Yaşlılarda Kan Şekeri Düşüklüğü (Hipoglisemi)

Genel Bakış

Kan şekeri düşüklüğü (hipoglisemi), kanınızdaki şeker miktarının normalin altına inmesidir. Şeker, vücudunuzun ana enerji kaynağıdır. Yaşlılarda bu durum, özellikle şeker hastalığı (diyabet) tedavisi sırasında sık görülebilir ve kafa karışıklığı, düşme gibi ciddi sorunlara yol açabilir.

Evet. Özellikle şeker hastalığı nedeniyle insülin veya kan şekerini düşüren ilaçlar kullanan yaşlı yetişkinlerde oldukça yaygındır. Yaş ile birlikte bazı ilaçların etkisi değişebileceğinden risk artar.

Şeker hastalığı olan yaşlıları, özellikle de böbrek veya karaciğer sorunları olanları etkiler. Şeker hastalığı olmayan yaşlılarda da uzun süre yemek yememe veya bazı hastalıklar nedeniyle görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Açlık hissi
• Terleme
• Titreme
• Çarpıntı
• Hâlsizlik
• Sinirlilik

Çocuklarda belirtiler

• Ağlama veya huysuzluk
• Renk solukluğu
• Uyku hâli
• Dikkati toplayamama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı
• Baş dönmesi
• Denge kaybı ve düşme
• Konuşma güçlüğü
• Aşırı yorgunluk veya uyku hâli
• Sabah baş ağrısı
• Huzursuzluk

Nedenler

Ana nedenler

• Şeker hastalığı ilaçlarının fazla etkili olması
• Öğün atlamak veya yeterince yememek
• Alkolü aç karnına almak
• Kansızlık veya enfeksiyon gibi ağır hastalıklar
• Böbrek veya karaciğer yetmezliği

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Birden fazla ilaç kullanımı
• Düzensiz beslenme
• Bilişsel bozukluk (bunama gibi)
• Böbrek hastalığı
• Tiroid veya böbreküstü bezi hastalıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kan şekeri düşüklüğü belirtileri sık sık tekrarlıyorsa
• Şekerinizi kendiniz yükseltemiyorsanız veya yardıma ihtiyacınız varsa
• Düşme veya kaza geçirdiyseniz
• Bilinç bulanıklığı veya davranış değişikliği yaşadıysanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet ilaçlarınızı doktorunuza danışmadan değiştirmeyin; düzenli kontrolünüzü yaptırın
• Yeni bir ilaç eklendiğinde şeker düşmesi riskini doktorunuzla konuşun
• Yıllık sağlık kontrolünüzde şeker düzeyinizden bahsedin

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, kullandığınız ilaçları inceler ve özellikle şeker düşüklüğü sırasında kan şekeri ölçümü yapmanızı ister. Gerekirse açlık kan şekeri veya uzun süreli şeker takibi testleri uygulanır.

Yapılabilecek testler

• Parmak ucundan kan şekeri ölçümü
• Açlık kan şekeri testi
• HbA1c testi (3 aylık ortalama şeker düzeyi)
• Gerekirse sürekli glikoz izleme cihazı ile günlük takip

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz şeker düşüklüğü ataklarınızı, yemek düzeninizi ve ilaçlarınızı değerlendirecek. Tedavi başlamadan önce bazı tetkikler yapılabilir. Bu tetkikler genellikle acısızdır ve birkaç saat sürer.

Tedavi

Tedavinin amacı kan şekerini hızla güvenli seviyeye getirmek ve düşüşlerin tekrarlanmasını önlemektir. Bilinci açık olan bir kişi, hemen birkaç parça şeker, meyve suyu veya glikoz içeren bir gıda alabilir. Ardından doktorunuzun önerdiği şekilde uzun süre tok tutacak bir öğün tüketilmelidir.

Evde kişisel bakım

• Yanınızda her zaman şeker, meyve suyu gibi hızlı etkili karbonhidrat bulundurun.
• Düzenli öğünler yapın ve öğün atlamaktan kaçının.
• Ailenize ve yakınlarınıza düşük şeker belirtileri ve yapılması gerekenleri anlatın.
• Tıbbi kimlik kartı veya bilekliği taşıyın.
• Alkolü aç karnına içmeyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, şeker düşüşüne yol açan ilaçların dozunu veya kullanım sıklığını değiştirebilir. Bazı durumlarda altta yatan hastalığın tedavisi de gerekebilir. Acil durumlar için evde kullanılabilecek özel bir eğitim ve ilaç önerisi yapabilir. İlaçları asla doktorunuza danışmadan değiştirmeyin.

Bu durumla yaşamak

Kan şekerinizi düzenli takip etmek, öğün saatlerinizi aksatmamak ve kendinizi iyi hissetmediğinizde şekerinizi ölçmek günlük yaşamınızda en önemli adımlardır. Ailenizin ve bakım verenlerinizin de bu konuda bilgili olması güvenliğiniz için değerlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli fiziksel aktivite yapın, ancak egzersiz öncesi ve sonrası kan şekerinizi kontrol edin.
• İlaçlarınızı aksatmayın; hatırlamakta güçlük çekiyorsanız hatırlatıcı kullanın.
• Düzenli doktor kontrollerinize gidin.
• Sigara ve aşırı alkolden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Lif oranı yüksek, dengeli bir beslenme ve düzenli öğünler kan şekerinin dengede kalmasına yardımcı olur. Egzersizin türü ve süresi doktorunuzla birlikte planlanmalıdır. Egzersiz yapmayı düşünüyorsanız öncesinde şekerinizi ölçerek güvenli egzersiz yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tekrarlayan şeker düşüklüğü, 'acaba yine mi olacak' endişesi yaratarak kaygıya yol açabilir. Bu duyguları normaldir; doktorunuzla ve sevdiklerinizle paylaşmanız önemlidir. Kendinize veya başkalarına zarar verme düşünceleriniz olursa hemen 112'yi arayın veya bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Önleme

Evet, büyük ölçüde önlenebilir. İlaçların doktor kontrolünde ayarlanması, düzenli öğünler, alkol kullanımına dikkat ve kan şekerinin düzenli takibi ile çoğu şeker düşüklüğü atağının önüne geçilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kafa karışıklığı ve bilinç kaybı
• Düşme sonucu kırık ve yaralanmalar
• Kalp ritim bozuklukları
• Beyin hasarı (uzun süreli şeker çok düşük kalırsa)
• Trafik kazaları veya ev kazaları

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve düzenli takip ile yaşlı bireyler şeker düşüklüğü ataklarının çoğunu önleyebilir ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilir. Önemli olan belirtileri tanımak, doktorunuzla iş birliği yapmak ve gerektiğinde hızlı müdahale etmektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.