İleri Yaşta Yüksek Kan Şekeri

Genel Bakış

Yüksek kan şekeri, kanınızda şekerin (glikoz) normalden fazla olmasıdır. Vücudunuz şekeri enerjiye çeviremiyorsa ya da yeterince kullanamıyorsa, kan şekeriniz yükselir. İleri yaşta bu durum daha sık görülür ve düzenli takip gerektirir.

Evet, oldukça yaygındır. 65 yaş üstü bireylerde yüksek kan şekeri veya sınırda yükseklik (ön diyabet) sık karşılaşılan bir durumdur.

Özellikle 65 yaş üstü bireyleri etkiler. Fazla kilolu olanlar, ailesinde diyabet olanlar, hareketsiz yaşayanlar ve yüksek tansiyonu olanlar daha yüksek risk taşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık idrara çıkma
• Aşırı susama
• Yorgunluk ve halsizlik
• Bulanık görme
• Kilo değişiklikleri

Çocuklarda belirtiler

• Bu yazı ileri yaştaki bireyler için hazırlanmıştır. Çocuklarda benzer belirtiler görülebilir, ancak tanı ve tedavi mutlaka çocuk doktoru tarafından yapılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha silik ve atipik olabilir.
• Hafıza karışıklığı veya düşünmede zorluk
• Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Yaraların geç iyileşmesi
• Baş dönmesi ve düşme eğilimi

Nedenler

Ana nedenler

• Vücudun şekeri kullanma yeteneğinin azalması (insülin direnci)
• İnsülin üreten hücrelerin yeterince çalışmaması
• Bazı enfeksiyonlar ve hastalıklar
• Stres ve hareketsizlik

Risk faktörleri

• Yaşlanma
• Fazla kilo
• Ailede diyabet öyküsü
• Yüksek tansiyon
• Düzensiz beslenme
• Hareketsiz yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kan şekeri ölçümünüz çok yüksekse ve kendinizi kötü hissediyorsanız
• Bilinç bulanıklığı veya şiddetli halsizlik varsa
• Yeni başlayan görme sorunları fark ederseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda en az bir kez kan şekeri ölçümü yaptırın.
• Diyabet riskiniz varsa yılda iki kez kontrol önerilebilir.
• Tedavi alıyorsanız doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrole gidin.

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinledikten sonra kan şekeri ölçümü isteyebilir. Açlık kan şekeri, tokluk kan şekeri ve uzun dönem ortalamayı gösteren HbA1c testi bu durumun değerlendirilmesinde kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri
• Tokluk kan şekeri
• HbA1c testi
• İdrar testi

Randevunuzda neler beklenir

Bazı testler için aç gelmeniz gerekebilir. Doktorunuz size test öncesinde nasıl hazırlanacağınızı anlatacaktır. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar ve doktorunuz sizinle paylaşır.

Tedavi

Tedavinin amacı kan şekerini dengelemek, belirtileri azaltmak ve uzun vadeli komplikasyonları önlemektir. Tedavi kişiye özeldir; beslenme, fiziksel aktivite ve ilaçlar bir arada planlanır.

Evde kişisel bakım

• Öğünleri düzenli tüketin ve atlamayın.
• Güne yeterli su içerek başlayın.
• Hareket etmeye çalışın, kısa yürüyüşler bile faydalıdır.
• Kan şekerinizi doktorunuzun önerdiği şekilde takip edin.
• Doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayın veya bırakmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse ağızdan alınan kan şekeri düşürücü ilaçlar veya insülin tedavisi önerebilir. İlaçların adı, dozu ve kullanım şekli mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir. Yaşlı bireylerde ilaç dozları daha dikkatli ayarlanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yüksek kan şekeri tek başına cerrahi bir durum değildir. Ancak iyileşmeyen ayak yaraları veya bazı enfeksiyonlar gibi komplikasyonlar gelişirse cerrahi tedavi gerekebilir. Doktorunuz sizi bu konuda bilgilendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Kan şekerinizi dengelemek için öğünlerinizi düzenli yapın, yeterli su için ve doktor kontrollerinizi aksatmayın. İlaç kullanıyorsanız, her gün aynı saatte almayı alışkanlık edinin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftanın çoğu günü kısa yürüyüşler yapın.
• Sigara ve alkol kullanımından kaçının.
• Stresten uzak durmaya çalışın; nefes egzersizleri yardımcı olabilir.
• Uyku düzeninize dikkat edin.

Diyet ve egzersiz

Diyetisyeniniz size özel bir beslenme planı hazırlayabilir. Genel olarak sebze, lifli gıdalar ve tam tahıllar öne çıkar. Haftada en az 5 gün, 30 dakika orta tempolu yürüyüş önerilir. Ancak herkes için tek bir program geçerli değildir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yüksek kan şekeri kaygı, üzüntü ve yorgunluk hissine neden olabilir. Bu duygularla başa çıkmak için konuşmaktan çekinmeyin. Kendinizi kötü hissettiğinizde bir sağlık çalışanından destek isteyin. Yoğun umutsuzluk yaşıyorsanız veya kendinize zarar verme düşüncesi aklınızdan geçiyorsa hemen 112'yi arayın.

Önleme

Her zaman tam olarak önlenemese de, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve kilo kontrolü ile yüksek kan şekeri riskini büyük ölçüde azaltmak mümkündür.

Aşılar

Enfeksiyonlar kan şekerini yükseltebilir. Bu nedenle grip, zatürre gibi enfeksiyonlara karşı önerilen aşıların yapılması dolaylı olarak kan şekerinin korunmasına yardımcı olur. Hangi aşıların size uygun olduğu konusunda doktorunuza danışın.

Tarama programları

65 yaş üstü tüm bireylerin yılda en az bir kez kan şekeri ölçümü yaptırması önerilir. Özellikle risk faktörleri taşıyanlar daha sık kontrol ettirebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp ve damar hastalıkları
• Böbrek hasarı
• Sinir hasarı
• Göz problemleri
• Ayak yaraları

Uzun vadeli görünüm

Kan şekeri düzenli takip ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilir. Birçok yaşlı birey, yüksek kan şekeri yönetimini başararak sağlıklı ve aktif bir yaşam sürdürebilir. Önemli olan doktorunuzla iş birliği içinde hareket etmektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.