit lain atau ubat-ubatan yang melemahkan tulang

Faktor risiko

• Wanita terutamanya selepas menopaus
• Berumur 50 tahun ke atas
• Sejarah keluarga mengalami osteoporosis
• Berat badan rendah atau kurus
• Merokok dan minum alkohol berlebihan
• Kurang aktif atau tidak bersenam
• Mengambil ubat steroid dalam jangka masa panjang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit belakang teruk yang datang secara tiba-tiba
• Sakit selepas jatuh sehingga tidak boleh bergerak
• Kebas atau lemah pada kaki

Buat temujanji rutin jika:

• Anda berumur 50 tahun ke atas dan ingin menjalani pemeriksaan ketumpatan tulang
• Anda mengalami hilang ketinggian lebih daripada 4 cm
• Anda sering patah tulang dengan kecederaan ringan

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan keluarga, dan menjalankan pemeriksaan fizikal. Ujian ketumpatan tulang adalah cara paling tepat untuk mengetahui sama ada tulang anda lemah.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian imbasan ketumpatan tulang (DEXA) — satu imbasan yang pantas dan tanpa sakit untuk mengukur kekuatan tulang
• X-ray tulang jika terdapat tanda-tanda keretakan
• Ujian darah untuk memeriksa tahap kalsium, vitamin D, dan fungsi buah pinggang

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa ujian DEXA, anda akan berbaring di atas meja khas sementara mesin mengimbas tulang anda. Ujian ini mengambil masa kira-kira 10 hingga 15 minit. Doktor akan membincangkan keputusan dan risiko keretakan anda.

Rawatan

Rawatan osteoporosis bertujuan untuk menguatkan tulang dan mengurangkan risiko patah. Doktor akan menyesuaikan rawatan mengikut umur, kesihatan anda, dan keputusan ujian.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan pengambilan kalsium dan vitamin D yang mencukupi melalui makanan dan minuman
• Lakukan senaman ringan seperti berjalan kaki, senaman keseimbangan, dan angkat berat yang selamat
• Elakkan merokok dan hadkan pengambilan alkohol
• Pastikan rumah anda bebas daripada halangan untuk mengelakkan jatuh
• Dapatkan tidur yang cukup dan gunakan bantal yang selesa untuk mengurangkan sakit malam

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat-ubatan yang membantu mengurangkan kehilangan tulang atau menguatkan tulang. Terapi penggantian hormon juga boleh dipertimbangkan untuk wanita selepas menopaus. Ubat-ubatan ini hanya boleh diambil dengan nasihat doktor, dan rawatan biasanya memakan masa beberapa tahun.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan mungkin diperlukan jika osteoporosis menyebabkan keretakan teruk, terutamanya pada pinggul atau tulang belakang. Doktor hanya akan mencadangkan pembedahan jika rawatan lain tidak membantu atau jika keretakan menjejaskan keupayaan anda bergerak.

Hidup dengan keadaan ini

Anda masih boleh menjalani kehidupan yang aktif. Yang penting ialah sentiasa berhati-hati semasa bergerak, elakkan mengangkat barang berat, dan pastikan persekitaran anda selamat untuk mengurangkan risiko jatuh.

Tip gaya hidup

• Bersukan atau berjalan secara tetap untuk mengekalkan kekuatan otot dan tulang
• Amalkan diet seimbang dengan sumber kalsium seperti susu, ikan, tauhu, dan sayur-sayuran hijau
• Dapatkan cahaya matahari pagi untuk vitamin D, tetapi gunakan pelindung matahari
• Periksa penglihatan secara berkala supaya tidak mudah jatuh

Diet dan senaman

Pastikan anda mengambil kalsium yang mencukupi, kira-kira 1000 hingga 1200mg sehari, tetapi jumlah ini perlu disahkan oleh doktor. Senaman seperti berjalan, menari, dan senaman rintangan ringan dapat membantu menguatkan tulang. Bercakap dengan ahli fisioterapi sebelum memulakan program senaman baru.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan osteoporosis boleh membuat sesetengah orang berasa takut atau sedih, terutamanya selepas patah tulang. Ingatlah bahawa anda tidak bersendirian. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau kaunselor boleh membantu. Jika anda berasa sangat sedih atau cemas, minta bantuan doktor atau kaunselor.

Pencegahan

Osteoporosis boleh dicegah atau diperlahankan dengan diet yang baik, senaman yang kerap, dan menjauhi tabiat berisiko seperti merokok. Ia tidak mungkin dapat dipulihkan sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan risiko keretakan.

Program saringan

Bagi wanita berumur 65 tahun ke atas, dan lelaki berumur 70 tahun ke atas, pemeriksaan ketumpatan tulang disarankan. Anda mungkin perlu pemeriksaan lebih awal jika anda mempunyai faktor risiko. Tanyakan kepada doktor mengikut panduan Kementerian Kesihatan Malaysia.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Keretakan tulang, terutamanya di pinggul, tulang belakang, dan pergelangan tangan
• Sakit kronik yang berlarutan
• Kehilangan ketinggian dan postur badan membongkok
• Kesukaran bergerak dan hilang keupayaan untuk hidup sendiri

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai, kebanyakan orang dengan osteoporosis masih boleh menjalani kehidupan yang aktif dan bebas. Keretakan tidak semestinya berlaku jika anda menjaga kesihatan tulang dan mengurangkan risiko jatuh. Teruskan berjumpa doktor untuk pemantauan dan nasihat.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.