Hamilelikte Yüksek Kan Şekeri

Genel Bakış

Hamilelikte yüksek kan şekeri, vücudunuzun şekeri (glikozu) yeterince kullanamaması sonucu ortaya çıkar. Bu duruma gebelik şekeri de denir. Hamilelikte plasentanın ürettiği hormonlar, vücudunuzun şeker dengesini sağlayan maddenin (insülin) çalışmasını zorlaştırabilir. Çoğu zaman doğumla birlikte düzelir, ancak doğru takip ve bakım önemlidir.

Evet, hamilelikte yüksek kan şekeri sık karşılaşılan bir durumdur. Her 10 gebelikten birini etkileyebileceği düşünülmektedir.

Bu durum anne adayını etkiler. Özellikle fazla kilolu olan, 35 yaş üstü, ailesinde şeker hastalığı öyküsü bulunan veya daha önce iri bebek doğurmuş kadınlarda daha sık görülür. Bebeği doğrudan etkilemez ancak annenin kan şekeri kontrol edilmezse bebek de etkilenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğunlukla hiçbir belirti vermez.
• Normalden fazla susama hissi
• Sık idrara çıkma
• Yorgunluk ve halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Bu durum çocuklarda görülmez; anne karnındaki bebeği ilgilendirir. Bebeğin doğumdan hemen sonra kan şekeri kontrol edilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu durum gebelikte görülür ve yaşlılarda doğrudan görülmez. Ancak ileri yaş, şeker hastalığı riskini artıran bir faktördür.

Nedenler

Ana nedenler

• Hamilelik sırasında plasentanın ürettiği hormonlar, vücudun insüline tepkisini azaltabilir.
• Vücut yeterli insülin üretemez veya üretilen insülin düzgün çalışamaz.
• Bu durum kan şekerinin normalden yüksek seyretmesine yol açar.

Risk faktörleri

• 40 yaş üstü gebelik
• Fazla kilolu veya obez olmak
• Ailede şeker hastalığı öyküsü bulunması
• Önceki gebelikte şeker yüksekliği yaşanması
• Polikistik over sendromu
• Daha önce 4 kilonun üzerinde bebek doğurmuş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil uyarısı verilen belirtilerden herhangi birini fark ederseniz hemen 112'yi arayın.
• Aynı gün doktorunuza başvurmanız gereken durumlar arasında sürekli yüksek kan şekeri ölçümleri, bebek hareketlerinde azalma veya tansiyon belirtileri vardır.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hamilelik takiplerinizi aksatmadan yaptırın.
• 24-28. haftalarda önerilen şeker yükleme testini yaptırın.
• Şeker yüksekliği tanısı aldıysanız doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrole gidin.

Tanı

Doktorunuz, genellikle gebeliğin 24-28. haftaları arasında şeker yükleme testi yaparak kan şekerinizin hamilelik sırasında normal sınırlarda olup olmadığını değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi
• Şeker yükleme testi (oral glukoz tolerans testi)
• Tokluk kan şekeri ölçümleri

Randevunuzda neler beklenir

Şeker yükleme testi için genellikle gece boyunca aç kalmanız istenir. Testte önce açlık kanınız alınır, ardından şekerli bir içecek içirilir ve belirli aralıklarla tekrar kan örneği alınır. Test sırasında hafif bir bulantı veya baş dönmesi olursa hemen hemşireye söyleyin. Sonuçlara göre doktorunuz size durumu ve atılacak adımları anlatacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı kan şekerini sağlıklı sınırlarda tutmaktır. Çoğu zaman sağlıklı beslenme, düzenli hareket ve kan şekeri takibi yeterli olur. Yeterli olmazsa doktorunuz gebelikte güvenli bir ilaç tedavisi önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Öğünleri atlamadan, günde 3 ana öğün ve birkaç ara öğün tüketin.
• Beyaz ekmek, şekerli içecekler ve tatlılar yerine tam tahılları, sebzeleri ve protein kaynaklarını seçin.
• Her gün doktorunuzun önerdiği sürede yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın.
• Kan şekerinizi doktorunuzun belirttiği zamanlarda ölçün ve kaydedin.
• Doktorunuzun verdiği tüm talimatlara uyun ve ihmal etmeyin.

Tıbbi tedaviler

Beslenme ve egzersize rağmen kan şekeri yüksek seyrederse, doktorunuz gebelikte kullanımı güvenli olan ilaçları veya iğne şeklinde bir tedaviyi önerebilir. Bu tedaviler doğuma kadar devam edebilir ve doğumdan sonra çoğu zaman sona erer. İlaçların dozunu ve kullanım zamanını kesinlikle kendiniz değiştirmeyin; doktorunuz size özel bir plan hazırlayacaktır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu durum için cerrahi bir tedavi gerekmez. Doğum sırasında bebeğin durumuna göre ek takip veya müdahale gerekebilir; ancak bu, gebelik takibinin normal bir parçasıdır.

Bu durumla yaşamak

Hamilelik boyunca kan şekerinizi takip etmek, sağlıklı öğünler düzenlemek ve doktor kontrollerinize gitmek en önemli adımlardır. Kendinize zaman tanıyın ve küçük adımlarla başlayın. Unutmayın, bu durum geçicidir ve doğru yönetimle sağlıklı bir gebelik süreci mümkündür.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uykuya özen gösterin.
• Stresle başa çıkmak için nefes egzersizleri veya yürüyüş gibi yöntemler deneyin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Günlük olarak hafif aktiviteleri rutininize ekleyin.
• Doktorunuzun önerdiği takviyeler varsa düzenli kullanın.

Diyet ve egzersiz

Birlikte çalıştığınız diyetisyen veya doktorunuz size kişisel bir beslenme planı önerecektir. Genel olarak tam tahıllı ekmek, bulgur, sebze, baklagil, yoğurt gibi kompleks karbonhidratları ve protein kaynaklarını içeren öğünler kan şekerini dengelemeye yardımcı olur. Haftanın çoğu günü 30 dakika yürüyüş gibi orta düzey egzersiz yapabilirsiniz; ancak herhangi bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hamilelikte yüksek kan şekeri tanısı almak kaygı, endişe veya suçluluk duyguları yaratabilir. Bu hisler tamamen normaldir. Bu süreçte kendinize şefkat gösterin, duygularınızı eşiniz, aileniz veya sağlık ekibinizle paylaşın. Gerekirse bir uzmandan psikolojik destek almak da iyi bir seçenektir.

Önleme

Hamilelikte yüksek kan şekeri her zaman önlenemez ancak gebelik öncesi sağlıklı kiloda olmak, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve dengeli beslenmek riski azaltabilir. Gebelik sırasında da bu alışkanlıkları sürdürmek faydalıdır.

Aşılar

Hamilelikte önerilen aşılar (örneğin grip aşısı) hakkında doktorunuzla konuşun. Hangi aşının ne zaman yapılacağına sağlık durumunuza göre doktorunuz karar verir.

Tarama programları

Risk faktörleri olmasa bile tüm gebelere şeker yükleme testi önerilir. Bu test genellikle 24-28. haftalar arasında yapılır ve herhangi bir belirti olmadan durumu yakalamaya yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bebeğin normalden daha iri olması ve doğumda güçlük yaşanması
• Bebekte doğumdan hemen sonra kan şekeri düşüklüğü
• Anne adayında tansiyon yüksekliği ve preeklampsi riski
• İlerleyen yıllarda anne adayında tip 2 şeker hastalığı riskinin artması

Uzun vadeli görünüm

Doğru takip ve tedavi ile çoğu gebelik sağlıklı sonuçlanır. Doğum sonrası kan şekeri genellikle normale döner. Bu durumun kalıcı olmadığını, ancak doğum sonrası düzenli kontrollerle sağlığınızı takip etmenin önemli olduğunu unutmayın. İyi bir bakım ve destekle hem siz hem de bebeğiniz için kontrol altında tutulabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.