Hamilelikte Metabolizma Değişiklikleri

Genel Bakış

Metabolizma, vücudunuzun yediklerinizi enerjiye dönüştürme sürecidir. Hamilelikte vücudunuz, büyüyen bebeğinizin ihtiyaçlarını karşılamak için metabolizmanızı doğal olarak hızlandırır ve değiştirir. Bu değişiklikler tamamen normaldir; ancak bazı durumlarda kan şekerinin yükselmesi gibi sorunlara yol açabilir.

Hamilelikte metabolik değişimler her anne adayında görülür. Gebelik diyabeti olarak bilinen sorun ise yaklaşık her 10 hamileden 1'inde gelişebilir.

Tüm hamile kadınları etkiler. Ancak aşırı kilolu olmak, ailede diyabet öyküsü bulunmak ve ileri anne yaşı (35 ve üzeri) riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Susuzluğun artması ve çok sık idrara çıkma
• Sürekli yorgun hissetme
• Bulanık görme
• Ellerde, yüzde veya ayaklarda ani şişlik
• Şiddetli ve geçmeyen baş ağrısı
• Nefes darlığı

Çocuklarda belirtiler

• Bebekte aşırı irilik (doğum ağırlığının 4 kg üzerinde olması) görülebilir.
• Doğumdan sonra bebeğin kan şekerinde geçici düşüklük olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta hamile kalan kadınlarda metabolik belirtiler daha belirgin olabilir ve daha yakın takip gerekir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hamilelik hormonları insülinin etkisini azaltabilir.
• Bebeğin büyümesi için enerji ihtiyacının artması.
• Vücudun yağ depolamaya ve kilo alımına yönelmesi.

Risk faktörleri

• Hamilelik öncesi fazla kilolu veya obez olmak
• Ailede tip 2 diyabet öyküsü bulunması
• Daha önce gebelik diyabeti yaşamış olmak
• Polikistik over sendromu (PKOS)
• İleri anne yaşı (35 ve üzeri)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Eğer acil belirtileri listede gördüğünüz bir durum yaşarsanız 112'yi arayın.
• Aşağıdaki rutin olmayan belirtilerde gün içinde doktorunuza veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hamilelikte düzenli doğum öncesi kontrollerinizi aksatmayın.
• 24-28. haftalar arasında şeker taraması yaptırın.
• Doktorunuzun istediği kan ve idrar testlerini zamanında yaptırın.

Tanı

Doktorunuz, hamileliğinizin 24-28. haftaları arasında şeker tarama testi önerir. Bu test, kan şekerinizin hamilelik dönemindeki değişimlere nasıl yanıt verdiğini gösterir.

Yapılabilecek testler

• Şeker yükleme testi (OGTT)
• Açlık kan şekeri ölçümü
• Tansiyon ölçümü
• İdrar tahlili

Randevunuzda neler beklenir

Tarama testi genellikle yaklaşık 1-3 saat sürer. Şekerli bir içecek içtikten sonra belirli aralıklarla kan alınır. Testten önce aç olmanız gerekebilir; doktorunuz size önceden bildirir.

Tedavi

Hamilelikte metabolik değişiklikler her zaman tedavi gerektirmez. Bir sorun saptanırsa (örneğin gebelik diyabeti), dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve gerektiğinde ilaçlarla kan şekeriniz hedef aralıkta tutulmaya çalışılır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği beslenme planına uyun
• Doktorunuz onaylıyorsa günde en az 30 dakika yürüyüş yapın
• Doktorunuz önerdiyse evde kan şekerinizi düzenli ölçün
• Doktorunuzun verdiği takviyeleri ve vitaminleri düzenli alın
• Yeterince su için

Tıbbi tedaviler

Tıbbi tedavi gerekirse, doktorunuz kan şekerinizi dengelemek için iğne veya ağızdan alınan ilaçlar önerebilir. Tedavi ve dozlar mutlaka doktorunuz tarafından belirlenir. Bu ilaçların hamilelikte kullanımı özel olarak değerlendirilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Metabolik değişikliklerin tedavisinde cerrahi bir işlem uygulanmaz. Doğum yöntemi (sezaryen veya normal doğum) bebeğin ve annenin durumuna göre doktorunuz tarafından planlanır.

Bu durumla yaşamak

Düzenli kontrollere gitmek, doktorunuzla açık iletişim kurmak ve belirtilerinizi not almak günlük yaşamı kolaylaştırır. Kendinizi iyi hissettiğinizde bile muayene takviminizi aksatmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol dinlenin ve uykuya özen gösterin
• Stresi azaltmak için gevşeme egzersizleri veya keyif aldığınız faaliyetlere zaman ayırın
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Günlük kısa yürüyüşleri rutin haline getirin

Diyet ve egzersiz

Öğünlerinizi az ve sık yiyin; tam tahıllar, sebze, meyve, protein ve sağlıklı yağlar içeren bir beslenme planı izleyin. Şekerli içeceklerden ve işlenmiş gıdalardan kaçının. Yürüyüş, yüzme veya gebelik yogası gibi doktorunuzun onayladığı egzersizler yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hamilelikte hormonal ve metabolik değişimler kaygı ve duygusal dalgalanmalara yol açabilir. Bu duygular normaldir. Kendinizi üzgün, endişeli veya çaresiz hissederseniz sağlık ekibiyle paylaşın. Ayrıca kendinize ya da bebeğinize zarar verme düşünceleri yaşarsanız derhal 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Hamilelikte metabolik değişimler doğal olduğu için tamamen önlenemez. Ancak hamilelik öncesi sağlıklı bir kiloya ulaşmak, dengeli beslenmek ve düzenli aktif olmak gebelik diyabeti riskini azaltabilir.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, 24-28. haftalar arasında tüm hamilelere şeker taraması yapılmasını önerir. Daha önce gebelik diyabeti geçirmiş veya riskli grupta olanlar için tarama daha erken veya daha sık yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bebeğin aşırı kilolu doğması (makrozomi)
• Erken doğum riskinin artması
• Preeklampsi (hamilelikte yüksek tansiyon ve protein kaçağı) riskinin artması
• Doğum sırasında komplikasyon riskinin yükselmesi
• Doğum sonrası bebekte kan şekeri düşüklüğü

Uzun vadeli görünüm

Düzenli takip ve doğru tedavi ile çoğu anne ve bebek sağlıklı bir süreç yaşar. Gebelik diyabeti genellikle doğumdan sonra düzelir; ancak ileride tip 2 diyabet riskinizi azaltmak için sağlıklı yaşam alışkanlıklarınızı sürdürmeniz önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.