Düşük Kan Şekerini Önlemek

Genel Bakış

Düşük kan şekeri (hipoglisemi), kanınızdaki şeker miktarının normalin altına düşmesidir. Şeker, vücudunuzun enerji kaynağıdır ve beyniniz ile kaslarınızın çalışması için şekere ihtiyacı vardır. Şeker seviyesi çok düştüğünde vücudunuz ve beyniniz yeterince enerji alamaz ve çeşitli belirtiler ortaya çıkar.

Evet. Özellikle insülin kullanan veya bazı şeker hastalığı ilaçları kullanan kişilerde sık görülür. Doğru yönetimle çoğu atak önlenebilir.

Daha çok şeker hastalığı (diyabet) olan kişileri etkiler. Şeker hastalığı olmayanlarda da nadiren görülebilir; bu duruma reaktif hipoglisemi denir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Terleme ve nemli cilt
• Titreme ve sinirlilik
• Şiddetli açlık hissi
• Çarpıntı
• Baş dönmesi
• Yorgunluk ve halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Huysuzluk veya ağlama atakları
• Uykuya eğilim
• Konsantrasyon güçlüğü
• Aşırı açlık
• Gece korkusu veya kabus görme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı veya unutkanlık
• Denge kaybı ve düşme
• Konuşmada zorluk
• Bulanık görme
• Baygınlık hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Öğün atlamak veya yemek yemeyi geciktirmek
• Şeker hastalığı ilaçlarının veya insülinin fazla veya yanlış zamanda kullanılması
• Planlanandan daha yoğun veya uzun süreli egzersiz yapmak
• Aç karnına alkol almak
• Bazı hormonal hastalıklar veya nadir görülen sağlık sorunları

Risk faktörleri

• Şeker hastalığı (diyabet) olmak
• İnsülin veya şeker düşürücü ilaç kullanmak
• İleri yaş
• Böbrek veya karaciğer hastalığı olmak
• Düzensiz beslenme alışkanlıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtiler sık sık tekrarlıyorsa ve kan şekeriniz doktorunuzun belirttiği güvenli seviyenin çok altındaysa
• Bilinç değişikliği ya da bayılma gibi ciddi belirtiler gelişiyorsa
• Düşük kan şekerini kendi başınıza düzeltemiyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet tedavisi alıyorsanız ve düşük kan şekeri atakları yaşıyorsanız kontrol randevunuzda mutlaka doktorunuza anlatın
• Kullandığınız ilaçları ve yan etkileri gözden geçirmek için planlı bir görüşme ayarlayın

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyerek ve kan şekeri ölçümü yaparak değerlendirme yapar. Kan şekerinizin ne zaman düştüğünü anlamak için bir belirti ve öğün günlüğü tutmanızı isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Parmak ucundan kan şekeri ölçümü
• Açlık kan şekeri testi
• Uzun süreli kan şekeri ortalamasını gösteren HbA1c testi
• Gerekirse yemek sonrası kan şekeri ölçümü

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size belirtileri nasıl tanıyacağınızı, kan şekerinizi nasıl ölçeceğinizi ve acil bir durumda neler yapmanız gerektiğini adım adım anlatacaktır. Endişelerinizi rahatça paylaşabilirsiniz.

Tedavi

Düşük kan şekerinin tedavisinde ilk hedef, kan şekerini hızla normale döndürmektir. Bu genellikle bir bardak meyve suyu, birkaç kesme şeker veya glikoz içeren küçük bir atıştırmalık ile yapılır. Ardından uzun süreli koruma için beslenme ve ilaç düzeni gözden geçirilir.

Evde kişisel bakım

• Yanınızda her zaman hızlı emilen şeker kaynağı bulundurun (şeker, meyve suyu, glikoz jeli gibi)
• Belirti hissettiğinizde kan şekerinizi ölçün; düşükse hemen şekerli bir şey tüketin
• Kan şekeri yükseldikten sonra uzun süreli denge için tam tahıl ve protein içeren bir ara öğün yiyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, şeker hastalığı ilaçlarınızın dozunu veya kullanım zamanını değiştirebilir. Ayrıca kan şekeri ölçüm cihazı veya sürekli glikoz izleme sistemi önerebilir. Tedavi kişiye özeldir; doktorunuza danışmadan ilaç düzeninizi değiştirmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle düşük kan şekeri tedavisinde gerekli değildir. Ancak çok nadir durumlarda, pankreasta insülinoma adı verilen bir tümör varsa cerrahi önerilebilir.

Bu durumla yaşamak

Düzenli öğünler yemeye özen gösterin ve öğün atlamayın. Kan şekerinizi doktorunuzun önerdiği sıklıkta ölçün. Egzersiz yapmadan önce kan şekerinizi kontrol edin ve gerekiyorsa küçük bir atıştırmalık tüketin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku düzeni oluşturun
• Alkol tüketiminizi sınırlayın veya doktorunuza danışın
• Stresle başa çıkma yolları geliştirin
• Diyabetli olduğunuzu belirten bir kimlik kartı veya bileklik taşıyın

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme tam tahıllar, sebzeler, protein ve sağlıklı yağlar içermelidir. Egzersiz kan şekerini düşürdüğü için egzersiz öncesi, sırası ve sonrası için size özel bir beslenme planı oluşturun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Düşük kan şekeri korkusu endişe ve kaygıya neden olabilir. Bu duygular normaldir. Destek almak için doktorunuzla konuşabilir veya bir psikolog ile görüşebilirsiniz.

Önleme

Evet, düşük kan şekeri büyük ölçüde önlenebilir. Öğünleri düzenli tüketmek, ilaçları doğru zamanda almak, kan şekerini düzenli ölçmek ve doktor önerilerine uymak en temel adımlardır.

Aşılar

Düşük kan şekerini doğrudan önleyen bir aşı bulunmamaktadır; ancak diyabetli bireylerin enfeksiyonlardan korunmak için grip ve zatürre aşılarını yaptırması önerilir.

Tarama programları

Diyabetiniz varsa kan şekerinizi düzenli aralıklarla ölçmeniz, düşük kan şekerini erken fark edip önlemenin en etkili yoludur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bilinç kaybı ve bayılma
• Nöbet (havale) geçirme
• Düşme ve buna bağlı yaralanmalar
• Koma riski

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki düşük kan şekeri, doğru bilgi ve düzenli yönetimle önlenebilir ve kontrol altına alınabilir. Çoğu kişi dolu dolu ve sağlıklı bir yaşam sürdürür. Bu konuda bilgi sahibi olmak ve sağlık ekibinizle iletişimde kalmak en güçlü adımdır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.