Yüksek Kan Şekeri ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Yüksek kan şekeri, kanınızdaki şeker (glikoz) miktarının normalin üzerinde olmasıdır. Mide bulantısı, bu duruma eşlik eden bir belirti olabilir. Özellikle diyabet (şeker hastalığı) olan kişilerde görülür.

Diyabetli kişilerde kan şekeri yükselmeleri oldukça yaygındır. Bulantı, şekerin çok yükseldiği durumlarda ortaya çıkabilir.

En çok tip 1 diyabet, tip 2 diyabet ve gebelik diyabeti olan kişileri etkiler. İnsülin direnci olan veya pankreas hastalığı yaşayan kişilerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşırı susama
• Sık idrara çıkma
• Yorgunluk
• Bulanık görme
• Baş ağrısı
• Mide bulantısı
• Karın ağrısı

Çocuklarda belirtiler

• Mide bulantısı ve kusma
• Huzursuzluk ve sinirlilik
• Hızlı ve derin nefes alma
• Kilo kaybı
• Karın ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Mide bulantısı
• Baş dönmesi
• Bilinç karışıklığı veya sersemlik
• Ağız kuruluğu
• Halsizlik ve düşme riski

Nedenler

Ana nedenler

• Yetersiz insülin kullanımı veya insülin dozunun atlanması
• Enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, idrar yolu enfeksiyonu gibi)
• Stres veya hastalık
• Çok fazla karbonhidrat içeren yiyecekler tüketmek
• Doktorunuzun verdiği bazı ilaçların yan etkisi
• Düzensiz diyabet yönetimi

Risk faktörleri

• Tip 1 diyabet hastası olmak
• İnsülin kullanan tip 2 diyabet hastası olmak
• Geçirilmiş pankreas ameliyatı veya pankreas hastalığı
• Enfeksiyon veya ateşli hastalık
• Hamilelik
• Düzensiz beslenme ve egzersiz alışkanlığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kan şekeriniz sürekli yüksekse ve bulantı geçmiyorsa
• Kusma nedeniyle sıvı alamıyorsanız
• Nefesinizde meyve kokusu varsa
• Bilinciniz bulanıklaşıyorsa veya çok uyukluyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet kontrolünüz için planlanmış randevunuzun olması
• Son zamanlarda sık sık yüksek kan şekeri yaşıyorsanız
• Bulantı günde birkaç kez oluyorsa ve kan şekeriniz normal bile olsa

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinler, kan şekeri ölçümü yapar ve bazı laboratuvar testleri isteyebilir. İdrarda keton maddesi de araştırılabilir.

Yapılabilecek testler

• Açlık veya tokluk kan şekeri ölçümü
• Rastgele kan şekeri ölçümü
• HbA1c testi (son 2-3 ayın kan şekeri ortalaması)
• İdrarda keton testi (keton, vücudun yağ yakması sonucu oluşan bir maddedir)
• Elektrolit ve böbrek fonksiyon testleri (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Kan ve idrar örneği vermeniz gerekebilir. Kan alınırken hafif bir ağrı hissedilebilir. Sonuçlar genellikle aynı gün içinde hazır olur; doktorunuz bulgularınızı sizinle paylaşıp tedavi planını buna göre düzenler.

Tedavi

Tedavinin amacı kan şekerini güvenli aralığa getirmek ve vücudun sıvı dengesini korumaktır. Evde hafif belirtilerde sıvı alımı ve kan şekeri takibi yeterli olabilir; ancak şiddetli durumlarda hastane tedavisi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su veya şekersiz sıvılar için
• Kusuyorsanız ağızdan aldığınız sıvıyı yudum yudum artırın
• Doktorunuzun önerdiği insülin veya diyabet ilaçlarını atlamayın
• Kan şekerinizi sık sık ölçün
• Şekerli ve gazlı içeceklerden kaçının

Tıbbi tedaviler

Tıbbi tedavi, damardan sıvı verilmesi, elektrolit dengesinin düzenlenmesi ve gerektiğinde insülin uygulanmasını içerebilir. Hangi ilacın veya insülinin kullanılacağını doktorunuz belirler. Bu tedaviler genellikle hastane veya acil servis koşullarında yapılır.

Bu durumla yaşamak

Diyabetle yaşam, kan şekeri kontrolünü günlük bir alışkanlık hâline getirmeyi gerektirir. Bulantı hissettiğinizde öncelikle kan şekerinizi ölçün ve susuz kalmamaya özen gösterin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku
• Stresten uzak durma veya stres yönetimi
• Alkol ve şekerli içeceklerden kaçınma
• Düzenli egzersiz (doktor izniyle)
• Günlük ayak ve cilt kontrolü

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak ve yemek saatlerine dikkat etmek kan şekerini dengeleyebilir. Yürüyüş gibi hafif egzersizler çoğu kişi için uygundur; ancak bulantı veya kusma varken egzersiz yapmaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı ve tükenmişlik hissettirebilir. Bu duygular normaldir. Aileniz, arkadaşlarınız veya bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir. Ruh sağlığınız da fiziksel sağlığınız kadar önemlidir; kriz anında 112'yi aramaktan çekinmeyin.

Önleme

Diyabeti olanlar için yüksek kan şekerini tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, ilaçlarınızı düzenli kullanmak, kan şekerinizi takip etmek, sağlıklı beslenmek ve düzenli hareket etmek bu riski büyük ölçüde azaltır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, enfeksiyonlara bağlı kan şekeri yükselmelerini önlemeye yardımcı olabilir. Aşı programınız için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Diyabet hastaları için düzenli kan şekeri takibi; yıllık göz, böbrek ve ayak kontrolü önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diyabetik ketoasidoz (kanınızda asit birikmesi)
• Hiperosmolar hiperglisemik durum (çok yüksek kan şekeri ve aşırı susuzluk)
• Bilinç kaybı ve koma
• Uzun vadede böbrek, göz ve sinir hasarı

Uzun vadeli görünüm

Zamanında ve doğru tedavi ile yüksek kan şekeri ve bulantı genellikle birkaç saat içinde kontrol altına alınabilir. Diyabetinizi yönetmeyi öğrendikçe, kan şekerinizi hedef aralıkta tutmanız daha kolay hale gelir. Doktorunuzla iyi bir iletişim kurarak sağlıklı ve aktif bir yaşam sürmeniz mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.