Egzersizde Düşük Kan Şekeri (Hipoglisemi) Rehberi

Genel Bakış

Düşük kan şekeri (hipoglisemi), kanınızdaki şeker (glikoz) miktarının normalin altına düşmesidir. Egzersiz sırasında veya sonrasında kaslarınız daha fazla enerji kullandığı için kan şekeriniz hızla düşebilir. Bu durum özellikle şeker hastalığı (diyabet) olan kişilerde görülür.

Özellikle insülin kullanan veya bazı şeker hastalığı ilaçları kullanan kişilerde egzersize bağlı düşük kan şekeri oldukça yaygındır. Şeker hastalığı olmayan kişilerde ise nadirdir.

Diyabet (şeker hastalığı) olan kişileri, özellikle insülin veya sülfonilüre grubu ilaç kullananları etkiler. Ayrıca çok yoğun ve uzun süreli egzersiz yapan sağlıklı bireylerde de nadiren görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Titreme
• Terleme
• Açlık hissi
• Sinirlilik
• Kalp çarpıntısı
• Baş dönmesi
• Bulanık görme
• Yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk
• Ağlama veya öfke nöbetleri
• Solukluk
• Dalgınlık
• Karın ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha belirsiz belirtiler
• Sersemlik
• Denge kaybı ve düşme
• Konuşma güçlüğü
• Kafa karışıklığı

Nedenler

Ana nedenler

• Egzersiz sırasında kasların fazla glikoz kullanması
• Egzersizin insülin duyarlılığını artırması
• Egzersizden önce yetersiz karbonhidrat alımı
• İnsülin veya bazı diyabet ilaçlarının etkisi
• Egzersiz sonrası uzun süreli etki (gece hipoglisemisi)

Risk faktörleri

• İnsülin kullanmak
• Sülfonilüre grubu ilaç kullanmak
• Uzun süreli veya çok yoğun egzersiz
• Öğün atlamak
• Yeni egzersiz programına başlamak
• Alkol almak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtiler evde müdahaleyle geçmiyorsa
• Bilinç bulanıklığı gelişiyorsa
• Sık sık düşük kan şekeri yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet tedavisi alıyorsanız ve egzersiz planınıza göre ilaçlarınızı ayarlamak istiyorsanız
• Egzersiz sırasında kan şekerinizi nasıl dengeleyeceğinizi öğrenmek istiyorsanız

Tanı

Doğru bir şekilde teşhis etmek için kan şekeri ölçüm cihazı kullanılır. Belirtiler olmadan da düşük kan şekeri oluşabileceği için egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında ölçüm yapmak gerekebilir.

Yapılabilecek testler

• Parmak ucundan kan şekeri ölçümü
• Sürekli glikoz izleme sistemi (CGM) kullanımı
• Belirtilerin ve ölçüm sonuçlarının kaydedilmesi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size egzersiz öncesi, sırası ve sonrası kan şekerinizi nasıl takip edeceğinizi ve hangi durumlarda önlem almanız gerektiğini anlatacaktır. Gerekirse tedavinizi egzersiz planınıza göre düzenleyecektir.

Tedavi

Tedavinin temel amacı kan şekerinin çok düşmesini önlemek ve düştüğünde hızla normal düzeye çıkarmaktır. Bunun için beslenme, egzersiz planı ve ilaç düzenlemesi birlikte yönetilir.

Evde kişisel bakım

• Egzersizden önce kan şekerinizi ölçün
• Egzersiz süresine göre yeterli miktarda karbonhidrat alın
• Egzersiz sırasında yanınızda hızlı emilen şeker kaynağı bulundurun (örneğin meyve suyu, kesme şeker)
• Egzersiz sonrası kan şekerinizi kontrol edin ve gece terlemesi gibi belirtileri izleyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, diyabet ilaçlarınızın dozunu veya zamanlamasını egzersiz düzeninize göre ayarlayabilir. İnsülin kullananların egzersizden önce doz azaltımı gerekebilir. Bu değişiklikler yalnızca doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Bu durumla yaşamak

Egzersiz yapmak diyabet yönetiminin önemli bir parçasıdır. Kan şekerinizi düzenli takip ederek ve egzersiz öncesi planlama yaparak düşük kan şekeri riskini azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın
• Egzersiz öncesi ve sonrası karbonhidrat alımını planlayın
• Yanınızda her zaman bir şeker kaynağı taşıyın
• Egzersiz yaptığınız saatlerde ilaç kullanımınızı doktorunuzla uyumlu hale getirin

Diyet ve egzersiz

Egzersizden önce ve sonra yeterli miktarda kompleks karbonhidrat (tam tahıl, sebze) tüketin. Uzun süren egzersizlerde ara öğünlerle kan şekerinizi dengeleyin. Egzersiz yoğunluğunu ve süresini kademeli olarak artırın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Düşük kan şekeri yaşama korkusu, egzersiz yapmaktan kaçınmaya yol açabilir. Bu durum kaygı ve depresyonu artırabilir. Bu duygularla başa çıkmak için destek almak önemlidir.

Önleme

Evet, çoğu durumda doğru planlama ile önlenebilir. Egzersiz öncesi, sırası ve sonrası kan şekeri takibi, yeterli karbonhidrat alımı ve ilaç düzenlemesi ile risk azaltılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bilinç kaybı
• Havale
• Düşme veya kaza
• Kalp ritim bozuklukları

Uzun vadeli görünüm

Düşük kan şekeri, doğru yönetildiğinde önemli bir sorun olmaktan çıkar. Egzersizin sağlığa faydaları devam ederken, kan şekerinizi kontrol altında tutarak güvenle hareket edebilirsiniz.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• International Diabetes Federation

Yerel kuruluşlar

• Türk Diyabet Cemiyeti · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.