Rotavirus vaccine

Gambaran keseluruhan

Rotavirus adalah sejenis virus yang menyebabkan cirit-birit yang teruk, muntah-muntah, dan demam pada bayi dan kanak-kanak kecil. Vaksin rotavirus adalah suntikan atau titisan yang diberikan kepada bayi untuk melindungi mereka daripada penyakit ini.

Ya, rotavirus adalah sangat biasa. Hampir semua kanak-kanak akan dijangkiti sekurang-kurangnya sekali sebelum mereka berumur 5 tahun. Vaksinasi membantu mengurangkan kes teruk.

Rotavirus terutamanya menyerang bayi dan kanak-kanak kecil, biasanya antara umur 6 bulan hingga 2 tahun. Orang dewasa juga boleh dijangkiti, tetapi biasanya gejala lebih ringan.

Gejala

Gejala biasa

• Cirit-birit berair yang kerap
• Muntah-muntah
• Demam
• Sakit perut

Gejala pada kanak-kanak

• Cirit-birit yang teruk boleh menyebabkan dehidrasi (kekurangan air dalam badan)
• Keletihan dan lemah
• Kencing kurang daripada biasa
• Mulut dan bibir kering

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala biasanya lebih ringan seperti cirit-birit ringan
• Mungkin tidak demam atau muntah
• Risiko dehidrasi lebih rendah tetapi masih boleh berlaku

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus rotavirus yang merebak melalui najis orang yang dijangkiti
• Sentuhan dengan permukaan yang tercemar (contohnya mainan, tandas, atau tangan yang tidak bersih)

Faktor risiko

• Tidak mendapat vaksin rotavirus
• Menghadiri pusat jagaan kanak-kanak atau taska
• Kebersihan tangan yang kurang baik
• Sistem imun yang lemah

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Tanda-tanda dehidrasi seperti mulut kering, tiada air mata, atau kencing kurang
• Muntah atau cirit-birit yang teruk sehingga kanak-kanak tidak dapat menahan cecair
• Lesu atau tidak responsif

Buat temujanji rutin jika:

• Untuk mendapatkan vaksin rotavirus mengikut jadual imunisasi yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia

Diagnosis

Doktor biasanya boleh mendiagnosis rotavirus berdasarkan gejala dan pemeriksaan fizikal. Kadang-kadang sampel najis dihantar ke makmal untuk mengesahkan kehadiran virus.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian najis untuk mengesan antigen rotavirus (biasanya hanya dilakukan jika perlu untuk pengesahan)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Jika anak anda dibawa berjumpa doktor kerana cirit-birit dan muntah, doktor akan menimbang, memeriksa tanda dehidrasi, dan mungkin bertanya tentang pergerakan usus. Biasanya tiada ujian khas diperlukan.

Rawatan

Tiada rawatan khusus untuk membunuh virus rotavirus. Rawatan bertujuan untuk menggantikan cecair yang hilang dan mencegah dehidrasi.

Penjagaan diri di rumah

• Berikan cecair rehidrasi oral (garam dan gula dalam air) sekerap mungkin
• Teruskan penyusuan susu ibu jika bayi masih menyusu
• Beri makanan yang mudah dicerna seperti bubur atau pisang
• Pastikan kanak-kanak berehat dengan secukupnya

Rawatan perubatan

Dalam kes dehidrasi yang teruk, doktor mungkin memberikan cecair melalui tiub ke dalam urat (IV) di hospital. Ubat-ubatan seperti antipiretik (penurun demam) boleh diberikan untuk demam, tetapi secara umum ubat antivirus tidak digunakan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan tidak diperlukan untuk jangkitan rotavirus.

Hidup dengan keadaan ini

Setelah pulih, kanak-kanak boleh kembali ke aktiviti normal. Penting untuk menjaga kebersihan tangan dan persekitaran untuk mengelak jangkitan kepada orang lain.

Tip gaya hidup

• Amalkan mencuci tangan dengan sabun selepas ke tandas dan sebelum makan
• Bersihkan mainan dan permukaan yang kerap disentuh dengan air sabun
• Elakkan berkongsi tuala atau peralatan makan dengan orang yang sakit

Diet dan senaman

Pemakanan biasa boleh diteruskan setelah cirit-birit berhenti. Pastikan minum air kosong yang mencukupi. Aktiviti fizikal ringan boleh dilakukan semula setelah kanak-kanak berasa sihat.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menjaga anak yang sakit boleh menyebabkan tekanan kepada ibu bapa. Ingat bahawa kebanyakan kes ringan dan anak akan pulih. Jangan teragak-agak untuk mendapatkan sokongan daripada keluarga atau rakan.

Pencegahan

Ya, rotavirus boleh dicegah dengan vaksinasi. Vaksin rotavirus adalah sebahagian daripada Program Imunisasi Kebangsaan di Malaysia dan disyorkan untuk semua bayi.

Vaksin

Vaksin rotavirus diberikan secara oral (titisan di mulut) dalam 2 atau 3 dos, bergantung kepada jenama. Biasanya dos pertama diberikan pada usia 2 bulan, dos kedua pada 4 bulan, dan dos ketiga pada 6 bulan (jika perlu). Rujuk jadual imunisasi yang disediakan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk rotavirus. Pencegahan utama adalah melalui vaksinasi dan kebersihan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Dehidrasi teruk yang boleh membawa kepada masalah buah pinggang
• Kejutan (shock) akibat kehilangan cecair yang banyak
• Kematian dalam kes yang sangat jarang berlaku

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai dan vaksinasi, kebanyakan kanak-kanak pulih sepenuhnya tanpa masalah jangka panjang. Vaksin rotavirus sangat berkesan dalam mencegah penyakit teruk dan kemasukan ke hospital.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.