Yüksek Kan Şekeri Riskini Azaltmak

Genel Bakış

Yüksek kan şekeri, kanınızdaki şeker miktarının normalin üzerine çıkmasıdır. Bu durum, vücudunuzun insülin adlı hormonu yeterince üretmemesi veya etkili şekilde kullanamaması nedeniyle oluşur. Uzun süre yüksek kalırsa, diyabet (şeker hastalığı) ve kalp, böbrek, göz gibi organlarda sorunlara yol açabilir. İyi haber şu ki, yüksek kan şekeri riskini azaltmak çoğu zaman mümkündür.

Evet, çok yaygındır. Dünyada ve Türkiye'de milyonlarca kişi yüksek kan şekeri riski taşır. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı da düzenli taramaları önermektedir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak 45 yaş üstü, fazla kilolu, ailesinde diyabet olan ve hareketsiz yaşayan kişilerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşırı susama
• Sık idrara çıkma
• Yorgunluk
• Bulanık görme
• Açıklanamayan kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Aşırı susama ve sık tuvalete gitme
• Okul başarısında düşüş
• Kilo kaybı veya kilo alamama
• Karın ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler belirgin olmayabilir
• Yorgunluk
• Kafa karışıklığı
• Sık enfeksiyonlar

Nedenler

Ana nedenler

• İnsülin direnci
• Pankreasın yetersiz insülin üretmesi
• Aşırı kilo
• Hareketsizlik

Risk faktörleri

• Ailede diyabet öyküsü
• Fazla kilo ve obezite
• Yüksek tansiyon
• 45 yaş üstü
• Gebelik diyabeti öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın
• Kan şekeri çok yüksekse aynı gün doktorunuza başvurun

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda en az bir kez kan şekeri testi yaptırın
• Risk faktörleriniz varsa doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrol olun

Tanı

Doktorunuz kan testleri ile kan şekerinizi kontrol eder. Bu basit bir işlemdir.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi
• Tokluk kan şekeri testi
• HbA1c testi

Randevunuzda neler beklenir

Testlerinizi yaptırdıktan sonra sonuçlar birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuçları sizinle konuşur ve size en uygun adımları söyler.

Tedavi

Yüksek kan şekeri riskini azaltmanın temeli yaşam tarzı değişiklikleridir. Gerekirse doktorunuz ilaç tedavisi planlayabilir. Tedavi kişiye özeldir.

Evde kişisel bakım

• Dengeli ve düzenli beslenin
• Her gün en az 30 dakika yürüyüş yapın
• Sağlıklı kiloyu koruyun
• Şekerli içeceklerden ve aşırı tatlı tüketiminden kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan şekerinizi dengelemek için uygun bir tedavi planı önerir. İlaçlar ve gerekiyorsa insülin, doktor denetiminde ve reçeteyle kullanılmalıdır. Hiçbir ilacı kendi başınıza kullanmayın.

Bu durumla yaşamak

Kan şekerinizi düzenli olarak takip edin ve sağlıklı alışkanlıkları günlük rutininize ekleyin. Küçük değişiklikler büyük fark yaratır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün 30 dakika orta tempolu yürüyüş
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin

Diyet ve egzersiz

Bol sebze, meyve, tam tahıl ve protein tüketin. İşlenmiş gıdaları, şekerli atıştırmalıkları ve beyaz ekmeği azaltın. Haftada en az 150 dakika egzersiz yapmaya çalışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yüksek kan şekeri kaygı ve strese yol açabilir. Duygularınızı sevdiklerinizle paylaşın. Kendinizi kötü hissediyorsanız psikolojik destek alın. Yalnız olmadığınızı unutmayın.

Önleme

Evet, çoğu durumda yüksek kan şekeri riski sağlıklı yaşam tarzı ile önlenebilir veya geciktirilebilir.

Tarama programları

Sağlıklı bireylerin yılda en az bir kez kan şekeri ölçümü yaptırması önerilir. Ailede diyabet öyküsü veya fazla kilo gibi risk faktörleri varsa doktorunuz daha sık kontrol önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp hastalıkları
• Böbrek hasarı
• Sinir hasarı
• Göz problemleri
• Ayak yaraları ve enfeksiyonlar

Uzun vadeli görünüm

Erken fark edilirse ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları benimsenirse, yüksek kan şekeri riski büyük ölçüde azalır. Geleceğinizi şekillendirmek sizin elinizde; küçük adımlarla büyük iyileşmeler mümkündür.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ↗
• Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) ↗

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.