Yüksek Kan Şekeri Takibi ve Bakımı

Genel Bakış

Yüksek kan şekeri (doktorlar buna hiperglisemi der) demek, kanınızdaki şeker miktarının olması gerekenden fazla olmasıdır. Bu durum, özellikle şeker hastalığı (diyabet) olan kişilerde görülür ve düzenli takip ile yönetilebilir.

Evet, çok sık görülür. Dünyada her 11 kişiden yaklaşık 1'inde diyabet vardır ve yüksek kan şekeri de bu durumun en önemli bulgusudur.

Her yaşta görülebilir. Şeker hastalığı olanlar, fazla kilolu olanlar, hareketsiz yaşam sürenler ve ailesinde şeker hastalığı olanlar daha çok etkilenir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çok susama
• Sık idrara çıkma
• Yorgunluk ve halsizlik
• Bulanık görme
• Yaraların geç iyileşmesi

Çocuklarda belirtiler

• Çok su içme ve sık idrara çıkma
• Kilo kaybı
• Karın ağrısı
• Huzursuzluk ve aşırı yorgunluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Bilinç bulanıklığı veya unutkanlık
• Baş dönmesi
• Yaraların iyileşmemesi
• Tekrarlayan enfeksiyonlar

Nedenler

Ana nedenler

• Vücudun insülin üretememesi veya yeterince kullanamaması
• Aşırı şekerli ve karbonhidratlı beslenme
• Stres ve ağır enfeksiyonlar
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Hastalık sırasında vücudun daha fazla şeker üretmesi

Risk faktörleri

• Fazla kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam
• Ailede şeker hastalığı öyküsü
• İleri yaş
• Gebelikte şeker yüksekliği öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Evde ölçülen kan şekeri çok yüksekse ve kendinizi kötü hissediyorsanız aynı gün doktora başvurun
• Kusma, ishal ve halsizlik birlikte varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Şeker hastalığınız varsa, doktorunuzun önerdiği aralıklarla düzenli kontrol olun
• Sık sık enfeksiyon geçiriyor veya yaralarınız geç iyileşiyorsa planlı bir kontrol yaptırın

Tanı

Doktorunuz kan şekeri ölçümü, açlık kan şekeri, tokluk kan şekeri ve bazı durumlarda şeker yükleme testi isteyebilir. Bazen 'HbA1c' adlı testle 2-3 aylık kan şekeri ortalamanız ölçülür.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi
• Tokluk kan şekeri testi
• HbA1c testi
• Şeker yükleme testi (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz muayene sonrası, kan şekeri seviyenize ve durumunuza göre bir takip planı oluşturur. Genellikle beslenme, hareket ve düzenli ölçüm önerilir.

Tedavi

Tedavinin temel amacı, kan şekerini olması gereken aralıkta tutmak ve uzun dönemde oluşabilecek hasarları önlemektir. Tedavi planı, kişiye özel olarak hazırlanır ve çoğunlukla yaşam tarzı değişiklikleriyle başlar.

Evde kişisel bakım

• Kan şekerinizi doktorunuzun önerdiği sıklıkta ölçün
• Öğün atlamamaya ve öğünlerde dengeyi sağlamaya dikkat edin
• Şekerli içecekler ve aşırı işlenmiş besinlerden kaçının
• Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın
• Stresten uzak durmaya çalışın ve uykunuza özen gösterin
• İlaçlarınızı doktorunuzun tarif ettiği şekilde kullanın

Tıbbi tedaviler

Bazı kişilerde yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmayabilir. Doktorunuz, kan şekerini düşüren haplar veya insülin tedavisi gibi seçenekler önerebilir. Bu tedavilerin mutlaka doktor tarafından planlanması gerekir; kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yüksek kan şekeri için doğrudan bir cerrahi işlem genellikle gerekmez. Ancak bazı durumlarda obezite cerrahisi, şeker hastalığının kontrolüne yardımcı olabilir. Bu karar, uzman doktorlar tarafından değerlendirilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Yüksek kan şekeri ile yaşamak, düzenli takip ve kendinize iyi bakmayı gerektirir. Kan şekerinizi düzenli ölçmek, doktorunuzla açık bir şekilde iletişim kurmanızı kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli fiziksel aktivite yapın
• Öğünleri gün içine dengeli dağıtın
• Yeterli su için
• Sigara ve alkolden kaçının
• Ayaklarınızı her gün kontrol edin, yaralanmalara dikkat edin

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir beslenme düzeni, kan şekerini dengelemeye yardımcı olur. Sebze, tam tahıl ve protein içeren öğünler tercih edin. Haftanın çoğu günü 30 dakikalık tempolu yürüyüş yapmak kan şekerinin düşmesine destek olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir durumla yaşamak zaman zaman yorucu olabilir. Kaygı ve moral bozukluğu hissedebilirsiniz. Bunu yakınlarınızla paylaşmak ve destek almak önemlidir.

Önleme

Tip 2 şeker hastalığının büyük bir kısmı sağlıklı yaşam tarzıyla önlenebilir. Sağlıklı kiloyu korumak, düzenli hareket etmek ve dengeli beslenmek en etkili yollardır.

Aşılar

Şeker hastalığı olan kişilerin grip ve zatürre aşıları gibi bazı aşıları yaptırması genellikle önerilir. Bunun için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Şeker hastalığı için riskiniz varsa, yılda bir kez kan şekeri kontrolü yaptırmanız önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süre yüksek kalan şeker, kalp ve damar hastalıklarına zemin hazırlar
• Böbrek hasarına yol açabilir
• Göz sinirlerine zarar vererek görme kaybı riskini artırabilir
• Sinir hasarı nedeniyle el ve ayaklarda uyuşma, hissizlik görülebilir
• Yaralar zor iyileşir, enfeksiyon riski artar

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki, kan şekeri düzenli takip ve tedaviyle sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür. Erken teşhis ve doğru bakım ile ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.