İşyerinde Düşük Kan Şekeri (Hipoglisemi) Önleme Rehberi

Genel Bakış

Düşük kan şekeri, tıptaki adıyla hipoglisemi, kanınızdaki şeker (glikoz) seviyesinin normalin altına düşmesidir. Vücudunuz ve beyniniz enerji için şekere ihtiyaç duyar. Şeker düştüğünde vücudunuzun alarm zilleri çalmaya başlar ve bazı belirtiler ortaya çıkar. Bu rehberde işyerinde düşük kan şekerini nasıl önleyeceğinizi anlatacağız.

Evet. Özellikle insülin kullanan diyabet hastalarında yılda birçok kez düşük kan şekeri yaşanabilir. Doğru yönetimle bu atakların sıklığı azalır.

En çok tip 1 diyabet ve ilerlemiş tip 2 diyabet hastalarını etkiler. Ayrıca insülin kullanan veya bazı şeker ilaçları alan kişilerde de görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Titreme ve iç titremesi
• Soğuk terleme, özellikle ensede ve alında
• Kalp atışında hızlanma, çarpıntı
• Şiddetli açlık, susuzluk
• Baş ağrısı, baş dönmesi
• Sinirlilik, huzursuzluk
• Düşünmede zorlanma, dikkat dağınıklığı

Nedenler

Ana nedenler

• Öğün atlamak ya da geç yemek
• İnsülin veya diyabet ilacı dozunda yapılan hata
• Öngörülenden fazla egzersiz yapmak
• Aç karnına alkol almak
• İshal, kusma gibi hastalık durumları

Risk faktörleri

• İnsülin kullanmak
• Uzun süredir diyabet hastası olmak
• İleri yaşta olmak
• Böbrek veya karaciğer sorunları
• Sık yoğun ve düzensiz çalışma saatleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli hipoglisemi belirtileri yaşıyorsanız (bilinç bulanıklığı, bayılma) hemen 112'yi arayın.
• Hipoglisemi atağı geçirdikten sonra tekrar düşüşler yaşıyorsanız aynı gün doktorunuzla görüşün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet takibiniz için yılda en az bir kez endokrinoloji kontrolünüze gidin.
• Yeni başlayan veya sıklaşan hipoglisemi ataklarınızı tedavi ekibinize anlatın.

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, kan şekeri ölçümü yapar ve diyabetin genel kontrolünü değerlendirmek için bazı testler isteyebilir. Amaç, düşük kan şekerinin nedenini bulmaktır.

Yapılabilecek testler

• Parmak ucundan kan şekeri ölçümü (glukometre ile)
• Açlık kan şekeri testi
• HbA1c testi (son 2-3 ayın kan şekeri ortalaması)

Randevunuzda neler beklenir

Kan şekeri ölçümü için parmağınız küçük bir iğne ile delinir, bir damla kan alınır ve sonuç birkaç saniye içinde görülür. Bu işlem minimum ağrılıdır. Doktorunuz sonuçlara göre tedavi planınızı kişiselleştirir.

Tedavi

Düşük kan şekerinin tedavisi, anlık ve uzun dönem olmak üzere iki şekilde düşünülmelidir. Anlık tedavi, kan şekerini hızla yükseltmek için şekerli gıda almaktır. Uzun dönem tedavi ise diyabet ilaçlarının ve insülin dozlarının, beslenme alışkanlıklarının ve egzersiz planının yeniden ayarlanmasıdır.

Evde kişisel bakım

• Her zaman yanınızda hızlı şeker kaynağı bulundurun (küp şeker, meyve suyu kutusu, glikoz tableti).
• Öğünlerinizi ve ara öğün saatlerinizi planlayın.
• İşyerinizde gizli mola alabileceğiniz bir yerde şeker bulundurun.
• İş arkadaşlarınıza, hipoglisemi geçirirseniz size şeker verdikten sonra ne yapmaları gerektiğini anlatın.
• Sık hipoglisemi yaşıyorsanız gün boyunca kan şekeri ölçümü yapın.

Tıbbi tedaviler

Uzun vadede doktorunuz, diyabet ilaçlarınızı ve insülin dozlarınızı günlük yaşamınıza göre yeniden düzenleyebilir. Bazı durumlarda, sürekli glikoz ölçüm sistemleri (sensörler) önerilebilir. Bu sistemler kan şekerini anlık izlemeye yardımcıdır. Tedavinin herhangi bir değişikliği mutlaka hekim kontrolünde yapılmalıdır.

Bu durumla yaşamak

İşte geçen uzun saatlerde hipoglisemi riskini azaltmak için öğünlerinizi planlayın. Masanızda sağlıklı atıştırmalıklar bulundurun. Toplantı öncesi kan şekerinizi kontrol edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve yeterli uyuyun
• Stresi yönetmeyi öğrenin; yoga, yürüyüş gibi aktiviteler deneyin
• Alkol tüketimini sınırlayın ve asla aç karnına içmeyin
• Doktorunuzla birlikte egzersiz planı yapın; egzersiz öncesi ve sonrası kan şekeri ölçümünü unutmayın

Diyet ve egzersiz

Günde 3 ana öğün, 2-3 ara öğün yapmak kan şekerini dengede tutar. Her öğünde protein, sağlıklı yağ ve tam tahıl bulunması, kan şekerinin daha yavaş yükselmesini sağlar. Egzersiz yapacaksanız, yanınıza mutlaka şekerli bir şey alın. Yoğun egzersiz yaptıktan sonraki saatlerde de hipoglisemi riski vardır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sık düşük kan şekeri yaşamak, 'yeni bir atak olacak mı' korkusu yaratabilir. Bu durum kaygı, uyku sorunları ve işte verim düşüklüğüne yol açabilir. Bu duyguları aileniz, iş arkadaşlarınız ve sağlık ekibinizle paylaşın. Gerekirse psikolog desteği alın.

Önleme

Evet, düşük kan şekerinin büyük kısmı önlenebilir. Anahtar, kişisel hipoglisemi planı oluşturmak ve bu plana sadık kalmaktır. Beslenme, egzersiz ve ilaç saatlerini senkronize etmek en etkili yoldur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bilinç bulanıklığı ve koma
• Havale geçirme
• Düşme sonucu yaralanmalar
• Araç veya makine kullanırken kaza riski
• Tekrarlayan şiddetli ataklar beyin fonksiyonlarını etkileyebilir

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve düzenli takip ile hipoglisemi atakları önemli ölçüde azalır. Çoğu insan iş hayatına ve günlük yaşamına rahatça devam eder. Unutmayın: Diyabetiniz olsa da işinizi sürdürebilir ve üretken olabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.