Gestational Diabetes

Genel Bakış

Gebelik diyabeti, hamilelik sırasında kan şekerinin normalden yüksek olması durumudur. Genellikle hamileliğin 24. haftasından sonra ortaya çıkar ve doğumdan sonra çoğunlukla geçer. Vücudunuzun insülin hormonuna karşı direnç göstermesi nedeniyle oluşur. İnsülin, kan şekerini düzenleyen bir hormondur.

Evet, gebelik diyabeti oldukça yaygındır. Her 100 hamile kadından yaklaşık 6-9'unda görülür.

Herhangi bir hamile kadında görülebilir, ancak 25 yaşından büyük, aşırı kilolu, ailesinde diyabet öyküsü olan veya daha önce gebelik diyabeti geçiren kadınlarda daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çok susama
• Sık idrara çıkma
• Yorgunluk
• Bulanık görme

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde doğumdan sonra kan şekeri düşüklüğü (hipoglisemi) görülebilir.
• Bebek normalden iri (makrozomi) doğabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Gebelik diyabeti yaşlılarda görülmez; sadece hamilelerde olur.

Nedenler

Ana nedenler

• Hamilelik hormonlarının insülinin etkisini azaltması (insülin direnci)
• Pankreasın yeterli insülin üretememesi

Risk faktörleri

• Aşırı kilo (obezite)
• 25 yaşından büyük olmak
• Ailede tip 2 diyabet öyküsü
• Daha önce gebelik diyabeti geçirmek
• Önceki gebeliklerde iri bebek doğurmak (4 kg üstü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden biri varsa hemen acil servise başvurun.
• Kan şekeriniz çok yükselirse veya düşerse doktorunuzla iletişime geçin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hamileliğin 24-28. haftalarında rutin şeker tarama testi yaptırın.
• Gebelik diyabeti tanısı konduysa doktorunuzun önerdiği aralıklarla kontrole gidin.

Tanı

Genellikle hamileliğin 24-28. haftalarında yapılan rutin bir şeker tarama testi ile tanı konur. Açlık kan şekeri ölçümü ve şeker yükleme testi yapılır.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi
• 50 gram glukoz tarama testi (tek aşamalı)
• 75 gram glukoz tolerans testi (2 saatlik, tanı koymak için)

Randevunuzda neler beklenir

Test için bir gece aç kalmanız gerekebilir. Kan alınır, ardından şekerli bir içecek içirilir ve belirli aralıklarla tekrar kan alınır. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Gebelik diyabetinin tedavisi kan şekerini sağlıklı bir aralıkta tutmaya yöneliktir. Çoğu kadın beslenme düzeni ve egzersizle bu durumu kontrol altına alabilir. Gerekirse ilaç tedavisi de uygulanabilir.

Evde kişisel bakım

• Günde 3 ana, 2-3 ara öğün şeklinde beslenin.
• Rafine şeker ve işlenmiş gıdalardan uzak durun.
• Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş yapın (doktor onayı ile).
• Kan şekerinizi doktorunuzun önerdiği sıklıkta evde ölçün.

Tıbbi tedaviler

Diyet ve egzersiz yeterli olmazsa doktorunuz kan şekerini düzenlemek için ilaç veya insülin tedavisi önerebilir. Tedavi kişiye özeldir; hangi ilacın size uygun olduğunu sağlık uzmanınız belirler.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Gebelik diyabeti tedavisinde ameliyat gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Gebelik diyabeti günlük hayatınızda biraz daha dikkat gerektirir. Kan şekerinizi düzenli takip etmek, sağlıklı beslenmek ve hareketli olmak önemlidir. Doğumdan sonra genellikle normale döner.

Yaşam tarzı ipuçları

• Dengeli ve düzenli beslenme alışkanlığı edinin.
• Haftada birkaç kez yürüyüş veya yüzme gibi hafif egzersiz yapın.
• Stresten uzak durmaya çalışın.
• Yeterli uyku alın.

Diyet ve egzersiz

Diyetisyeniniz size özel bir beslenme planı hazırlayabilir. Genel olarak tam tahıllı ekmek, sebze, protein ve sağlıklı yağlar tüketin. Egzersiz olarak yürüyüş, yüzme veya hamile yogası uygundur. Egzersiz yapmadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gebelik döneminde diyabet tanısı kaygı ve stres yaratabilir. Bu normaldir. Kendinize zaman ayırın, sevdiklerinizle konuşun ve profesyonel destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Gebelik diyabeti tamamen önlenebilir değildir ancak riski azaltmak için hamilelik öncesi sağlıklı kiloda olmak, düzenli egzersiz yapmak ve dengeli beslenmek önemlidir.

Aşılar

Hayır, gebelik diyabetine karşı aşı yoktur.

Tarama programları

Tüm hamile kadınlara 24-28. haftalar arasında şeker tarama testi önerilir. Risk faktörleri olanlarda daha erken de yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bebeğin normalden iri olması (makrozomi), bu da doğum zorluklarına yol açabilir.
• Erken doğum riski
• Bebeğin doğumdan sonra kan şekerinin düşmesi (hipoglisemi)
• Amniyon sıvısının fazla olması (polihidramnios)
• Anne için preeklampsi (yüksek tansiyon) riski

Uzun vadeli görünüm

Gebelik diyabeti genellikle doğumdan sonra geçer. Doğru yönetimle çoğu anne ve bebek sağlıklıdır. Ancak gebelik diyabeti geçiren kadınların ileride tip 2 diyabet geliştirme riski biraz daha yüksektir. Bu nedenle doğumdan sonra kan şekerinin düzenli kontrol edilmesi önerilir. Umutsuzluğa kapılmayın; sağlıklı bir yaşam tarzı bu riski azaltır.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• International Diabetes Federation (IDF) ↗
• American Diabetes Association (ADA) ↗

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Diyabet Vakfı ↗ · Türkiye
• Sağlık Bakanlığı - Diyabet Platformu ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.