Diyabet Tanısı Sonrası Yüksek Kan Şekeri

Genel Bakış

Diyabet (şeker hastalığı) tanısı konduktan sonra kan şekerinin olması gerekenden yüksek seyretmesi veya zaman zaman yükselmesi durumudur. Bu, vücudun insülini yeterince üretememesi ya da kullanamamasından kaynaklanır ve tedavi sürecinin normal bir parçası olabilir.

Evet, oldukça yaygındır. Diyabet tanısı yeni konan kişilerin büyük bir bölümü, vücut yeni düzene alışana kadar kan şekeri yüksekliği yaşayabilir.

Hem tip 1 hem tip 2 diyabet hastalarını etkileyebilir. Özellikle yeni tanı alanlarda, tedavisini düzenli uygulamayanlarda ve enfeksiyon gibi ek hastalığı olanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşırı susama hissi
• Sık ve bol idrara çıkma
• Yorgunluk ve hâlsizlik
• Bulanık görme
• Baş ağrısı
• Ağız kuruluğu
• Kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve sürekli ağlama
• Çok su içme ve sık idrara çıkma
• Tuvalet eğitimi almış çocuklarda alt ıslatma
• Hâlsizlik ve uyku hâli
• Karın ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı ve unutkanlık
• Baş dönmesi
• Aşırı yorgunluk
• Sık idrar yolu enfeksiyonu
• Yaraların geç iyileşmesi
• Görme değişiklikleri

Nedenler

Ana nedenler

• Vücudun yeterince insülin üretememesi
• İnsülinin etkisinin azalması (insülin direnci)
• Diyabet ilaçlarının atlanması veya yanlış kullanılması
• Enfeksiyonlar ve hastalıklar
• Yoğun stres
• Düzensiz ve şekerli beslenme
• Hareketsiz yaşam

Risk faktörleri

• Fazla kilo veya obezite
• Ailede diyabet öyküsü
• İleri yaş
• Sağlıksız beslenme alışkanlıkları
• Hareketsizlik
• Yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kan şekerinin doktorunuzun belirlediği hedefin çok üzerinde ölçülmesi
• Kusma, ishal ve aşırı hâlsizliğin birlikte görülmesi
• Bilinç değişikliği, kafa karışıklığı veya bayılma hâli

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doktorunuzun planladığı kontrol randevularına düzenli gitmek
• Kan şekeri ölçümlerinizi ve yaşam tarzınızdaki değişiklikleri doktorunuzla paylaşmak
• İlaç tedavisiyle ilgili sorularınız olduğunda hekime danışmak

Tanı

Doktorunuz kan şekerinizi ölçerek ve yaşam tarzınızı dinleyerek değerlendirir. Ayrıca uzun dönem ortalama kan şekerini gösteren A1C testi istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi
• A1C testi
• Oral glukoz tolerans testi
• Evde parmak ucundan kan şekeri ölçümü

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz, sağlık geçmişinizi öğrenecek, mevcut tedavinizi gözden geçirecek ve gerekirse ilaç veya yaşam tarzı planınızı yeniden düzenleyecektir. Bu süreçte herhangi bir sorunu rahatça konuşabilirsiniz.

Tedavi

Tedavinin amacı kan şekerini sağlıklı aralıkta tutmak, günlük iyilik hâlini artırmak ve uzun dönem komplikasyonları önlemektir. Tedavi, ilaç, beslenme ve fiziksel aktivitenin birlikte yürütülmesini içerir.

Evde kişisel bakım

• Kan şekerinizi doktorunuzun önerdiği sıklıkta ölçmek
• Öğünleri atlamadan, dengeli beslenmek
• Her gün yürüyüş veya size uygun bir egzersiz yapmak
• Stresi azaltacak nefes egzersizleri veya hobiler bulmak
• Düzenli uyku ve yeterli su tüketimine dikkat etmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz sağlık durumunuza göre ağızdan alınan diyabet ilaçları veya insülin tedavisi önerebilir. Hangi ilacın, hangi dozda kullanılacağı kişiye özeldir. İlaçlarınızı aksatmadan kullanın ve dozunuzu asla kendiniz değiştirmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı tip 2 diyabet hastalarında, kilo kontrolüne yardımcı cerrahi yöntemler düşünülebilir. Bu seçenek, ilgili uzman doktorlar tarafından hastanın genel sağlık durumu ve ihtiyaçlarına göre değerlendirilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Kan şekeri takibi, ilaç düzeni ve sağlıklı seçimler zamanla alışkanlık hâline gelir. Kendinize karşı sabırlı olun ve her gün yeni bir başlangıç olduğunu hatırlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku düzeni oluşturmak
• Sigara ve alkolden kaçınmak
• Güne kısa bir yürüyüşle başlamak
• Randevularınızı ve ölçümlerinizi takip etmek

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir tabak; tam tahıl, sebze, protein ve sağlıklı yağlar içermelidir. Porsiyon kontrolü önemlidir. Haftanın en az beş günü 30 dakika orta tempolu yürüyüş yapmak kan şekeri kontrolüne yardımcı olur. Bir diyetisyenle çalışmak beslenme planını bireyselleştirmek için iyi bir adımdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diyabetle yaşamak zaman zaman kaygı, stres veya tükenmişlik hissi yaratabilir. Bu duyguları doktorunuzla veya bir danışmanla paylaşmaktan çekinmeyin. Eğer yoğun bir umutsuzluk ya da kendinize zarar verme düşünceleri yaşarsanız, hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Tanı sonrası yüksek kan şekerinin tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmasa da, düzenli kontrol, sağlıklı beslenme, hareket ve ilaç uyumu ile sıklığını büyük ölçüde azaltabilirsiniz.

Aşılar

Grip, zatürre ve diğer enfeksiyonlar kan şekerini yükseltebilir. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimini takip edin ve aile hekiminize aşılarınızı sorun.

Tarama programları

Düzenli olarak göz dibi muayenesi, böbrek fonksiyon testleri ve ayak muayenesi yaptırmak, diyabetin uzun dönem etkilerini erken fark etmek için önemlidir. Bu taramaların sıklığı doktorunuz tarafından belirlenir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süre yüksek kalan kan şekeri böbrek hasarına yol açabilir.
• Göz sinirlerinde hasar oluşabilir ve görme kaybı riski artabilir.
• Ayaklarda yaralar ve uyuşma gelişebilir.
• Kalp ve damar hastalıkları riski yükselebilir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi, düzenli takip ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla kan şekeri kontrolü sağlanabilir. Diyabetle uzun ve kaliteli bir yaşam sürmek mümkündür. Kendinize ve sağlığınıza yatırım yapmak her zaman umut verir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.